Organizacje reprezentujące pacjentów, seniorów, osoby przewlekle chore i osoby z niepełnosprawnościami zaapelowały do posłów i senatorów o sprawne procedowanie nowelizacji Prawa farmaceutycznego. Chodzi o uregulowanie zasad informowania o działalności aptek po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 czerwca 2025 r. Sygnatariusze przekonują, że pacjenci powinni mieć dostęp do rzetelnych informacji m.in. o szczepieniach, opiece farmaceutycznej i przeglądach lekowych, a nowe przepisy powinny jasno oddzielać taką informację od działań marketingowych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego osiem organizacji pacjentów apeluje o przyspieszenie nowelizacji Prawa farmaceutycznego.
- Jak wyrok TSUE z 12 czerwca 2025 r. wpłynął na sytuację prawną dotyczącą reklamy aptek.
- Dlaczego organizacje chcą umożliwić aptekom informowanie o szczepieniach, opiece farmaceutycznej i przeglądach lekowych.
- Jakie argumenty przedstawiają przeciwnikom liberalizacji zasad informowania o działalności aptek.
Organizacje pacjentów chcą szybkiej nowelizacji Prawa farmaceutycznego
Apel został wystosowany 16 września 2026 r. Jego autorzy zwrócili się do posłów i senatorów RP o sprawne procedowanie rządowego projektu nowelizacji ustawy Prawo farmaceutyczne.
Jednym z głównych argumentów organizacji jest zmiana roli apteki w systemie ochrony zdrowia. Nie jest ona już wyłącznie miejscem, w którym pacjent realizuje receptę lub kupuje leki. Farmaceuci wykonują szczepienia, realizują świadczenia opieki farmaceutycznej, a apteki mogą prowadzić również działania profilaktyczne i edukacyjne.
Zdaniem sygnatariuszy możliwość informowania o takich świadczeniach ma szczególne znaczenie dla seniorów oraz mieszkańców mniejszych miejscowości, dla których apteka może być jednym z najbardziej dostępnych miejsc kontaktu z systemem ochrony zdrowia.
Organizacje zwracają uwagę także na bezpłatne przeglądy lekowe. W ich ocenie dostęp do informacji o takich świadczeniach może pomagać ograniczać nadmierne stosowanie leków i ryzyko polipragmazji.
Wyrok TSUE zmienił sytuację prawną dotyczącą reklamy aptek
Autorzy apelu odwołują się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 czerwca 2025 r. Wskazują, że po tym orzeczeniu dotychczasowy całkowity zakaz reklamy aptek przestał obowiązywać, a brak nowych regulacji tworzy niejasną sytuację zarówno dla pacjentów, jak i rynku aptecznego.
Ich zdaniem potrzebne są przepisy, które w sposób jednoznaczny i proporcjonalny wyznaczą granicę między dopuszczalnym przekazywaniem informacji o świadczeniach a działaniami o charakterze marketingowym.
– Apelujemy o sprawne procedowanie rządowego projektu ustawy i jak najszybsze zakończenie okresu „prawnej anarchii”, którą mamy od ponad 14 miesięcy – napisali przedstawiciele organizacji.
Czy informowanie o usługach apteki zwiększa konsumpcję leków?
Sygnatariusze polemizują również z argumentem, że możliwość informowania o działalności aptek może prowadzić do zwiększenia spożycia produktów leczniczych. Wskazują, że przez kilkanaście lat obowiązywania całkowitego zakazu reklamy aptek konsumpcja leków w Polsce rosła, podczas gdy liczba aptek zmniejszyła się z ponad 15 tys. do niewiele ponad 11 tys.
W ocenie autorów apelu nie ma więc podstaw, aby źródeł nadmiernego spożycia leków szukać w samych aptekach. Wśród czynników sprzyjających temu zjawisku wymieniają reklamy produktów leczniczych w mediach, dostępność leków w sprzedaży pozaaptecznej oraz nadmierną liczbę recept wystawianych przez lekarzy.
– Jako przedstawiciele organizacji reprezentujących pacjentów oraz ich opiekunów, uważamy, że państwo powinno wspierać a nie karać za promocję w aptekach bezpłatnych szczepień czy przeglądów lekowych – wskazano w apelu.
Apel trafił nie tylko do posłów i senatorów
Autorzy dokumentu oczekują przede wszystkim przyspieszenia prac parlamentarnych nad rządowym projektem. Ich zdaniem przedłużający się brak nowych zasad utrudnia jednoznaczne określenie, w jaki sposób apteki mogą komunikować pacjentom dostępność świadczeń.
Pod dokumentem podpisali się przedstawiciele ośmiu organizacji: dr Elżbieta Ostrowska, przewodnicząca Zarządu Głównego Polskiego Związku Emerytów i Rencistów, Magdalena Osińska-Kurzywilk, prezes Zarządu Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym” – Związku Stowarzyszeń, Stanisław Maćkowiak, prezes Federacji Pacjentów Polskich, Łukasz Salwarowski, prezes Stowarzyszenia MANKO – Głos Seniora, Zbigniew Tomczak, przewodniczący Obywatelskiego Parlamentu Seniorów i prezes Polskiego Stowarzyszenia Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera, Małgorzata Miś, prezes Zarządu Stowarzyszenia Ochrony Konsumentów Aquila, Anna Gryżewska, dyrektor Biura Polskiego Towarzystwa Stwardnienia Rozsianego, oraz dr Tomasz Sińczak, prezes Fundacji Forum Konsumentów.
Apel skierowano również do wiadomości ministry zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy.
Główne wnioski
- Osiem organizacji pacjentów zaapelowało 16 września 2026 r. do posłów i senatorów o przyspieszenie prac nad rządowym projektem nowelizacji Prawa farmaceutycznego.
- Wyrok TSUE z 12 czerwca 2025 r. zakwestionował dotychczasowy całkowity zakaz reklamy aptek, a organizacje domagają się nowych, jednoznacznych zasad informowania pacjentów o świadczeniach.
- Szczepienia, opieka farmaceutyczna i bezpłatne przeglądy lekowe powinny być zdaniem sygnatariuszy objęte możliwością rzetelnego informowania pacjentów, szczególnie seniorów i mieszkańców mniejszych miejscowości.
- Liczba aptek w Polsce spadła z ponad 15 tys. do niewiele ponad 11 tys. w okresie obowiązywania zakazu reklamy, podczas gdy konsumpcja leków rosła. Organizacje kwestionują więc argument, że informowanie o usługach aptecznych zwiększa spożycie leków.
Źródło:
- Mat. prasowy / Oprac. TK
