Regularne ćwiczenia aerobowe wykonywane przez dziesięciolecia mogą wiązać się z większą rezerwą fizjologiczną organizmu po 55. roku życia. Naukowcy z Université Côte d’Azur porównali zdrowe osoby ćwiczące regularnie od co najmniej 30 lat z ich nieaktywnymi rówieśnikami. Największe różnice dotyczyły zmienności rytmu serca oraz wysycenia krwi tlenem. Badanie opublikowano w „GeroScience”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak 30 lat regularnych ćwiczeń aerobowych wiązało się z rezerwą fizjologiczną organizmu u zdrowych osób po 55. roku życia.
- Jakie są wyniki badania obejmującego 39 osób, w tym 19 aktywnych fizycznie od co najmniej 30 lat i 20 osób nieaktywnych.
- Które parametry najbardziej różniły osoby aktywne od nieaktywnych, w tym zmienność rytmu serca i wysycenie krwi tlenem.
- Dlaczego badanie nie dowodzi, że wieloletnie ćwiczenia spowalniają starzenie i jakie ograniczenia należy uwzględnić przy interpretacji wyników.
30 lat ćwiczeń aerobowych a zdrowe starzenie
Badanie objęło 39 zdrowych osób z okolic Nicei w wieku powyżej 55 lat. Średnia wieku wynosiła około 64 lat. Uczestnicy nie mieli chorób przewlekłych i nie przyjmowali leków. Dziewiętnaście osób wykonywało ustrukturyzowane ćwiczenia aerobowe co najmniej trzy razy w tygodniu przez 30 lat. Oznaczało to minimum 2,5 godziny aktywności o umiarkowanej intensywności tygodniowo lub połowę tego czasu w przypadku wysiłku o dużej intensywności. Pozostałych 20 uczestników nie uprawiało regularnie sportu i deklarowało nie więcej niż 75 minut aktywności tygodniowo. Różnice w aktualnym poziomie ruchu potwierdzono za pomocą kwestionariuszy oraz czujnika noszonego na ciele.
Naukowcy ocenili rezerwę fizjologiczną organizmu
Autorzy skoncentrowali się na tzw. pojemności witalnej, rozumianej jako rezerwa fizjologiczna organizmu. Koncepcja ta pozwala spojrzeć na zdrowe starzenie szerzej niż wyłącznie przez pryzmat obecności lub braku chorób. Badacze wykorzystali 12 biomarkerów obejmujących trzy obszary: odporność i reakcję na stres, energię i metabolizm oraz funkcjonowanie nerwowo-mięśniowe. Analizowano m.in. markery krwi i parametry pracy serca, skład ciała, funkcję płuc oraz siłę mięśni. Na ich podstawie obliczono łączny wskaźnik pojemności witalnej.
Osoby aktywne miały większą pojemność witalną
Grupa regularnie ćwicząca przez co najmniej 30 lat osiągnęła wyższy ogólny wynik pojemności witalnej niż osoby nieaktywne. Różnica pomiędzy grupami wynosiła 0,2 w skali Z. Jednocześnie wraz z wiekiem obserwowano niższe wartości wskaźnika niezależnie od aktywności fizycznej. Ponieważ wszystkich uczestników zbadano tylko w jednym momencie, wynik ten nie pokazuje jednak, jak rezerwa fizjologiczna zmieniała się u poszczególnych osób wraz z upływem lat.
Największe różnice dotyczyły serca i poziomu tlenu we krwi
Szczególnie interesujące okazały się dwa parametry mierzone w spoczynku. Średnie wysycenie krwi tlenem wynosiło 96,8 proc. u osób aktywnych wobec 94,8 proc. u nieaktywnych. Wyraźna różnica dotyczyła również zmienności rytmu serca – 49,9 wobec 27,2 milisekundy.
Zmienność rytmu serca (HRV) opisuje naturalne różnice czasu pomiędzy kolejnymi uderzeniami serca. Nie oznacza więc nieregularnego rytmu. Parametr ten jest związany m.in. ze zdolnością układu sercowo-naczyniowego i autonomicznego układu nerwowego do adaptowania się do zmieniających się potrzeb organizmu.
Nie wszystkie parametry były lepsze u osób ćwiczących
Wyniki nie oznaczają, że osoby aktywne wypadały korzystniej w każdym analizowanym obszarze. Badacze nie stwierdzili wyraźnych różnic między grupami w markerach stanu zapalnego ani samoocenie odporności. Podobnie było w przypadku siły chwytu, siły kolan i funkcji płuc. Nie wykazano również wyraźnej ogólnej różnicy w obszarze energii i metabolizmu ani funkcji nerwowo-mięśniowych.
W analizach uwzględniających płeć aktywne kobiety miały więcej masy beztłuszczowej i mniej tkanki tłuszczowej niż kobiety nieaktywne. Podobnej zależności nie stwierdzono jednak wśród mężczyzn.
Regularna aktywność fizyczna a starzenie – potrzebne dalsze badania
Wyniki wskazują, że w niewielkiej grupie zdrowych osób po 55. roku życia trzy dekady regularnych ćwiczeń aerobowych wiązały się z większą ogólną rezerwą fizjologiczną. Najbardziej widoczne różnice dotyczyły zmienności rytmu serca i wysycenia krwi tlenem.
Aby ustalić, czy wieloletnia aktywność aerobowa rzeczywiście pomaga zachować pojemność witalną wraz z wiekiem, potrzebne są większe i bardziej zróżnicowane badania oraz obserwacja uczestników w czasie.
Główne wnioski
- Badanie objęło 39 zdrowych osób po 55. roku życia. Dziewiętnaście z nich wykonywało ćwiczenia aerobowe co najmniej trzy razy w tygodniu przez 30 lat, a 20 nie ćwiczyło regularnie.
- Osoby aktywne przez dziesięciolecia miały wyższy ogólny wskaźnik pojemności witalnej, czyli rezerwy fizjologicznej organizmu, niż ich nieaktywni rówieśnicy.
- Najwyraźniejsze różnice dotyczyły wysycenia krwi tlenem – 96,8 proc. wobec 94,8 proc. – oraz zmienności rytmu serca – 49,9 wobec 27,2 ms na korzyść grupy aktywnej.
- Badanie było niewielkie, eksploracyjne i przekrojowe, dlatego nie dowodzi, że ćwiczenia aerobowe odpowiadają za obserwowane różnice ani nie pozwala określić optymalnego rodzaju lub ilości aktywności.
Źródło:
- https://link.springer.com/article/10.1007/s11357-026-02504-4
