Strona głównaLeki i suplementyEuropejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach 2026. ECDC alarmuje: cele UE na 2030 rok zagrożone 

Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach 2026. ECDC alarmuje: cele UE na 2030 rok zagrożone 

DODAJ JAKO ŹRÓDŁO W GOOGLE
Dodaj Alert Medyczny do swoich preferowanych źródeł i łatwiej znajduj nasze najnowsze publikacje w Google.
Aktualizacja 18-11-2026 13:09

Europa nie jest na dobrej drodze do osiągnięcia celów w zakresie przeciwdziałania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) do 2030 roku. Od 2019 roku liczba zakażeń krwiobiegu wywołanych przez Klebsiella pneumoniae oporną na karbapenemy wzrosła o 72%, natomiast zużycie antybiotyków zmniejszyło się zaledwie o 5%. Z okazji Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach, obchodzonego 18 listopada, Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) apeluje o intensyfikację działań ograniczających rozprzestrzenianie się bakterii wielolekoopornych.

Z tego artykułu dowiesz się…

  • Dlaczego ECDC apeluje o pilne działania na rzecz ograniczenia antybiotykooporności w Europie.
  • Jak zmieniło się zużycie antybiotyków oraz liczba zakażeń bakteriami lekoopornymi od 2019 roku.
  • Jakie znaczenie ma nadzór genomiczny w monitorowaniu i ograniczaniu rozprzestrzeniania się bakterii wielolekoopornych.
  • Na czym koncentruje się Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach 2026 i jakie działania ECDC rekomenduje placówkom medycznym.

Antybiotykooporność w Europie. Cele UE na 2030 rok zagrożone

Rosnąca oporność bakterii na antybiotyki oraz ograniczone możliwości terapeutyczne stanowią coraz większe wyzwanie dla europejskich systemów ochrony zdrowia. Najnowsze dane ECDC wskazują, że pomimo pewnych postępów tempo wdrażania działań przeciwdziałających AMR pozostaje niewystarczające.

W 2023 roku Rada Unii Europejskiej przyjęła pięć celów dotyczących ograniczenia zużycia antybiotyków oraz zmniejszenia liczby zakażeń wywoływanych przez bakterie oporne. Punktem odniesienia dla realizacji tych założeń jest 2019 rok.

Aktualne dane przedstawiają się następująco:

Wskaźnik Aktualny wynik Cel UE na 2030 r.
Zużycie antybiotyków u ludzi Spadek o 5% Spadek o 20%
Udział antybiotyków z grupy Access WHO 62,5% Minimum 65%
Zakażenia krwiobiegu wywołane przez MRSA Spadek o 19% Spadek o 15%
Zakażenia krwiobiegu wywołane przez K. pneumoniae oporną na karbapenemy Wzrost o 72% Spadek o 5%
Zakażenia krwiobiegu wywołane przez E. coli oporną na cefalosporyny III generacji Wzrost o 16,4% Spadek o 10%

Chociaż cel dotyczący zakażeń gronkowcem złocistym opornym na metycylinę (MRSA) został osiągnięty, wzrost liczby zakażeń w ostatnich dwóch latach zagraża utrzymaniu tego rezultatu.

WHO alarmuje: lekooporność może doprowadzić do 39 mln zgonów do 2050 roku 
ZOBACZ KONIECZNIE WHO alarmuje: lekooporność może doprowadzić do 39 mln zgonów do 2050 roku 

Klebsiella pneumoniae oporna na karbapenemy szczególnym zagrożeniem

Szczególny niepokój ECDC budzi rozprzestrzenianie się Klebsiella pneumoniae opornej na karbapenemy. Antybiotyki należące do tej grupy wykorzystywane są w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, zwłaszcza gdy możliwości zastosowania innych leków są ograniczone. Wzrost liczby zakażeń krwiobiegu wywołanych przez ten patogen o 72% od 2019 roku jest szczególnie niepokojący ze względu na ryzyko ciężkiego przebiegu choroby i wysoką śmiertelność.

Jednocześnie zwiększa się liczba zgłoszeń zakażeń Escherichia coli oporną na karbapenemy. Co istotne, przypadki te odnotowywane są nie tylko w placówkach medycznych, lecz także w populacji pozaszpitalnej.

Naukowcy ostrzegają przed antybiotykami „na wszelki wypadek”. To może napędzać lekooporność
ZOBACZ KONIECZNIE Naukowcy ostrzegają przed antybiotykami „na wszelki wypadek”. To może napędzać lekooporność

Nadzór genomiczny może przyspieszyć walkę z antybiotykoopornością

ECDC wskazuje, że coraz większą rolę w przeciwdziałaniu AMR odgrywają nowoczesne technologie nadzoru epidemiologicznego, w szczególności analiza genomów bakterii.

Wciąż jesteśmy w tyle z kilkoma celami UE na rok 2030 w zakresie przeciwdziałania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Dobra wiadomość jest jednak taka, że ​​teraz możemy patrzeć dalej niż tylko na liczby – powiedziała dyrektor ECDC, Pamela Rendi-Wagner. – Innowacje, takie jak szybszy nadzór genomiczny, oznaczają, że możemy teraz lepiej i szybciej oceniać, jak rozprzestrzeniają się bakterie oporne i jak unikają antybiotyków. To z kolei oznacza, że ​​możemy działać szybciej, aby powstrzymać transmisję, skuteczniej kierować decyzjami terapeutycznymi i identyfikować obszary, w których nowe antybiotyki są najbardziej potrzebne.

Obecnie ECDC koordynuje trzy europejskie sieci monitorowania:

  • EARS-Net – nadzór nad opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe;
  • ESAC-Net – monitorowanie zużycia środków przeciwdrobnoustrojowych;
  • EURGen-Net – nadzór genomiczny nad bakteriami wielolekoopornymi.

Analiza pokrewieństwa genetycznego szczepów, ich rozmieszczenia geograficznego oraz mechanizmów oporności pozwala skuteczniej identyfikować zagrożenia i wdrażać ukierunkowane interwencje.

Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach 2026 koncentruje się na dzieciach

Według ECDC aż 90% całkowitego zużycia antybiotyków przez ludzi przypada na lecznictwo ambulatoryjne i pozaszpitalne. Dlatego tegoroczna kampania edukacyjna skierowana jest przede wszystkim do rodziców i opiekunów dzieci. Hasło kampanii brzmi: „Dbaj o swoje dzieci – stosuj antybiotyki mądrze”.

ECDC przypomina, że wiele powszechnych infekcji wieku dziecięcego, którym towarzyszą kaszel, katar czy ból gardła, ma podłoże wirusowe. Antybiotyki nie są skuteczne w leczeniu zakażeń wirusowych, dlatego powinny być stosowane wyłącznie na podstawie decyzji lekarza i uzasadnionych wskazań medycznych.

Innowacyjna strategia projektowania antybiotyków może pomóc w leczeniu infekcji opornych na leki
ZOBACZ KONIECZNIE Innowacyjna strategia projektowania antybiotyków może pomóc w leczeniu infekcji opornych na leki

Zapobieganie zakażeniom priorytetem dla placówek medycznych

Odwrócenie niekorzystnych trendów wymaga skoordynowanych działań obejmujących zapobieganie zakażeniom i ich kontrolę (IPC), racjonalną antybiotykoterapię, rozwój diagnostyki laboratoryjnej oraz wzmocnienie nadzoru epidemiologicznego. Na poziomie placówek medycznych kluczowe znaczenie mają higiena rąk, właściwe stosowanie środków ochrony osobistej, szybka identyfikacja i izolacja zakażonych pacjentów oraz skuteczna dezynfekcja środowiska.

Z kolei na poziomie zarządzania ochroną zdrowia niezbędne jest zapewnienie odpowiedniej liczby specjalistów IPC, zaplecza diagnostycznego, możliwości izolacji pacjentów oraz koordynacji działań między placówkami. W 2026 roku ECDC opublikowało proponowane wytyczne dotyczące wdrażania programów IPC oraz udostępniło cyfrowe narzędzie hyFive, wspierające monitorowanie higieny rąk. Ponadto w latach 2024–2026 eksperci Centrum przeprowadzili wizyty we wszystkich państwach członkowskich UE, przekazując indywidualne zalecenia dotyczące AMR i zakażeń związanych z opieką zdrowotną.

WHO alarmuje: lekooporne bakterie coraz groźniejsze, a nowych terapii wciąż za mało
ZOBACZ KONIECZNIE WHO alarmuje: lekooporne bakterie coraz groźniejsze, a nowych terapii wciąż za mało

Zachowanie skuteczności antybiotyków wymaga wspólnych działań

Najnowsze dane ECDC pokazują, że osiągnięcie celów UE na 2030 rok wymaga przyspieszenia działań zarówno w lecznictwie szpitalnym, jak i ambulatoryjnym. Racjonalne stosowanie antybiotyków, skuteczna kontrola zakażeń oraz wykorzystanie nadzoru genomicznego będą miały kluczowe znaczenie dla utrzymania dostępnych możliwości terapeutycznych i bezpieczeństwa pacjentów.

Główne wnioski

  1. Europa nie jest na dobrej drodze do osiągnięcia celów UE w zakresie przeciwdziałania antybiotykooporności do 2030 roku. Zużycie antybiotyków w 2025 roku było o 5% niższe niż w 2019 roku, podczas gdy zakładana redukcja wynosi 20%.
  2. Od 2019 roku liczba zakażeń krwiobiegu wywołanych przez Klebsiella pneumoniae oporną na karbapenemy wzrosła o 72%, a przez Escherichia coli oporną na cefalosporyny III generacji – o 16,4%. Liczba zakażeń krwiobiegu wywołanych przez MRSA spadła natomiast o 19%.
  3. Aż 90% całkowitego zużycia antybiotyków przypada na lecznictwo ambulatoryjne i pozaszpitalne. Kampania Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach 2026 koncentruje się na racjonalnym stosowaniu antybiotyków u dzieci.
  4. ECDC rekomenduje wzmocnienie nadzoru genomicznego, programów zapobiegania zakażeniom i ich kontroli (IPC), diagnostyki laboratoryjnej oraz racjonalnej antybiotykoterapii, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się bakterii wielolekoopornych.

Źródło:

  • https://antibiotic.ecdc.europa.eu/en
  • https://antibiotic.ecdc.europa.eu/en/european-antibiotic-awareness-day-eaad-2026
Katarzyna Fodrowska
Katarzyna Fodrowska
Redaktorka i Content Manager z 10-letnim doświadczeniem w marketingu internetowym, specjalizująca się w tworzeniu treści dla sektora medycznego, farmaceutycznego i biotech. Od lat śledzi najnowsze badania, przełomowe terapie, rozwiązania AI w diagnostyce oraz cyfryzację opieki zdrowotnej. Prywatnie pasjonatka nauk przyrodniczych, literatury, podróży i długich spacerów.
Newsletter medyczny

Najważniejsze dziś

Najczęściej czytane

Kluczowe tematy

Najważniejsze wiadomości medyczne w Twojej skrzynce.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Więcej wiadomości