Naczelna Izba Lekarska opublikowała oficjalne stanowisko w odpowiedzi na komunikat Ministerstwa Zdrowia z 7 maja 2026 roku dotyczący kontroli prowadzonej w samorządzie lekarskim. NIL sprzeciwia się sugestiom, jakoby uchylała się od współpracy z resortem zdrowia lub odmawiała przekazywania dokumentacji objętej postępowaniem kontrolnym. Izba podkreśla, że od początku pozostaje w kontakcie z organem kontrolującym i sukcesywnie przekazuje wymagane materiały, jednocześnie wskazując na poważne problemy organizacyjne związane z harmonogramem kontroli.
O sprawie kontroli prowadzonej przez Ministerstwo Zdrowia pisaliśmy już wcześniej w artykule: Ministerstwo Zdrowia zarzuca NIL brak współpracy przy kontroli. W tle ponad 229 mln zł
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Naczelna Izba Lekarska sprzeciwia się komunikatowi Ministerstwa Zdrowia dotyczącemu prowadzonej kontroli
- Jakie zastrzeżenia NIL zgłasza wobec trybu uproszczonego kontroli oraz bardzo krótkich terminów przekazywania dokumentów
- Dlaczego samorząd lekarski wskazuje na możliwe naruszenie zasad neutralności wobec konstytucyjnie chronionego samorządu zawodowego
- Jakie znaczenie dla całej sprawy mają Krajowy Zjazd Lekarzy oraz wybory władz samorządu lekarskiego
Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło kontrolę w NIL
Jak wynika z komunikatu Naczelnej Izby Lekarskiej, kontrola została wszczęta pismem z 14 kwietnia 2026 roku. Resort zdrowia poinformował wówczas o rozpoczęciu czynności kontrolnych dotyczących prawidłowości realizacji wybranych aspektów umów związanych z przekazaniem środków finansowych na realizację zadań publicznych wykonywanych przez samorząd lekarski w latach 2024–2025. NIL podkreśla jednak, że od początku postępowania przekazywała dokumentację oraz prowadziła kontakt z organem kontrolującym. W stanowisku Izby czytamy:
Ministerstwo Zdrowia pomija fakt, że Naczelna Izba Lekarska rozpoczęła przekazywanie żądanej dokumentacji oraz od początku postępowania pozostaje w kontakcie z organem kontrolującym, informując o obiektywnych przeszkodach organizacyjnych związanych z równoległą realizacją ustawowych obowiązków samorządu lekarskiego, w szczególności przygotowaniem i obsługą Krajowego Zjazdu Lekarzy.
NIL: terminy wyznaczane przez resort były nierealne
Jednym z głównych zarzutów kierowanych przez samorząd lekarski wobec Ministerstwa Zdrowia jest sposób prowadzenia czynności kontrolnych oraz bardzo krótkie terminy na przygotowanie odpowiedzi i dokumentów. Według NIL od 15 kwietnia do 5 maja 2026 roku Ministerstwo Zdrowia skierowało do Izby 11 pism zawierających obszerne żądania wyjaśnień i dokumentacji. Każdorazowo wyznaczano jedynie dwudniowy termin odpowiedzi.
Izba wskazuje, że w związku z zakresem żądanych materiałów oraz równoległym wykonywaniem ustawowych obowiązków zwróciła się do resortu o zmianę harmonogramu kontroli i dostosowanie terminów do rzeczywistych możliwości organizacyjnych. W komunikacie NIL podkreślono:
W związku z zakresem żądanej dokumentacji oraz trwającymi obowiązkami ustawowymi Naczelna Izba Lekarska zwróciła się o odpowiednie dostosowanie harmonogramu czynności kontrolnych, powołując się na art. 21 ustawy o kontroli w administracji rządowej, zgodnie z którym czynności kontrolne powinny być prowadzone w sposób możliwie niezakłócający funkcjonowania jednostki kontrolowanej.
Według Izby Ministerstwo Zdrowia nie odniosło się merytorycznie do przedstawionych argumentów ani do wniosku dotyczącego zmiany terminów.
Wątpliwości dotyczące trybu uproszczonego kontroli
Naczelna Izba Lekarska zwraca również uwagę na sam tryb prowadzenia kontroli. W komunikacie podkreślono, że czynności wszczęto „z dnia na dzień” w trybie uproszczonym, bez wskazania przyczyn uzasadniających zastosowanie tego rodzaju procedury. Zdaniem samorządu lekarskiego szczególnie istotny jest moment rozpoczęcia kontroli – bezpośrednio przed Krajowym Zjazdem Lekarzy oraz wyborami władz samorządu zawodowego. Izba wskazuje:
Poważne wątpliwości budzi również fakt prowadzenia kontroli w trybie uproszczonym (z dnia na dzień), bez wskazania przyczyn uzasadniających zastosowanie tego szczególnego trybu, a także wszczęcie czynności bezpośrednio przed Krajowym Zjazdem Lekarzy i wyborami władz samorządu zawodowego.
NIL krytykuje przekazywanie informacji o kontroli innym podmiotom
W stanowisku pojawiły się również zarzuty dotyczące sposobu komunikowania informacji o kontroli. NIL podkreśla, że szczególnie niepokojące jest przekazywanie informacji o prowadzonych czynnościach innym podmiotom, które formalnie nie są stroną postępowania kontrolnego.
Według Izby takie działania mogą budzić poważne wątpliwości zarówno w kontekście standardów funkcjonowania administracji publicznej, jak i zasady neutralności wobec samorządu zawodowego, którego pozycja jest chroniona konstytucyjnie.
NIL deklaruje dalszą współpracę z resortem zdrowia
Pomimo krytycznych uwag wobec sposobu prowadzenia kontroli Naczelna Izba Lekarska deklaruje gotowość do dalszej współpracy z Ministerstwem Zdrowia oraz przekazywania wymaganej dokumentacji. Samorząd lekarski zaznacza jednak, że czynności kontrolne powinny odbywać się z poszanowaniem zasad proporcjonalności, autonomii samorządu zawodowego oraz realnych możliwości organizacyjnych jednostki wykonującej ustawowe zadania publiczne. W końcowej części komunikatu NIL podkreślono:
Naczelna Izba Lekarska po raz kolejny informuje Ministerstwo Zdrowia, że będzie miała obiektywną możliwość przekazania wymaganych dokumentów, niezwłocznie po zakończeniu czynności związanych z organizacją Krajowego Zjazdu Lekarzy.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia wszczęło kontrolę w Naczelnej Izbie Lekarskiej 14 kwietnia 2026 roku w zakresie realizacji wybranych umów dotyczących środków publicznych przekazanych samorządowi lekarskiemu w latach 2024–2025.
- Według NIL od 15 kwietnia do 5 maja 2026 roku resort skierował 11 pism zawierających obszerne żądania dokumentów i wyjaśnień, każdorazowo wyznaczając jedynie dwudniowe terminy odpowiedzi.
- Naczelna Izba Lekarska podkreśla, że kontrola została wszczęta w trybie uproszczonym bez wskazania powodów zastosowania tego rozwiązania oraz bezpośrednio przed Krajowym Zjazdem Lekarzy i wyborami władz samorządu.
- NIL deklaruje dalszą współpracę z resortem zdrowia, jednocześnie wskazując, że czynności kontrolne powinny odbywać się z poszanowaniem autonomii samorządu zawodowego oraz rzeczywistych możliwości organizacyjnych Izby.
Źródło:
- https://nil.org.pl/aktualnosci/9243-odpowiedz-na-komunikat-ministerstwa-zdrowia-z-dn-7-maja-2026
