Czy system ochrony zdrowia psychicznego w Polsce wymaga koordynacji z poziomu Rady Ministrów? Rzecznik Praw Obywatelskich postuluje powołanie pełnomocnika rządowego ds. zdrowia psychicznego. Ministerstwo Zdrowia odpowiada, że już dziś kieruje działaniami w tym zakresie, ale dostrzega potrzebę dalszych zmian systemowych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Kto obecnie odpowiada za koordynację Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego.
- Dlaczego Rzecznik Praw Obywatelskich postuluje powołanie pełnomocnika rządowego ds. zdrowia psychicznego.
- Jakie są plany Ministerstwa Zdrowia dotyczące zakończenia pilotażu centrów zdrowia psychicznego.
- Jakie działania podejmuje powołany Zespół ds. transformacji systemu opieki psychiatrycznej.
RPO apeluje o pełnomocnika przy premierze
Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek zwrócił się do premiera Donalda Tuska o powołanie przy Radzie Ministrów pełnomocnika odpowiedzialnego za skoordynowanie działań na rzecz zdrowia psychicznego. Jak wskazuje RPO, obecna fragmentacja kompetencji między resortami — zdrowia, edukacji, sprawiedliwości, pracy czy obrony — utrudnia prowadzenie spójnej polityki w tym obszarze.
Powyższy postulat zyskał poparcie środowisk eksperckich. Podczas prac Komisji Ekspertów ds. Ochrony Zdrowia Psychicznego przy Biurze RPO oraz seminariów, wskazywano, że brak centralnej koordynacji skutkuje brakiem spójności działań, problemami w integracji usług społecznych i zdrowotnych, a także niewystarczającym wsparciem m.in. dla dzieci, młodzieży, seniorów i żołnierzy.
Ministerstwo Zdrowia: to my koordynujemy program
Na pismo RPO odpowiedział sekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia, Wojciech Konieczny. Przypomniał, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 2023 roku, to właśnie minister zdrowia odpowiada za realizację Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2023–2030.
Ministerstwo podkreśla, że od 2018 roku prowadzi pilotaż centrów zdrowia psychicznego (CZP), a jego zakończenie – zaplanowane na 31 grudnia 2025 roku – ma otworzyć drogę do wdrożenia modelu środowiskowego w skali całego kraju.
Trwa przygotowanie zmian systemowych
Jak zaznaczono w odpowiedzi, w grudniu 2024 roku MZ powołało Zespół ds. zmiany systemowej w centrach zdrowia psychicznego. W jego skład wchodzą m.in. eksperci z zakresu psychiatrii, przedstawiciele NFZ, organizacji pacjentów oraz konsultanci krajowi. Zespół analizuje potrzeby systemu, pracuje nad propozycjami finansowania, standaryzacją organizacyjną CZP i przygotowaniem legislacji w celu rozszerzenia modelu środowiskowego.
W lipcu 2024 roku przyjęto uchwałę o konieczności przekształcenia pilotażu w trwały element systemu. Zespół przygotowuje też propozycje koszyka świadczeń gwarantowanych oraz systemu oceny jakości i efektywności opieki psychiatrycznej.
Główne wnioski
- Rzecznik Praw Obywatelskich wnioskuje o powołanie pełnomocnika przy Radzie Ministrów, który nadzorowałby kompleksowo reformę zdrowia psychicznego.
- Ministerstwo Zdrowia nadal odpowiada za koordynację Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego, zgodnie z rozporządzeniem z 2023 roku.
- Pilotaż centrów zdrowia psychicznego zakończy się 31 grudnia 2025 r., a MZ przygotowuje legislację do wdrożenia modelu środowiskowego w całym kraju.
- Zespół ds. reformy psychiatrii pracuje nad nowym modelem finansowania, koszykiem świadczeń i strategią wdrożenia reformy po zakończeniu pilotażu.
Źródło:
- RPO
