Dieta wysokotłuszczowa może wywoływać długotrwałe zmiany w komórkach macierzystych jelit, sprzyjające rozwojowi raka jelita grubego. Naukowcy z Arizona State University wykazali, że nawet po zmianie sposobu odżywiania część zmian w regulacji DNA utrzymuje się, a ponowna ekspozycja na tłuszcze nasila reakcję komórek. Wyniki badań na myszach opublikowano w czasopiśmie „Stem Cell Reports”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak dieta wysokotłuszczowa wpływa na komórki macierzyste jelit i może zwiększać ryzyko raka jelita grubego.
- Jakie zmiany w komórkach jelit zaobserwowali naukowcy z Arizona State University podczas sześciomiesięcznego badania na myszach.
- Dlaczego część zmian molekularnych utrzymywała się nawet po przejściu na dietę niskotłuszczową.
- W jaki sposób ponowna ekspozycja na dietę bogatą w tłuszcz wpływała na rozwój guzów jelita grubego.
Dieta wysokotłuszczowa a ryzyko raka jelita grubego
Rak jelita grubego należy do najczęściej diagnozowanych nowotworów na świecie. Otyłość jest jednym z czynników zwiększających ryzyko zachorowania, jednak mechanizmy łączące sposób odżywiania z rozwojem nowotworu nie zostały w pełni poznane.Zespół badawczy kierowany przez Miyeko Mana z Arizona State University przeanalizował, jak dieta wysokotłuszczowa wpływa na komórki macierzyste jelit, odpowiedzialne za regenerację nabłonka.
Badanie wykazało, że długotrwałe spożywanie dużych ilości tłuszczu może zwiększać liczbę komórek macierzystych i przyspieszać ich namnażanie, tworząc warunki sprzyjające rozwojowi zmian nowotworowych.
Sześć miesięcy diety wysokotłuszczowej zmieniło komórki jelit
Naukowcy przez około sześć miesięcy karmili myszy dietą wysokotłuszczową przypominającą zachodni model żywienia. Następnie porównali je ze zwierzętami otrzymującymi dietę niskotłuszczową. U myszy spożywających więcej tłuszczu zaobserwowano przyrost masy ciała, zwiększoną liczbę komórek macierzystych jelit oraz szybsze tempo ich wzrostu.
Co ważne, u zwierząt genetycznie predysponowanych do raka jelita grubego stwierdzono większą liczbę guzów i ich większe rozmiary. Wyniki sugerują, że dieta wysokotłuszczowa może wzmacniać procesy prowadzące do rozwoju nowotworu, szczególnie w obecności predyspozycji genetycznych.
Zmiany utrzymywały się nawet po zmianie diety
Badacze zidentyfikowali również zmiany w organizacji chromatyny, czyli struktury regulującej dostęp do informacji genetycznej i aktywność genów. Po przejściu myszy na dietę niskotłuszczową zachowanie komórek macierzystych stopniowo wracało do normy. Jednak nie wszystkie zmiany molekularne ustępowały.
Po czterech tygodniach około 18% zmian w chromatynie nadal się utrzymywało. Oznacza to, że wcześniejsza ekspozycja na dietę wysokotłuszczową może pozostawiać swoisty ślad molekularny w komórkach jelit, nawet po poprawie sposobu odżywiania.
Ponowna ekspozycja na tłuszcze nasilała rozwój guzów
Kiedy myszy ponownie otrzymywały dietę wysokotłuszczową, ich komórki macierzyste reagowały szybciej i intensywniej niż podczas pierwszej ekspozycji. U zwierząt z predyspozycją genetyczną do raka jelita grubego powtarzające się okresy diety wysokotłuszczowej wiązały się również z większą liczbą i rozmiarami guzów.
Zdaniem badaczy może to wskazywać na istnienie mechanizmu pamięci komórkowej, w którym wcześniejsze warunki żywieniowe wpływają na reakcję komórek podczas kolejnej ekspozycji.
Główne wnioski
- Dieta wysokotłuszczowa zmienia funkcjonowanie komórek macierzystych jelit – naukowcy z Arizona State University wykazali, że po około sześciu miesiącach takiego żywienia u myszy wzrosła liczba komórek macierzystych i tempo ich namnażania.
- Około 18% zmian w dostępności chromatyny utrzymywało się po czterech tygodniach od przejścia na dietę niskotłuszczową. Sugeruje to, że wcześniejszy sposób odżywiania może pozostawiać długotrwały ślad molekularny w komórkach jelit.
- Ponowna ekspozycja na dietę wysokotłuszczową nasilała reakcję komórek macierzystych. U myszy genetycznie predysponowanych do nowotworów jelit obserwowano większy wzrost gruczolaków niż podczas pierwszej ekspozycji.
- Wyniki opublikowane w „Stem Cell Reports” mogą pomóc wyjaśnić związek między dietą a rakiem jelita grubego. Badanie przeprowadzono jednak na myszach, dlatego nie potwierdza ono bezpośrednio zwiększenia ryzyka nowotworu u ludzi.
Źródło:
- https://www.cell.com/stem-cell-reports/fulltext/S2213-6711(26)00357-7
- International Society for Stem Cell Research

