Program bezpłatnych leków dla osób po 65. roku życia może wkrótce przejść istotne zmiany. Jak poinformowała „Rzeczpospolita”, Ministerstwo Zdrowia pracuje nad nowym modelem refundacji recept z uprawnieniem S. Według analiz Narodowego Funduszu Zdrowia zmiany mogłyby przynieść od 0,5 do nawet 1,8 mld zł oszczędności, a ich kierunek był już wcześniej sygnalizowany przez resort podczas czerwcowej konferencji dotyczącej refundacji.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w programie bezpłatnych leków dla seniorów analizuje Ministerstwo Zdrowia.
- Ile wynoszą szacowane oszczędności według analiz NFZ.
- Dlaczego NFZ wskazuje na potrzebę zmian w refundacji leków o tej samej skuteczności.
- Kiedy mają zostać wdrożone nowe zasady tworzenia wykazów leków bezpłatnych.
Ministerstwo Zdrowia pracuje nad zmianami w programie 65+
Jak wynika z informacji opublikowanych przez „Rzeczpospolitą”, resort zdrowia analizuje sposób finansowania bezpłatnych leków dla seniorów. Program funkcjonuje od 2023 r., a tylko w 2025 r. skorzystało z niego 7,2 mln osób.
Łączny koszt finansowania bezpłatnych leków dla seniorów, dzieci i młodzieży do 18. roku życia oraz kobiet w ciąży wyniósł w ubiegłym roku 3,7 mld zł. Według danych przywołanych przez dziennik wartość refundacji recept z uprawnieniem S wzrosła rok do roku o 23,4%.
Jak powiedział „Rzeczpospolitej” prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej Marek Tomków, program staje się coraz większym obciążeniem dla budżetu NFZ. Wśród powodów wskazał m.in. znaczne rozszerzenie wykazu leków objętych programem – z kilkuset pozycji do około 3,7 tys. oraz możliwość wystawiania recept obejmujących nawet roczny okres terapii.
NFZ analizuje kilka wariantów zmian
Jak podaje „Rzeczpospolita”, analiza NFZ obejmuje trzy warianty zmian w zasadach finansowania bezpłatnych leków dla seniorów. Jeden z nich zakłada, że NFZ w pełni refundowałby koszt leku odpowiadającego podstawie limitu refundacji, natomiast pacjent dopłacałby różnicę, jeśli wybrałby droższy odpowiednik o takim samym działaniu terapeutycznym.
Według informacji dziennika analizowane rozwiązania mogłyby przynieść od 0,5 do nawet 1,8 mld zł oszczędności. „Rzeczpospolita” podaje jednocześnie, że Ministerstwo Zdrowia nie planuje najbardziej restrykcyjnego wariantu, polegającego na wyłączeniu z wykazu wszystkich leków droższych od najtańszego odpowiednika generycznego.
NFZ już wcześniej wskazywał na potencjał oszczędności
Temat racjonalizacji wydatków nie pojawił się po raz pierwszy. Już 22 maja 2026 r. Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował analizę dotyczącą kosztów refundacji leków finansowanych ze środków publicznych.
Fundusz zwrócił uwagę, że wydatki na refundację rosną znacznie szybciej niż liczba pacjentów korzystających z programów bezpłatnych leków, w tym programu 65+.
Według NFZ jedną z przyczyn są sytuacje, w których ordynowane są leki zawierające tę samą substancję czynną, w tej samej dawce i postaci, ale różniące się ceną. Fundusz podkreślał, że preparaty zapewniają taki sam efekt terapeutyczny.
Jako przykład wskazano leki przeciwzakrzepowe, których cena jednego opakowania może wynosić od 65,45 zł do 370,07 zł. Oznacza to różnicę przekraczającą 300 zł przy zachowaniu tej samej skuteczności leczenia.
Lekarze otrzymywali informacje o kosztach ordynowanych terapii
W maju NFZ zaznaczał, że prowadzi wspólnie z Ministerstwem Zdrowia działania edukacyjne skierowane do lekarzy. Placówki i medycy mieli otrzymywać informacje dotyczące kosztów ordynowanych terapii oraz możliwych oszczędności wynikających z wyboru tańszych odpowiedników.
Jak informował wtedy zastępca prezesa NFZ ds. Służb Mundurowych Miłosz Anczakowski, Fundusz przekazywał lekarzom dane pokazujące zarówno wydatki na leczenie ich pacjentów, jak i potencjalne oszczędności możliwe do uzyskania bez pogorszenia efektów terapii.
Z kolei dyrektor Departamentu Analiz, Monitorowania Jakości i Optymalizacji Świadczeń Filip Urbański oceniał, że zmiana sposobu ordynowania leków może przynieść systemowi nawet około miliarda złotych oszczędności rocznie.
– Wyobraźmy sobie, że mamy sytuację, że jeden lekarz, bez żadnego uszczerbku dla pacjentów, może pomóc NFZ zaoszczędzić 500 tys. złotych rocznie – wskazywał Urbański.
Resort zapowiedział nowe zasady już 11 czerwca
Kierunek planowanych zmian został zasygnalizowany już 11 czerwca 2026 r. podczas konferencji prasowej poświęconej projektowi lipcowej listy refundacyjnej.
Część spotkania poświęcono właśnie wykazom leków bezpłatnych. Wiceministra zdrowia Katarzyna Kacperczyk podkreślała, że Ministerstwo Zdrowia refunduje określone terapie, a nie konkretne marki produktów. Przy podejmowaniu decyzji analizowana jest zarówno skuteczność leczenia, jak i koszty oraz różnice cenowe pomiędzy preparatami.
Do sprawy odniósł się również dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Mateusz Oczkowski. Zapowiedział przygotowanie nowych wytycznych dotyczących zasad tworzenia wykazów leków bezpłatnych. Zgodnie z przedstawionymi wówczas planami miały one zostać opublikowane w ciągu kilku tygodni, a ich wdrażanie ma rozpocząć się od 1 października 2026 r.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia pracuje nad zmianami w zasadach refundacji bezpłatnych leków dla seniorów z uprawnieniem S.
- NFZ analizuje trzy warianty zmian, a potencjalne oszczędności szacowane są na od 0,5 do nawet 1,8 mld zł.
- Fundusz wskazuje na duże różnice cenowe pomiędzy lekami o tej samej substancji czynnej i identycznym działaniu terapeutycznym.
- Nowe wytyczne dotyczące wykazów leków bezpłatnych mają być wdrażane od 1 października 2026 r..
Źródło:
- https://www.rp.pl/leki-i-terapie/art44816241-rzad-bedzie-oszczedzal-na-lekach-dla-seniorow-beda-zmiany-w-refundacji
