Prezydent RP podpisał ustawę budżetową na 2026 r., jednocześnie kierując ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. W swoim oświadczeniu ocenił projekt jako dokument niespełnionych obietnic, alarmującego poziomu zadłużenia i narastających problemów w ochronie zdrowia. Rząd odpowiada, że to „budżet inwestycji”, a całą sprawę uważa za polityczny gest bez skutków dla gospodarki.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zastrzeżenia wobec budżetu 2026 przedstawił Prezydent RP.
- Jakie znaczenie ma luka 23 mld zł w finansowaniu ochrony zdrowia.
- Jak decyzję Prezydenta skomentował Andrzej Domański.
- Jakie kluczowe dane finansowe zapisano w ustawie budżetowej na 2026 r..
Kluczowe argumenty Prezydenta
Prezydent podkreślił, że zgodnie z Konstytucją nie ma prawa zawetować ustawy budżetowej, jednak uznał za konieczne skierowanie jej do TK. Wskazał na wyjątkowo wysoki poziom zadłużenia, który według wyliczeń ma przekroczyć 60% PKB – próg ostrożnościowy określony w art. 216 Konstytucji. Jak argumentował, rząd „omija” część zobowiązań, stosując mechanizmy zaniżające oficjalny wskaźnik. W swoim wystąpieniu mówił także o „kreatywnej budżetowej księgowości”, która w jego ocenie wiąże się z ryzykiem naruszenia stabilności państwa.
W ocenie Prezydenta zadłużenie generowane w latach 2024–2026 – blisko 800 mld zł – nie przekłada się na poprawę jakości usług publicznych. Wskazał, że deficyt budżetowy stanowi niemal 1/3 wszystkich wydatków państwa, co oznacza finansowanie co trzeciej złotówki długiem.
Kryzys w ochronie zdrowia
Szczególnie mocno wybrzmiał wątek ochrony zdrowia. Prezydent wskazał, że na 2026 r. powstaje luka finansowa rzędu 23 mld zł, która ma bezpośrednie konsekwencje dla funkcjonowania szpitali i dostępności świadczeń. W jego ocenie już dziś widać symptomy kryzysu: zamykane oddziały położnicze, ograniczenia przyjęć, pogarszające się warunki żywienia i leczenia oraz wydłużające się kolejki. Podkreślił, że szpitale wchodzą w nowy rok z obawą, że za część świadczeń nie otrzymają refundacji.
– W tej sytuacji oczekuje od rządu natychmiastowych zmian w budżecie zapewniających stabilne finansowanie ochrony zdrowia. Zgodnie z Konstytucją tylko rząd ma prawo inicjatywy w procedurze budżetowej – mówił prezydent.
Prezydent wskazywał również, że środki z uszczelnienia systemu podatkowego – gdyby projekt nie był blokowany – mogłyby zasilić system ochrony zdrowia i poprawić dostęp do leczenia. Odnosił się również do sygnałów płynących z Krajowej Administracji Skarbowej o „znikających miliardach”, które mogłyby finansować leczenie pacjentów i potrzeby seniorów.
Odniesienie do kluczowych obietnic rządu
W oświadczeniu Prezydent przypomniał, że w trakcie swojej kadencji nie otrzymał od rządu żadnej ustawy realizującej najważniejsze deklaracje wyborcze – m.in. podwyższenia kwoty wolnej, podwójnej waloryzacji emerytur czy obniżenia obciążeń dla przedsiębiorców. Podkreślił, że zapowiadane reformy nie trafiają do Sejmu, natomiast rośnie skala zadłużania państwa.
Zwrócił również uwagę na ograniczenia w finansowaniu nauki, kultury i sportu oraz brak systemowych konsultacji z partnerami społecznymi przy tworzeniu budżetu.
Dlaczego Prezydent kieruje ustawę do TK?
Prezydent podkreślił, że podpisuje budżet, aby zapewnić ciągłość państwa, wypłaty świadczeń i stabilność sektora publicznego. Jednocześnie chce, aby Trybunał ocenił zgodność ustawy z Konstytucją, zwłaszcza w kontekście wyliczeń długu publicznego i przekroczenia ustawowego progu zadłużenia.
Jak podkreślał, brak podpisu mógłby być przedstawiany jako blokowanie środków lub zakłócanie pracy instytucji państwa. Uznał, że skierowanie ustawy do TK jest jedynym narzędziem, które pozwala mu wyrazić sprzeciw, jednocześnie nie destabilizując finansów publicznych.
– Nie chcę, by brak mojego podpisu stał się alibi dla bezczynności rządu, bo tak jak zapowiadałem, każdego dnia będę motywował go do pracy – powiedział Nawrocki.
Minister finansów skomentował decyzję
Minister finansów i gospodarki, Andrzej Domański, skomentował decyzję Prezydenta krótko.
– Prezydent podpisał budżet. Budżet inwestycji oraz rekordowych nakładów na obronę. Reszta, w tym skierowanie ustawy do TK, to polityczny teatr bez realnych skutków. My pracujemy dalej – napisał na X Domański.
Najważniejsze informacje o budżecie 2026
Zgodnie z opublikowanymi danymi:
- wydatki państwa: 918,9 mld zł
- dochody: 647,2 mld zł
- deficyt: maksymalnie 271,7 mld zł
- VAT: 341,5 mld zł
- akcyza: 103,3 mld zł
- CIT: 80,4 mld zł
- PIT: 32 mld zł
Na ochronę zdrowia zaplanowano 247,8 mld zł, co stanowi 6,81% PKB. Rząd zapowiada, że priorytetem mają być inwestycje w infrastrukturę medyczną oraz wzmocnienie kadr, chociaż Prezydent zwraca uwagę, że bez uzupełnienia luki finansowej realne problemy szpitali będą narastały.
Główne wnioski
- Prezydent podpisał budżet 2026, ale skierował go do TK z powodu wątpliwości dotyczących sposobu liczenia zadłużenia i ryzyka przekroczenia progu 60% PKB.
- W ochronie zdrowia powstaje luka 23 mld zł, która może pogłębić problemy szpitali i dostępność świadczeń w 2026 r.
- Budżet zakłada 918,9 mld zł wydatków i 271,7 mld zł deficytu, a na zdrowie przeznaczono 247,8 mld zł, czyli 6,81% PKB.
- Andrzej Domański nazywa budżet „inwestycyjnym”, a działania Prezydenta za polityczne i bez wpływu na wykonanie ustawy.
Źródło:
- https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wydarzenia/prezydent-ustawa-budzetowa,113542
- Andrzej Domański / X
