Zespół włoskich naukowców opracował innowacyjny spray do nosa, który wykorzystuje nanocząsteczki złota do bezpośredniego dostarczania litu do mózgu. Wstępne badania wskazują, że metoda ta nie tylko skutecznie hamuje enzymy kluczowe w patogenezie chorób takich jak choroba Alzheimera czy choroba afektywna dwubiegunowa, ale przede wszystkim eliminuje ryzyko uszkodzenia nerek i tarczycy – powszechnie występujące przy doustnym podawaniu litu.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak działa nowy spray do nosa z nanocząsteczkami złota i dlaczego jest przełomem w leczeniu chorób mózgu.
- Dlaczego lit w tej formie może być bezpieczniejszy dla nerek i tarczycy niż klasyczne leczenie doustne.
- Jakie choroby mogą być leczone dzięki bezpośredniemu dostarczaniu litu do mózgu.
- Na jakim etapie są badania i jakie są dalsze perspektywy kliniczne tej technologii.
Innowacyjne rozwiązanie: nosowy spray oparty na nanotechnologii
Lit od wielu lat stanowi fundament leczenia choroby afektywnej dwubiegunowej. Pomimo jego skuteczności, klasyczne formy podania, takie jak tabletki, wiążą się z poważnymi działaniami niepożądanymi, w szczególności ze strony nerek i tarczycy. Odpowiedzią na ten problem może być nowatorskie urządzenie opracowane przez naukowców z Università Cattolica–Fondazione Gemelli IRCCS oraz Uniwersytetu w Salerno.
Naszym wyzwaniem było opracowanie urządzenia, które pozwoliłoby nam wykorzystać terapeutyczny potencjał litu, nie powodując skutków ubocznych i które można by podawać w określonym miejscu, unikając konieczności podawania ogólnoustrojowego – powiedział prof. Roberto Piacentini.
Rdzeniem tej technologii są nanocząsteczki złota, które dzięki swojej biologicznej obojętności i bezpieczeństwu stanowią idealny nośnik leków. Pokrycie ich litem oraz funkcjonalizacja glutationem pozwala na skuteczne przenikanie do komórek i precyzyjne uwalnianie substancji aktywnej.
Działanie molekularne: zahamowanie enzymu GSK-3β
Nowa forma sprayu – określana jako LiG-AuNP – celuje w enzym GSK-3β (kinaza syntazy glikogenu-3 beta). Jego aktywność wiązana jest z rozwojem wielu schorzeń neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera oraz zaburzeń afektywnych.
Eksperymenty przeprowadzone na myszach wykazały, że po donosowym podaniu nanocząsteczek złota z litem doszło do:
- skutecznego zahamowania enzymu GSK-3β,
- przywrócenia funkcji pamięci utraconej w modelu choroby Alzheimera,
- braku działań niepożądanych ze strony innych narządów.
Jak podkreślił prof. Claudio Grassi:
Przyjmowany doustnie w postaci tabletek, lit dociera do mózgu poprzez krwiobieg i w efekcie wywiera toksyczny wpływ na inne narządy, takie jak nerki i tarczyca.
Bezpieczne dostarczanie litu – perspektywy kliniczne
Zespół badawczy uzyskał patent na urządzenie zarówno we Włoszech, jak i na arenie międzynarodowej. Trwają dalsze testy bezpieczeństwa oraz badania nad potencjalnym zastosowaniem tej technologii w leczeniu infekcji wirusowych atakujących mózg. Co ważne, proces syntezy nanocząsteczek jest prosty i tani.
Wreszcie nasze nanocząsteczki można bardzo łatwo syntetyzować, co upraszcza proces produkcji i pozwala na utrzymanie niskich kosztów wytwarzania produktu, który w niedalekiej przyszłości może trafić na rynek farmaceutyczny – zaznaczył prof. Alfonso Grassi.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Nowa metoda podania litu – donosowy spray z nanocząsteczkami złota skutecznie dostarcza lit bezpośrednio do mózgu, eliminując toksyczne skutki dla nerek i tarczycy.
- Działanie potwierdzone przedklinicznie – w testach na myszach preparat przywracał pamięć i hamował enzym GSK-3β, bez efektów ubocznych.
- Opracowanie i testy – technologię rozwijają naukowcy z Università Cattolica i Uniwersytetu w Salerno; wyniki opublikowano w „Advanced Materials”.
- Potencjał kliniczny – urządzenie zostało opatentowane, a jego produkcja jest tania i prosta, co zwiększa szanse na wdrożenie do leczenia m.in. choroby Alzheimera i afektywnej dwubiegunowej.
Źródło:
- Advanced Materials
- Interesting Engineering

