Erytrytol, jeden z najczęściej stosowanych słodzików w produktach typu „bez cukru”, może zwiększać ryzyko wystąpienia udaru i zakrzepów krwi – wynika z najnowszego badania naukowców z University of Colorado Boulder. Ich eksperymenty wykazały, że ten popularny substytut cukru może negatywnie oddziaływać na komórki naczyń krwionośnych w mózgu, wpływając na funkcje związane z przepływem krwi i rozpuszczaniem skrzepów.
Z tego artykułu dowiesz się…
- czym jest erytrytol i dlaczego stał się popularnym zamiennikiem cukru,
- jakie są wyniki najnowszych badań nad wpływem erytrytolu na zdrowie naczyń krwionośnych,
- jak erytrytol może zwiększać ryzyko zakrzepów i udaru mózgu na poziomie komórkowym,
- dlaczego warto kontrolować spożycie tego słodzika, nawet jeśli jest powszechnie uznawany za bezpieczny.
Czym jest erytrytol i dlaczego jest tak powszechny?
Erytrytol to czterowęglowy alkohol cukrowy, zatwierdzony do stosowania jako dodatek do żywności przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) w 2001 roku. Powstaje najczęściej w wyniku fermentacji kukurydzy. Jest pozbawiony kalorii, ma niski indeks glikemiczny i nie wpływa znacząco na poziom insuliny. Ze względu na te cechy erytrytol stał się niezwykle popularny wśród osób na dietach ketogenicznych, diabetyków oraz konsumentów ograniczających spożycie cukru.
Znajdziemy go w wielu produktach – od batonów proteinowych i lodów o obniżonej zawartości węglowodanów po napoje bezcukrowe. Jednak mimo swojej pozornej „zdrowotności”, coraz więcej badań sugeruje, że jego regularne spożycie może wiązać się z ryzykiem zdrowotnym.
Nowe dowody: ryzyko zakrzepów i udaru
Zespół naukowców z University of Colorado Boulder, kierowany przez prof. Christophera DeSouzę, przeprowadził badanie opublikowane w Journal of Applied Physiology. Eksperyment dotyczył wpływu erytrytolu na komórki śródbłonka – wyściełające naczynia krwionośne w mózgu. Komórki poddano działaniu ilości słodzika odpowiadającej jednej porcji napoju typu „zero cukru”.
Wyniki były niepokojące. Komórki wykazywały bowiem:
- znacznie obniżoną ekspresję tlenku azotu (NO), który odpowiada za rozszerzanie naczyń krwionośnych,
- podwyższony poziom endoteliny-1 – białka odpowiedzialnego za ich zwężenie,
- wyraźnie osłabioną produkcję t-PA (aktywatora plazminogenu) po podaniu trombiny – czynnika odpowiedzialnego za powstawanie zakrzepów,
- zwiększoną produkcję reaktywnych form tlenu (ROS), czyli wolnych rodników prowadzących do stresu oksydacyjnego i stanów zapalnych.
Jak podsumowuje prof. DeSouza:
Nasze badanie stanowi kolejny dowód wskazujący na to, że słodziki pozbawione wartości odżywczych, które ogólnie uważa się za bezpieczne, mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie.
Co mówią dane epidemiologiczne?
Badanie zespołu z Colorado było zainspirowane wcześniejszą analizą przeprowadzoną na próbie 4000 osób w USA i Europie. Wykazała ona, że osoby z podwyższonym poziomem erytrytolu we krwi miały znacząco większe ryzyko wystąpienia zawału serca lub udaru mózgu w ciągu trzech lat.
Choć aktualne badania miały charakter laboratoryjny i dotyczyły komórek, ich wyniki wskazują na mechanizmy, które mogą wyjaśniać obserwowane wcześniej zależności kliniczne.
Auburn Berry, pierwszy autor badania, zauważył, że:
W naszym badaniu wykorzystano jedynie porcję substytutu cukru. U osób spożywających wiele porcji dziennie wpływ może być prawdopodobnie gorszy.
Czy należy unikać erytrytolu?
Choć badania nad wpływem erytrytolu są wciąż na wczesnym etapie, ich wyniki budzą uzasadnione obawy. Jak podkreślają autorzy, potrzebne są dalsze badania z udziałem ludzi, obejmujące długofalowe skutki stosowania tego popularnego słodzika.
Tymczasem prof. DeSouza rekomenduje ostrożność:
Biorąc pod uwagę badanie epidemiologiczne, które zainspirowało naszą pracę, a teraz nasze odkrycia na poziomie komórkowym, uważamy, że rozsądne byłoby, aby ludzie kontrolowali spożycie słodzików niebędących składnikami odżywczymi, takich jak ten.
Ekspert zachęca konsumentów do dokładnego czytania etykiet produktów i szukania w składzie informacji o „erytrytolu” lub „alkoholu cukrowym”.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Erytrytol, popularny słodzik stosowany w produktach „bez cukru”, może zwiększać ryzyko zakrzepów krwi i udaru mózgu – wynika z badań University of Colorado Boulder.
- Pod wpływem erytrytolu komórki naczyń mózgowych produkują mniej tlenku azotu i więcej białek zwężających naczynia, co może zaburzać przepływ krwi.
- Produkcja t-PA, naturalnej substancji rozpuszczającej skrzepy, była znacznie obniżona po kontakcie z erytrytolem – co może sprzyjać powstawaniu zakrzepów.
- Eksperci zalecają ostrożność i kontrolowanie spożycia produktów zawierających erytrytol, zwłaszcza przez osoby z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.
Źródło:
- University of Colorado at Boulder
- Journal of Applied Physiology
