Jednym z nowych źródeł zagrożeń dla zdrowia publicznego okazują się… podcasty. Wyszukiwanie takich haseł jak „Adderall” czy „Xanax” na platformie Spotify prowadziło nie tylko do audycji o zdrowiu psychicznym, ale również do fałszywych programów, które w rzeczywistości były narzędziem promocji nielegalnych aptek internetowych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak działają fałszywe podcasty promujące leki bez recepty.
- Dlaczego Spotify usuwa nielegalne treści, ale problem wciąż powraca.
- Jakie konkretne leki promowano w podcastach i jakie to niesie zagrożenia.
Linki do nielegalnych aptek w pierwszych wynikach wyszukiwania
Z ustaleń dziennikarzy CNN wynika, że w wynikach wyszukiwania Spotify pojawiały się dziesiątki fałszywych podcastów z nazwami jednoznacznie wskazującymi na ich cel, jak np. „Mój sklep z Adderallem” czy „Zamów Xanax 2 mg Online”. Opisy i treści odcinków – często generowane komputerowo i trwające zaledwie kilka-kilkadziesiąt sekund – zawierały linki do nielegalnych stron oferujących sprzedaż leków bez recepty, w tym opioidów takich jak Oxycodone i Percocet.
W przypadku hasła „Xanax” 33% pierwszych wyników promowało apteki internetowe. W wyszukiwaniach dotyczących innych leków, jak Valium czy Percocet, odsetki te były jeszcze wyższe.
Spotify usuwa treści, ale problem powraca
W reakcji na zgłoszenia CNN platforma Spotify usunęła 26 wskazanych podcastów w ciągu kilku godzin, przyznając, że naruszały one zasady dotyczące nielegalnych treści i spamu. Jednocześnie przedstawiciele serwisu przyznali, że „ciągle pracują nad wykrywaniem i usuwaniem naruszających treści”.
Mimo szybkiej reakcji kolejne fałszywe audycje pojawiały się już następnego dnia rano – świadczy to o poważnych ograniczeniach obecnych mechanizmów moderacji treści.
Luka w systemie odpowiedzialności platform
Problem nie dotyczy wyłącznie Spotify. Od lat eksperci i organizacje non-profit ostrzegają, że platformy cyfrowe są wykorzystywane do promowania nielegalnej sprzedaży leków, a prawo federalne w USA wciąż w dużej mierze chroni je przed odpowiedzialnością za treści publikowane przez użytkowników.
Brak realnych sankcji sprawia, że mimo incydentów z przeszłości – jak 500 mln USD kary dla Google w 2011 roku – problem nielegalnych aptek online nie znika, a zmienia jedynie formę dystrybucji.
Głos sztucznej inteligencji i automatyzacja spamu
Jednym z kluczowych narzędzi wykorzystywanych do tworzenia fałszywych podcastów są rozwiązania text-to-speech, które umożliwiają szybkie generowanie treści audio bez udziału człowieka. Pozwala to masowo produkować odcinki promujące leki, które często nie mają żadnej wartości informacyjnej – ich jedynym celem jest przekierowanie słuchacza do witryny sprzedającej leki bez recepty.
Podcasty o nazwach takich jak „John Elizabeth” czy „Xtrapharma.com” zawierały odcinki reklamujące zakup Xanaxu, Hydrocodonu czy Ativanu, opisując je jako „łatwe do zamówienia z zatwierdzoną dostawą bez recepty” – co jest nielegalne i potencjalnie niebezpieczne.
Odpowiedź Spotify: deklaracje i ograniczenia
Spotify zapewnia, że korzysta zarówno z technologii automatycznego wykrywania treści, jak i pracy zespołu moderatorów. W 2022 roku, po krytyce związanej z podcastem Joe Rogana, platforma dodała etykiety ostrzegawcze do odcinków dotyczących COVID-19 i powołała Radę Doradczą ds. Bezpieczeństwa.
W praktyce narzędzia te okazują się niewystarczające w obliczu automatycznie generowanych spamowych treści. Rzecznik Spotify potwierdził, że platforma zabrania treści promujących nielegalną sprzedaż leków i zastrzegł, że „masowe publikowanie identycznych treści może skutkować ich usunięciem”.
Konsekwencje dla zdrowia publicznego
Za pozornie niewinnymi podcastami może kryć się realne zagrożenie – nie tylko finansowe, ale i zdrowotne. Leki kupowane z niezweryfikowanych źródeł mogą zawierać nieodpowiednie substancje, zbyt wysokie dawki lub nie być zatwierdzone przez żadną instytucję regulacyjną.
W przeszłości odnotowano przypadki śmierci młodych osób po zażyciu tabletek zakupionych w Internecie – takich jak Adderall, czy Xanax, które w rzeczywistości były sfałszowane i zawierały fentanyl.
Główne wnioski
- Spotify usuwa fałszywe podcasty reklamujące nielegalną sprzedaż leków, ale wiele z nich powraca już po kilkunastu godzinach.
- W wyszukiwaniu „Xanax” aż 20 z pierwszych 60 wyników zawierało linki do aptek internetowych oferujących sprzedaż bez recepty.
- Podcasty wykorzystują syntezę mowy i spamowe treści, by kierować użytkowników do nielegalnych witryn z opioidami i lekami psychotropowymi.
Źródło:
- CNN
