Leczenie inhibitorami JAK może skutecznie odwracać zanik mięśni u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS) – sugerują wyniki badania RAMUS przeprowadzonego przez naukowców z Uniwersytetu w Newcastle. To pierwszy dowód kliniczny na to, że stosowanie leków przeciwzapalnych może nie tylko łagodzić objawy RZS, ale również wspierać regenerację masy mięśniowej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak przewlekły stan zapalny wpływa na utratę masy mięśniowej w RZS.
- Czym jest sarkopenia i dlaczego stanowi poważne zagrożenie zdrowotne.
- Jak działają inhibitory JAK, takie jak tofacytynib, na mięśnie.
- Dlaczego badanie RAMUS może stanowić punkt wyjścia do nowych terapii.
RZS a sarkopenia – podwójne zagrożenie
Sarkopenia to postępująca utrata masy mięśniowej, siły i sprawności fizycznej, obserwowana szczególnie u osób starszych. Jednak często występuje również u pacjentów z RZS, u których przewlekły stan zapalny przyczynia się do osłabienia i zaniku mięśni. Brakuje obecnie zatwierdzonych terapii, które skutecznie odwracałyby te zmiany. Nowe wyniki badań mogą to zmienić.
Badanie RAMUS – założenia i przebieg
W badaniu wzięło udział 15 pacjentów z RZS, którzy otrzymywali tofacytynib (cytrynian tofacytynibu) – inhibitor kinazy Janus (JAK), zatwierdzony już wcześniej w leczeniu tej choroby. Objętość ich mięśni nóg była oceniana za pomocą rezonansu magnetycznego po 1 i po 6 miesiącach leczenia.
Po pół roku zaobserwowano:
- wzrost objętości mięśni całej nogi o 4% (średnio o 242 cm³),
- wzrost objętości mięśni uda o 5%.
Zmiany na poziomie genetycznym
Zespół badaczy zauważył również zmiany w ekspresji genów w tkance mięśniowej uczestników badania – odwrotne do tych obserwowanych w procesie starzenia. To wskazuje na potencjalnie głębokie działanie biologiczne leku. Jak podkreśla dr Joshua Bennett, główny autor badania:
To niewielkie badanie jest pierwszym, które wykazało, że inhibitory JAK mogą być w stanie odwrócić sarkopenię w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Wiemy, że sarkopenię obserwuje się również w wielu innych chorobach i u osób starszych, ale nie zatwierdzono żadnych leków, które mogłyby ją odwrócić. Potrzebne są teraz większe badania, aby zweryfikować nasze ustalenia, ale ekscytująca jest myśl o potencjale tych leków w leczeniu zaniku mięśni.
Potencjał kliniczny i ograniczenia
W badaniu nie wykazano bezpośredniej poprawy siły mięśni. Profesor John Isaacs, współautor badania, wyjaśnia jednak, że może to wynikać z bólu stawów, który utrudnia pacjentom wykonywanie testów siłowych:
Leczenie tofacitinibem doprowadziło do zwiększenia objętości mięśni u pacjentów i wywołało zmiany w aktywności genów mięśni, które są sprzeczne z wzorcami zwykle obserwowanymi w przypadku związanego z wiekiem zaniku mięśni, co wskazuje na wyraźny efekt biologiczny. Chociaż badania nie wykazały poprawy siły mięśni, pacjenci cierpiący na zapalenie stawów często mają trudności z wykonywaniem testów siłowych z powodu bólu stawów, co nie umniejsza potencjalnych korzyści wynikających z odwrócenia sarkopenii.
Profil bezpieczeństwa leku
W trakcie badania 13 z 15 uczestników zgłosiło działania niepożądane, jednak większość z nich miała łagodny charakter. Naukowcy podkreślają konieczność przeprowadzenia większego badania z grupą kontrolną, aby jednoznacznie potwierdzić bezpieczeństwo i skuteczność terapii.
Nowy kierunek dla terapii sarkopenii?
Odkrycia zespołu z Newcastle mogą otworzyć nowy rozdział w leczeniu sarkopenii, szczególnie u pacjentów z chorobami zapalnymi. To również potencjalny krok w kierunku leczenia zaniku mięśni w populacji ogólnej, zwłaszcza u osób starszych.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Tofacytynib zwiększył objętość mięśni nóg u pacjentów z RZS o 4–5% w ciągu 6 miesięcy.
- Zaobserwowano zmiany w ekspresji genów mięśniowych, odwrotne do tych związanych ze starzeniem.
- Nie stwierdzono poprawy siły mięśni, ale wpływ bólu stawów mógł zakłócić wyniki testów.
- Wyniki sugerują, że leki przeciwzapalne mogą pomóc w terapii sarkopenii – potrzebne są jednak dalsze badania.
Źródło:
- Newcastle University
