Pacjentka z zaawansowanym, postępującym rakiem płaskonabłonkowym płuca, której rokowanie wskazywało na zaledwie kilka miesięcy życia, po terapii obejmującej selenin sodu i chemioterapię pozostawała wolna od nowotworu przez 10 lat. Niezwykły przypadek opisali naukowcy ze Szpitala Uniwersyteckiego Karolinska i Karolinska Institutet w „Oncology and Therapy”. Autorzy podkreślają jednak, że pojedynczy przypadek nie dowodzi skuteczności selenitu w leczeniu raka.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak przebiegało leczenie pacjentki z zaawansowanym rakiem płuca, która po terapii obejmującej selenin i chemioterapię pozostawała bez nowotworu przez 10 lat.
- Dlaczego naukowcy badają selenin jako potencjalne wsparcie leczenia nowotworów i jakie znaczenie może mieć obserwowany spadek sPD-L1.
- Dlaczego pojedynczy przypadek nie pozwala uznać selenin za skuteczną terapię raka płuca ani określić, który element leczenia odpowiadał za uzyskany efekt.
- Jakie dalsze badania nad seleninem planują naukowcy z Karolinska Institutet i Szpitala Uniwersyteckiego Karolinska.
Zaawansowany rak płuca i nieoczekiwany efekt leczenia
Opis przypadku dotyczy pacjentki z zaawansowanym, postępującym rakiem płuca, która uczestniczyła w badaniu seleninu u chorych z nowotworami opornymi na leczenie. Po zastosowanym leczeniu guz zniknął, a pacjentka pozostawała bez nowotworu przez kolejnych 10 lat. Jest to szczególnie istotne ze względu na wcześniejsze rokowanie – według badaczy oczekiwany czas przeżycia wynosił najwyżej kilka miesięcy.
Wyniki są bardzo obiecujące, a przypadek wyjątkowy, ponieważ oczekiwany czas przeżycia tej pacjentki mógł wynieść najwyżej kilka miesięcy, a mimo to przeżyła ona bez guza dziesięć lat. Dotyczy to tylko jednej pacjentki, dlatego nie można wyciągnąć jednoznacznych wniosków, dopóki nie zostaną przeprowadzone badania potwierdzające na większych grupach – mówi Ola Brodin, adiunkt w Katedrze Medycyny Laboratoryjnej Instytutu Karolinska i starszy konsultant w Szpitalu Uniwersyteckim Karolinska.
Selenin i chemioterapia – co zaobserwowali naukowcy?
Publikacja dotyczy leczenia obejmującego selenin oraz chemioterapię, dlatego na podstawie pojedynczego przypadku nie można przypisać uzyskanego efektu wyłącznie działaniu selenin. Naukowcy zwrócili jednak uwagę na dodatkowe zjawisko. Podczas leczenia gwałtownie obniżyło się stężenie sPD-L1, czyli rozpuszczalnej formy PD-L1, analizowanej jako marker nowotworowy. Zdaniem badaczy może to wskazywać, że selenin wpływał na odpowiedź układu odpornościowego przeciwko komórkom nowotworowym.
Mechanizm ten wymaga jednak dalszej weryfikacji. Opis przypadku może przede wszystkim stanowić punkt wyjścia do badań nad potencjalnym przeciwnowotworowym działaniem seleninu, a nie dowód pozwalający zmienić obecne standardy leczenia raka płuca.
Dlaczego naukowcy badają selenin w onkologii?
Selenin sodu jest nieorganicznym związkiem selenu. Zainteresowanie badaczy jego potencjalnym zastosowaniem w onkologii wynika m.in. z możliwości oddziaływania na procesy zachodzące w komórkach nowotworowych oraz ich interakcje z układem odpornościowym. Zespół z Karolinska prowadzi badania nad wykorzystaniem selenitu u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami, w tym program badań SECAR. Kolejnym krokiem ma być przeprowadzenie większego badania, które pozwoli ocenić, czy obserwowany efekt może występować również u innych pacjentów. Badacze zwracają ponadto uwagę na potencjalne praktyczne zalety takiej terapii, gdyby jej skuteczność została potwierdzona.
Selenin jest niedrogi, podawane dawki nie powodują skutków ubocznych, a lek jest przyjazny dla środowiska. Jego prostota i fakt, że selen jest niedrogi, stwarzają możliwości zapewnienia równego dostępu do opieki zdrowotnej na całym świecie, a jeśli okaże się skuteczny w większych badaniach, ta terapia mogłaby zostać zaoferowana znacznie większej liczbie pacjentów – mówi Mikael Björnstedt, profesor w Instytucie Karolinska i kierownik Zakładu Patologii Klinicznej i Diagnostyki Nowotworów w Szpitalu Uniwersyteckim Karolinska.
Jeden przypadek nie oznacza skutecznej terapii raka płuca
Mimo spektakularnego przebiegu choroby autorzy publikacji zachowują ostrożność. Opis przypadku dotyczy jednej pacjentki i nie pozwala ustalić związku przyczynowo-skutkowego między podaniem selenin a długotrwałym ustąpieniem nowotworu. Nie wiadomo również, jaka część efektu była związana z seleninem, jaka z chemioterapią, a jaka mogła wynikać z indywidualnych cech biologicznych nowotworu i pacjentki.
Dlatego seleninu nie należy obecnie traktować jako potwierdzonej terapii raka płuca ani jako alternatywy dla leczenia zgodnego z obowiązującymi standardami. Do oceny jego skuteczności i bezpieczeństwa potrzebne są odpowiednio zaprojektowane badania kliniczne obejmujące większe grupy chorych.
Naukowcy planują dalsze badania
Opis przypadku został opublikowany 18 sierpnia 2026 roku w „Oncology and Therapy”. Zespół Karolinska zamierza kontynuować badania nad seleninem u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami.
Jeśli kolejne badania potwierdzą jego działanie przeciwnowotworowe i pozwolą określić grupy pacjentów odnoszących największe korzyści, selenin mógłby stać się interesującym uzupełnieniem istniejących strategii terapeutycznych. Na obecnym etapie jest to jednak hipoteza wymagająca klinicznego potwierdzenia.
Główne wnioski
- Pacjentka z postępującym, zaawansowanym rakiem płaskonabłonkowym płuca po terapii obejmującej selenin i chemioterapię pozostawała bez nowotworu przez 10 lat, mimo że wcześniej jej oczekiwany czas przeżycia wynosił najwyżej kilka miesięcy.
- Podczas leczenia naukowcy zaobserwowali gwałtowny spadek sPD-L1, co może wskazywać na wpływ selenin na odpowiedź układu odpornościowego przeciwko nowotworowi, jednak mechanizm ten wymaga potwierdzenia.
- Opis dotyczy tylko jednej pacjentki i nie dowodzi skuteczności seleninu w leczeniu raka płuca. Nie można również ustalić, w jakim stopniu za efekt odpowiadał selenin, chemioterapia lub indywidualne cechy biologiczne.
- Naukowcy z Karolinska Institutet i Szpitala Uniwersyteckiego Karolinska planują większe badania, które mają zweryfikować potencjalne zastosowanie seleninu u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami.
Źródło:
- https://news.ki.se/lung-cancer-patient-became-tumour-free-after-treatment-with-selenite
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42608632/
