Polski system wykorzystujący sztuczną inteligencję ma ograniczyć czas, który lekarze poświęcają na przygotowywanie dokumentacji medycznej. PulsNote na podstawie nagrania rozmowy z pacjentem tworzy projekt notatki z wizyty, który następnie sprawdza i zatwierdza lekarz. Rozwiązanie opracował Instytut Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa Sieci Badawczej Łukasiewicz – Łukasiewicz-AI. System jest pilotażowo wdrażany w Centrum Leczenia Oparzeń im. dr. Stanisława Sakiela w Siemianowicach Śląskich.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak PulsNote tworzy projekt dokumentacji medycznej na podstawie rozmowy lekarza z pacjentem.
- Jak lekarz może zweryfikować informacje wygenerowane przez system i dotrzeć do ich źródła.
- W jaki sposób rozwiązano lokalne przetwarzanie nagrań i transkrypcji w placówce medycznej.
- Gdzie PulsNote jest pilotażowo wdrażany i jakie są plany dalszego rozwoju systemu.
PulsNote zamienia rozmowę z pacjentem w projekt dokumentacji
Podczas wywiadu medycznego lekarz zbiera informacje dotyczące m.in. objawów, stosowanych leków, wcześniejszego leczenia i dalszych zaleceń. Dane te trzeba następnie uporządkować i zapisać w dokumentacji medycznej. PulsNote ma przejąć część tej pracy.
Korzystanie z systemu rozpoczyna się od nagrania rozmowy za pomocą mikrofonu lub wczytania wcześniej przygotowanego nagrania. PulsNote przekształca wypowiedzi w tekst, rozpoznaje role uczestników rozmowy, a następnie porządkuje zebrane informacje i przygotowuje szkic opisu wizyty.
Ma przy tym uwzględniać specyfikę rzeczywistego wywiadu lekarskiego. Pacjent może wracać do wcześniejszych wątków, dopiero po pewnym czasie przypomnieć sobie nazwę przyjmowanego leku albo wspomnieć o istotnym objawie pod koniec rozmowy. System zbiera te informacje i przyporządkowuje je do odpowiednich części notatki.
Dokument nie trafia jednak automatycznie do dokumentacji medycznej jako ostateczny zapis. Lekarz sprawdza przygotowany projekt, może go poprawić i uzupełnić, a następnie zatwierdzić.
– Założenie było proste – ograniczyć czas poświęcany na pisanie dokumentacji i stworzyć lepsze warunki do kontaktu z pacjentem. Lekarz otrzymuje szkic opisu wizyty, który może wykorzystać w dalszej pracy. Ocenia, czy zapis jest poprawny, kompletny i odpowiada przebiegowi rozmowy – wyjaśnia prof. Jan Kozak, dyrektor Instytutu Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa Sieci Badawczej Łukasiewicz (Łukasiewicz – AI).
Szpital: dokumentacja może zajmować nawet 49% czasu pracy lekarza z pacjentem
PulsNote powstał we współpracy z Centrum Leczenia Oparzeń im. dr. Stanisława Sakiela w Siemianowicach Śląskich. To właśnie tam rozwiązanie jest obecnie pilotażowo wdrażane.
Według dr. n. med. Mariusza Nowaka, dyrektora Centrum Leczenia Oparzeń, sporządzanie dokumentacji medycznej może zajmować nawet 49% czasu pracy lekarza z pacjentem. Szpital zakłada, że zastosowanie rozwiązania opracowanego przez Łukasiewicz-AI może zredukować ten czas nawet o połowę.
– Rozwiązanie opracowane w Instytutcie Łukasiewicz – AI powinno znacznie zredukować ten czas – nawet o połowę, dając możliwość skupienia większej uwagi na pacjencie – mówi dr n. med. Mariusz Nowak.
Twórcy wskazują również na możliwy wpływ takiego rozwiązania na organizację pracy placówek i, w dalszej perspektywie, kolejki do lekarzy. Na obecnym etapie PulsNote jest jednak wdrażany pilotażowo, dlatego rzeczywistą skalę oszczędności czasu będzie można ocenić na podstawie doświadczeń z jego stosowania.
Lekarz może sprawdzić, z której części rozmowy pochodzi informacja
Jedną z funkcji PulsNote jest możliwość powiązania poszczególnych fragmentów przygotowanej notatki z transkrypcją oraz nagraniem rozmowy. Jeżeli lekarz ma wątpliwości dotyczące określonego zapisu, może za pomocą odnośnika wrócić do wypowiedzi, na podstawie której został on utworzony.
System wskazuje także treści wymagające dodatkowej uwagi. Ma to ułatwić wychwycenie niejasności jeszcze przed wykorzystaniem notatki w dokumentacji.
Opis wizyty można również uzupełniać. Jeżeli po przeczytaniu projektu lekarz uzna, że potrzebuje dodatkowych informacji, może ponownie porozmawiać z pacjentem i dodać kolejne nagranie. PulsNote uwzględni nowy materiał podczas aktualizacji notatki. Nadal dostępna pozostaje ręczna edycja tekstu.
System umożliwia ponadto dostosowanie sposobu prezentowania notatki do preferencji użytkownika. Ma to znaczenie ze względu na różnice w sposobie dokumentowania wizyt przez poszczególnych lekarzy.
Dane z rozmowy mają pozostać w infrastrukturze placówki
Założeniem projektu jest lokalne przetwarzanie danych. PulsNote został zaprojektowany tak, aby działał w infrastrukturze placówki medycznej, bez konieczności przesyłania nagrań i transkrypcji do zewnętrznych usług odpowiedzialnych za przetwarzanie rozmowy.
W efekcie materiał zawierający informacje o stanie zdrowia pacjenta ma pozostawać po stronie szpitala. Prof. Jan Kozak zwraca uwagę, że system działa w bezpiecznym środowisku offline, co ma szczególne znaczenie z punktu widzenia ochrony prywatności pacjentów.
Twórcy zastosowali również mechanizmy ograniczające ryzyko dodawania przez AI treści, których nie można potwierdzić w nagraniu. System ma być także zabezpieczony przed próbami wpływania na jego działanie za pomocą poleceń pojawiających się w wypowiedziach, czyli tzw. prompt injection.
Wygenerowana treść jest dodatkowo sprawdzana pod kątem powiązania istotnych informacji z materiałem źródłowym. Ostateczna kontrola pozostaje jednak po stronie lekarza. To on zatwierdza dokumentację i podejmuje decyzje dotyczące rozpoznania oraz leczenia.
Łukasiewicz chce rozwijać PulsNote także poza szpitalami
Podstawowym środowiskiem rozwoju PulsNote jest obecnie szpital, ale twórcy przewidują możliwość wykorzystania rozwiązania również w poradniach, przychodniach i gabinetach lekarskich. System uwzględnia także sytuacje, gdy rozmowa dotycząca pacjenta odbywa się pomiędzy członkami personelu medycznego.
W przyszłości technologia mogłaby znaleźć zastosowanie także na salach operacyjnych. Jednym z rozważanych kierunków jest wsparcie przygotowywania dokumentacji dotyczącej przebiegu zabiegów.
– System został tak zaprojektowany, by był skalowalny oraz możliwy do zaimplementowania w przyszłości w innych środowiskach i sytuacjach spotykanych w systemie ochrony zdrowia, na przykład takich jak sale operacyjne i przeprowadzane w nich zabiegi – mówi prof. Jan Kozak.
Według twórców PulsNote system radzi sobie również z dialektami, dzięki czemu różnice językowe występujące w rozmowach pacjentów i lekarzy w różnych regionach Polski nie powinny stanowić przeszkody w jego wykorzystaniu.
Przy opracowaniu rozwiązania wykorzystano również badania i doświadczenia Katedry Uczenia Maszynowego Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, na co zwraca uwagę dr Barbara Probierz, zastępca dyrektora ds. badawczych w Łukasiewicz-AI.
PulsNote powstał w projekcie EPIC-MED
System został opracowany w ramach projektu EPIC-MED, finansowanego ze środków subwencji budżetowej przeznaczonej na utrzymanie i rozwój potencjału badawczego. Środki przekazuje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego za pośrednictwem Centrum Łukasiewicz.
– W obszarze sztucznej inteligencji musimy działać zdecydowanie, aby polskie szpitale i przychodnie mogły korzystać z rozwiązań w pełni krajowych, a nie tylko kupować usługi zagranicznych firm. To istotne z punktu widzenia zarówno gospodarki, jak i dobra pacjentów – mówi dr Hubert Cichocki, prezes Centrum Łukasiewicz.
Główne wnioski
- PulsNote przygotowuje projekt notatki z wizyty na podstawie nagrania rozmowy, a lekarz sprawdza, poprawia i zatwierdza ostateczną treść.
- Według dyrektora Centrum Leczenia Oparzeń sporządzanie dokumentacji może zajmować nawet 49% czasu pracy lekarza z pacjentem, a PulsNote ma znacząco ograniczyć ten czas.
- Dane są przetwarzane lokalnie w infrastrukturze placówki, bez konieczności przekazywania nagrań i transkrypcji do zewnętrznych usług przetwarzających rozmowę.
- System opracowany przez Łukasiewicz-AI jest pilotażowo wdrażany w Centrum Leczenia Oparzeń w Siemianowicach Śląskich i może być w przyszłości wykorzystywany także w poradniach, przychodniach, gabinetach oraz na salach operacyjnych.
Źródło:
- Mat. prasowy / Oprac. TK
