Dr n. med. Katarzyna Śmiłowska z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. św. Barbary w Sosnowcu zwraca uwagę, że rozwój leczenia choroby Parkinsona jest dziś wyraźny, ale nie przekłada się równomiernie na dostęp pacjentów do terapii. W Polsce żyje około 100 tys. osób z tym schorzeniem, jednak tylko niewielka część korzysta z najbardziej zaawansowanych metod leczenia. Różnica między możliwościami medycyny a realiami systemu pozostaje jednym z kluczowych wyzwań dla neurologii.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak wygląda dostęp do terapii zaawansowanych w chorobie Parkinsona w Polsce.
- Jakie są różnice między możliwościami leczenia a realną praktyką kliniczną.
- Jaką rolę odgrywa leczenie niefarmakologiczne i rehabilitacja.
- Jakie znaczenie mają czynniki środowiskowe w rozwoju choroby.
Światowy Dzień Parkinsona – skala problemu w Polsce
11 kwietnia obchodzony jest Światowy Dzień Choroby Parkinsona. To moment, w którym nie tylko zwraca się uwagę na postęp terapeutyczny, ale też na wyzwania systemowe. Celem inicjatywy jest zwiększenie świadomości na temat choroby, upowszechnienie wiedzy o dostępnych formach wsparcia oraz pokazanie, na czym polegają najnowocześniejsze metody leczenia. W Polsce z chorobą Parkinsona żyje około 100 tys. osób.
Terapie zaawansowane – dostęp nadal ograniczony
W ostatnich latach wyraźnie rozwijają się zaawansowane metody leczenia choroby Parkinsona. Obejmują one przede wszystkim głęboką stymulację mózgu oraz terapie infuzyjne, które stosowane są u pacjentów w późniejszych stadiach choroby.
– Rzeczywiście w świecie choroby Parkinsona dużo się dzieje. W pierwszej kolejności musimy powiedzieć o terapiach zaawansowanych, czyli głębokiej stymulacji mózgu oraz terapiach infuzyjnych – mówi dr n. med. Katarzyna Śmiłowska.
Mimo dostępności tych rozwiązań ich wykorzystanie w Polsce nadal pozostaje ograniczone. Problem dotyczy głównie dostępu do programów lekowych oraz liczby pacjentów kwalifikowanych do terapii.
– No i trzeba o tym mówić, bo nadal ta dostępność do programu lekowego, w którym są terapie infuzyjne jest niewystarczająca. W tej chwili około 2% pacjentów z chorobą Parkinsona jest leczonych w terapiach infuzyjnych – podkreśla ekspertka.
Jak podkreśla lekarka, z perspektywy klinicznej odsetek ten powinien być znacznie wyższy i sięgać około 15%, pokazuje to skalę różnicy między możliwościami leczenia a jego rzeczywistą dostępnością.
Leczenie to nie tylko farmakoterapia
Współczesne podejście do choroby Parkinsona coraz częściej opiera się na modelu kompleksowym. Obejmuje on nie tylko leczenie farmakologiczne, ale także szeroki zakres terapii wspierających funkcjonowanie pacjenta.
– To jest bardzo istotne, bo nie tylko leczenie farmakologiczne ma tutaj znaczenie, ale równie istotne jest to leczenie niefarmakologiczne, na które składa się zarówno fizjoterapia, jak i neurologopedia, terapia zajęciowa i także arteterapia czy muzykoterapia – wymienia neurolog.
W Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym nr 5 w Sosnowcu realizowany jest projekt grantowy, który umożliwia pacjentom dostęp do takiego modelu opieki. Z obserwacji zespołu wynika, że przekłada się to na poprawę codziennego funkcjonowania chorych.
Rehabilitacja i funkcjonowanie społeczne
Istotnym elementem terapii jest również przeciwdziałanie izolacji społecznej, która często towarzyszy chorobie Parkinsona. Problemy z mową, poruszaniem się czy samodzielnością wpływają nie tylko na stan zdrowia, ale też na relacje społeczne pacjentów. Włączenie pacjentów w aktywności społeczne i terapeutyczne przynosi wymierne efekty, także w obszarze psychologicznym.
– Rzeczywiście to jest bardzo istotne i też to przeciwdziałanie stygmatyzacji społecznej i takiej izolacji jest jednym z celów naszego leczenia, szeroko rozumianego leczenia – tłumaczy dr Śmiłowska.
W szpitalu św. Barbary obejmuje to m.in. organizację zajęć poza placówką, udział w wydarzeniach kulturalnych czy aktywizację środowiskową pacjentów i ich bliskich.
Nowe spojrzenie na czynniki ryzyka
Coraz więcej uwagi poświęca się również czynnikom ryzyka związanym z rozwojem choroby Parkinsona. Tegoroczne hasło Światowego Dnia Choroby Parkinsona ma zwrócić uwagę właśnie na ten obszar.
– Myślę, że dobrze byłoby też wspomnieć o tym, że Światowy Dzień Choroby Parkinsona został nazwany i “Ty możesz mieć Parkinsona”. I to trochę przewrotna i trochę kontrowersyjna nazwa, ale ma na celu zwrócenie uwagi na zagrożenia środowiskowe – dodaje ekspertka.
Coraz częściej zwraca się uwagę na czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie powietrza czy kontakt z pestycydami. Ten kierunek może mieć znaczenie zarówno dla profilaktyki, jak i dalszego rozwoju badań nad przyczynami choroby.
Główne wnioski
- W Polsce z chorobą Parkinsona żyje około 100 tys. osób, co stanowi istotne wyzwanie dla systemu ochrony zdrowia.
- Tylko około 2% pacjentów korzysta z terapii infuzyjnych, podczas gdy potrzeby kliniczne sięgają nawet 15%.
- Nowoczesne leczenie obejmuje nie tylko farmakoterapię, ale także fizjoterapię, neurologopedię i terapię zajęciową.
- Czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie powietrza i pestycydy, coraz częściej wskazywane są jako istotne w rozwoju choroby.
Źródło:
- Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5 im. św. Barbary w Sosnowcu / oprac. AF
