Pacjenci Krajowego Ośrodka Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym mogą składać skargi na naruszenie swoich praw. Problem w tym, że ustawa nie przewiduje, jak takie skargi mają być rozpatrywane. Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Wojciech Brzozowski wystąpił w tej sprawie do Ministerstwa Zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie prawa mają pacjenci KOZZD w zakresie składania skarg.
- Dlaczego brak procedury rozpatrywania skarg może prowadzić do problemów prawnych i organizacyjnych.
- Jakie działania podjął Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich w tej sprawie.
Prawo do skargi istnieje, ale brakuje procedury
Zgodnie z ustawą z 2013 roku o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi, pacjenci KOZZD mają prawo do skarg ustnych i pisemnych, a także do uzyskania informacji o ich rozstrzygnięciu. Prawo to potwierdza również regulamin pobytu w ośrodku. Jednak żaden z tych dokumentów nie określa, kto i jak powinien rozpatrywać złożoną skargę.
Problem konstytucyjności regulaminów
W literaturze prawniczej pojawia się opinia, że regulaminy pobytu w KOZZD są wydawane bez odpowiedniego umocowania ustawowego. W świetle art. 7 Konstytucji RP może to oznaczać ich niekonstytucyjność. Obecne przepisy nie dają dyrektorowi KOZZD prawa do wydawania wewnętrznych regulaminów. Konieczne jest więc uzupełnienie ustawy o przepis wykonawczy oraz doprecyzowanie procedury na poziomie aktu.
Zgłoszenia są liczne
Z corocznych raportów sędziów wizytatorów wynika, że pacjenci KOZZD regularnie korzystają z prawa do składania skarg i wniosków – zarówno do dyrektora Ośrodka, jak i do Sądu Okręgowego w Płocku. Brakuje jednak podstawowych informacji: gdzie kierować skargę, ile dni ma organ na odpowiedź, czy odpowiedź musi być uzasadniona i które decyzje można zaskarżyć do sądu.
ZRPO apeluje do MZ o zmiany
W ocenie Zastępcy Rzecznika Praw Obywatelskich czytelna procedura skargowa jest niezbędna nie tylko ze względów formalnych. Może również działać prewencyjnie, redukując napięcia i ryzyko konfliktów wśród pacjentów. Wojciech Brzozowski zwrócił się do sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia, Wojciecha Koniecznego, z prośbą o informacje na temat postępu prac nad nowelizacją. Resort zdrowia – jak wcześniej wskazywała podsekretarz stanu w MS Maria Ejchart – jest gospodarzem procesu legislacyjnego.
Główne wnioski
- Pacjenci KOZZD mają prawo do składania skarg, ale brak przepisów określających sposób ich rozpatrywania.
- Regulaminy pobytu w KOZZD mogą być niekonstytucyjne, ponieważ zostały wydane bez upoważnienia ustawowego.
- ZRPO wystąpił do Ministerstwa Zdrowia o doprecyzowanie przepisów i wskazanie etapu prac legislacyjnych nad nowelizacją ustawy.
- Brak przejrzystej procedury skargowej utrudnia pacjentom dochodzenie swoich praw i może zwiększać napięcia w ośrodku.
Źródło:
- RPO
