Polski zakaz reklamy aptek, obowiązujący od 2012 roku, został uznany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej za niezgodny z prawem UE. Skargę w tej sprawie wniosła Komisja Europejska, wskazując, że przepisy obowiązujące w Polsce ograniczają wolność świadczenia usług i przedsiębiorczości. Trybunał w całości przychylił się do argumentów KE.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie przepisy w Polsce zakazują reklamy aptek i od kiedy obowiązują.
- Dlaczego Komisja Europejska skierowała skargę do Trybunału Sprawiedliwości UE.
- Jakie argumenty przytoczył TSUE i dlaczego uznał polskie przepisy za sprzeczne z prawem unijnym.
Czego dotyczy polski zakaz i dlaczego wzbudza kontrowersje
Polska ustawa z 2012 roku zakazuje reklamowania aptek, punktów aptecznych oraz ich działalności. Przewidziana kara za naruszenie tego zakazu to grzywna. Jedyną dopuszczalną formą komunikacji z klientami pozostaje podanie lokalizacji apteki oraz godzin jej otwarcia. Komisja Europejska uznała, że takie ograniczenia są zbyt daleko idące i nieproporcjonalne w świetle unijnego prawa.
TSUE: Ograniczenia nie do pogodzenia z dyrektywą e-commerce
W wyroku Trybunału podkreślono, że dyrektywa o handlu elektronicznym pozwala członkom zawodów regulowanych – w tym farmaceutom – korzystać z internetowych form promocji, pod warunkiem przestrzegania zasad etyki zawodowej. Zdaniem TSUE, Polska narusza tę zasadę, wprowadzając „ogólny i bezwzględny zakaz wszelkiej reklamy”, co jest sprzeczne z prawem UE.
Farmaceuci w Polsce bez prawa do promocji usług
Zakaz dotyka przede wszystkim farmaceutów pracujących w aptekach. Jednak – jak zaznaczył Trybunał – dyrektywa unijna uprawnia wszystkich farmaceutów do prowadzenia reklamy, niezależnie od miejsca zatrudnienia. Ograniczenia wprowadzone przez Polskę skutecznie uniemożliwiają im prezentowanie oferty i kontakt z pacjentami, co narusza podstawowe unijne swobody.
Ograniczenia nieuzasadnione troską o zdrowie publiczne
Rząd polski argumentował, że zakaz ma na celu ograniczenie nadmiernej konsumpcji leków i ochronę niezależności farmaceutów. Jednak TSUE nie uznał tych argumentów za wystarczające. Polska nie wykazała bowiem, że tak daleko posunięte ograniczenia są konieczne i proporcjonalne dla osiągnięcia tych celów.
Utrudnienia dla zagranicznych inwestorów
Zakaz reklamy aptek wpływa również na dostęp do polskiego rynku farmaceutycznego dla przedsiębiorców z innych państw UE. Ogranicza on możliwość promowania usług przez farmaceutów mających siedzibę poza Polską oraz może zniechęcać do inwestycji w otwarcie aptek w naszym kraju.
Główne wnioski
- Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że zakaz reklamy aptek obowiązujący w Polsce od 2012 roku narusza unijne prawo, w szczególności dyrektywę o handlu elektronicznym.
- TSUE wskazał, że całkowity zakaz reklamy uniemożliwia farmaceutom promowanie swoich usług, nawet jeśli działają zgodnie z zasadami etyki zawodowej.
- Polska nie wykazała, że zakaz jest konieczny dla ochrony zdrowia publicznego, w tym w walce z nadmierną konsumpcją leków.
- Wyrok otwiera drogę do zmiany prawa krajowego i umożliwienia aptekom komunikacji marketingowej zgodnej z przepisami UE.
Źródło:
- https://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2025-06/cp250071en.pdf
