Narkotyki są w Europie coraz bardziej dostępne, bardziej zróżnicowane i często silniejsze niż jeszcze kilka lat temu. Takie wnioski płyną z Europejskiego Raportu Narkotykowego 2026, który został zaprezentowany wczoraj przez Komisję Europejską oraz Agencję Unii Europejskiej ds. Narkotyków (EUDA). Dokument obejmuje dane z 29 państw i wskazuje zarówno na narastające problemy zdrowotne, jak i zagrożenia dla bezpieczeństwa związane z działalnością zorganizowanych grup przestępczych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zagrożenia zdrowotne wskazano w Europejskim Raporcie Narkotykowym 2026.
- Ile zgonów związanych z przedawkowaniem odnotowano w Unii Europejskiej w 2024 r.
- Jak zmieniają się metody przemytu narkotyków wykorzystywane przez grupy przestępcze.
- Jakie działania przeciwko handlowi narkotykami realizuje obecnie Unia Europejska.
Co najmniej 7,6 tys. zgonów z powodu przedawkowania
Jednym z najbardziej niepokojących wniosków raportu są dane dotyczące śmiertelnych przedawkowań. Według szacunków EUDA w 2024 r. w krajach Unii Europejskiej doszło do co najmniej 7600 zgonów związanych z przedawkowaniem narkotyków.
Za większość tych przypadków odpowiadały opioidy, często przyjmowane jednocześnie z innymi substancjami psychoaktywnymi. Autorzy raportu zwracają uwagę, że szczególne zagrożenie stanowią nowe substancje syntetyczne, których profil bezpieczeństwa i skutki zdrowotne nie są jeszcze dobrze poznane.
Coraz większa różnorodność substancji na rynku
Raport wskazuje, że europejski rynek narkotykowy staje się coraz bardziej złożony. Szeroko dostępne pozostają kokaina, narkotyki syntetyczne oraz nowe substancje psychoaktywne.
Odnotowano również pojawianie się kolejnych produktów opartych na konopiach oraz wzrost liczby dostępnych opioidów i substancji stymulujących.
Rosnąca różnorodność oznacza dodatkowe wyzwania dla lekarzy, ratowników medycznych, toksykologów oraz laboratoriów diagnostycznych. Coraz częściej mają oni do czynienia z substancjami, których działanie i interakcje nie są jeszcze dobrze opisane w literaturze naukowej.
Zmieniają się metody przemytu narkotyków
Autorzy raportu zwracają uwagę, że grupy przestępcze szybko dostosowują się do działań organów ścigania. Po nasileniu kontroli w największych europejskich portach przemytnicy zaczęli częściej wykorzystywać mniejsze porty morskie oraz bardziej zaawansowane metody ukrywania nielegalnych ładunków. Wykorzystują również platformy cyfrowe i globalne łańcuchy dostaw.
Raport wskazuje, że handel narkotykami pozostaje jednym z najważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa wewnętrznego Europy.
Mniej przechwyconej kokainy, ale więcej interwencji służb
W 2024 r. w Europie przechwycono ponad 20% mniej kokainy niż rok wcześniej. Łączny wolumen zabezpieczonych narkotyków spadł z 419 ton w 2023 r.
Jednocześnie liczba przeprowadzonych konfiskat wzrosła z 95 tys. do 97 tys. przypadków. Według autorów raportu może to świadczyć o zmianie strategii przestępców, którzy coraz częściej transportują narkotyki w mniejszych, rozproszonych przesyłkach.
Taka sytuacja zwiększa obciążenie służb odpowiedzialnych za zwalczanie przestępczości narkotykowej i utrudnia identyfikację szlaków przemytu.
Młodzi ludzie nadal celem grup przestępczych
W raporcie zwrócono również uwagę na utrzymujący się problem przemocy i zastraszania związanych z rynkiem narkotykowym. Szczególne obawy budzi wykorzystywanie młodych osób przez grupy przestępcze. Organizacje zajmujące się handlem narkotykami coraz częściej angażują osoby znajdujące się w trudnej sytuacji społecznej lub ekonomicznej do działań związanych z dystrybucją i logistyką.
UE wzmacnia działania przeciwko narkotykom
Komisja Europejska przypomina, że w grudniu 2025 r. przedstawiła nową strategię antynarkotykową UE oraz plan działań przeciwko handlowi narkotykami.
Dokumenty zostały zaakceptowane przez Radę UE odpowiednio w marcu i czerwcu 2026 r. Strategia obejmuje działania związane z ochroną zdrowia publicznego, profilaktyką, leczeniem uzależnień, reintegracją społeczną oraz przeciwdziałaniem przestępczości narkotykowej.
Plan działań przewiduje 19 priorytetowych inicjatyw ukierunkowanych na ograniczanie przemytu, rozbijanie modeli biznesowych grup przestępczych oraz wzmacnianie współpracy międzynarodowej.
Ważną rolę w tym systemie pełni EUDA, która monitoruje pojawiające się substancje psychoaktywne, wydaje ostrzeżenia dotyczące nowych zagrożeń i wspiera państwa członkowskie w działaniach profilaktycznych.
Główne wnioski
- Według szacunków EUDA w 2024 r. w krajach Unii Europejskiej doszło do co najmniej 7600 zgonów związanych z przedawkowaniem narkotyków.
- Raport wskazuje na rosnącą dostępność kokainy, narkotyków syntetycznych, nowych substancji psychoaktywnych oraz opioidów.
- Liczba konfiskat kokainy wzrosła z 95 tys. do 97 tys., mimo że całkowity wolumen przechwyconego narkotyku spadł o ponad 20%.
- Unia Europejska realizuje nową Strategię Antynarkotykową UE oraz plan działań obejmujący 19 priorytetowych inicjatyw ukierunkowanych na walkę z handlem narkotykami.
Źródło:
- https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1283
