Coraz więcej danych wskazuje, że stan zdrowia kobiety w czasie ciąży ma istotny wpływ na rozwój i odporność jej dziecka. Najnowsze badanie opublikowane w BMJ Medicine potwierdza, że dzieci matek z dużą otyłością (BMI ≥35) są istotnie bardziej narażone na hospitalizację z powodu infekcji – zarówno we wczesnym dzieciństwie, jak i w wieku szkolnym. To obserwacyjne, długoterminowe badanie, oparte na danych z Wielkiej Brytanii, dostarcza nowych argumentów za koniecznością promowania zdrowej masy ciała u kobiet planujących ciążę.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak otyłość matki wpływa na ryzyko hospitalizacji dziecka z powodu infekcji.
- Które infekcje najczęściej prowadzą do przyjęć do szpitala u dzieci kobiet z otyłością stopnia 2–3.
- Jakie czynniki (np. cesarskie cięcie, otyłość dziecka) mogą dodatkowo zwiększać ryzyko zachorowania.
- Dlaczego utrzymanie zdrowej masy ciała przed i w trakcie ciąży jest istotne z punktu widzenia zdrowia publicznego.
Zakres badania: dane z „Born in Bradford”
Analiza objęła 9037 kobiet, które urodziły dziecko w Bradford Royal Infirmary między marcem 2007 r. a grudniem 2010 r. Stan zdrowia ich potomstwa (9540 dzieci) był monitorowany do października 2022 r. w celu identyfikacji hospitalizacji spowodowanych infekcjami.
Populacja badawcza była zróżnicowana etnicznie: 45% uczestniczek pochodziło z Pakistanu, a 40% stanowiły kobiety białe brytyjskie. Co istotne, aż 37% badanych zamieszkiwało obszary o najwyższym poziomie deprywacji społeczno-ekonomicznej w Wielkiej Brytanii.
Wyniki: wzrost ryzyka hospitalizacji wraz z BMI matki
Na przestrzeni badania odnotowano łącznie 5009 hospitalizacji z powodu infekcji. Około 30% dzieci wymagało przynajmniej jednej hospitalizacji przed ukończeniem 15. roku życia. Najwięcej przyjęć miało miejsce w pierwszym roku życia dziecka – 134,6 hospitalizacji na 1000 osobolat.
Co istotne, częstość hospitalizacji wzrastała wraz z BMI matki. Dzieci kobiet z prawidłową masą ciała (BMI 18,5–24,9) miały wskaźnik hospitalizacji na poziomie 39,7/1000 osobolat. Dla dzieci matek z otyłością 2.–3. stopnia (BMI ≥35) wskaźnik ten wynosił już 60,7/1000 osobolat.
Najwyższe ryzyko u najmłodszych dzieci i w wieku szkolnym
Po uwzględnieniu czynników zakłócających – takich jak wiek matki, pochodzenie etniczne czy poziom deprywacji – ryzyko hospitalizacji z powodu infekcji u dzieci matek z ciężką otyłością było:
- o 41% wyższe w wieku poniżej 1 roku,
- o 53% wyższe w wieku 5–15 lat,
w porównaniu do dzieci matek z prawidłową masą ciała.
Zakażenia wirusowe układu oddechowego, żołądkowo-jelitowego oraz zakażenia wielonarządowe były głównymi przyczynami zwiększonej liczby hospitalizacji.
Rola czynników modyfikowalnych
Naukowcy przeanalizowali również, w jakim stopniu inne czynniki mogą tłumaczyć obserwowane zależności. Wnioski są następujące:
- Cesarskie cięcie tłumaczyło 21% powiązania między otyłością matki a infekcjami u dzieci.
- Otyłość dziecka w wieku 4–5 lat odpowiadała za 26% tej zależności.
- Poród przedwczesny był powiązany w jedynie 7% przypadków.
- Karmienie piersią przez ponad 6 tygodni oraz nadmierny przyrost masy ciała w ciąży nie wykazywały istotnej korelacji.
Ograniczenia badania i wnioski naukowców
Badacze podkreślają, że ich praca miała charakter obserwacyjny i nie dowodzi bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego. Dodatkowym ograniczeniem jest fakt, że dane pochodziły tylko z jednego ośrodka i nie uwzględniono wszystkich potencjalnych czynników środowiskowych oraz stylu życia.
Pomimo tego, autorzy konkludują:
Wyniki naszego badania podkreślają potrzebę prowadzenia kampanii na rzecz zdrowia publicznego i dodatkowego wsparcia dla pracowników służby zdrowia, aby pomóc kobietom w wieku rozrodczym osiągnąć i utrzymać zdrową masę ciała.
Ich zdaniem, nawet umiarkowany wzrost ryzyka, jeśli dotyczy dużej populacji dzieci na świecie, może mieć istotne znaczenie dla zdrowia publicznego.
Zdrowie matki to inwestycja w zdrowie dziecka
Badanie „Born in Bradford” dostarcza kolejnych dowodów na to, że zdrowie reprodukcyjne kobiet i ich masa ciała przed ciążą oraz w jej trakcie mają kluczowe znaczenie dla długofalowego zdrowia dzieci. W obliczu prognoz mówiących, że do 2030 roku aż 23% kobiet na świecie będzie cierpieć na otyłość, potrzebne są działania systemowe – zarówno w zakresie edukacji zdrowotnej, jak i praktyki klinicznej.
Kwestia zdrowia matek wykracza daleko poza ciążę. To punkt wyjścia dla zdrowia całego przyszłego pokolenia.
Główne wnioski
- Dzieci matek z otyłością BMI ≥35 są o 41% bardziej narażone na hospitalizację z powodu infekcji w 1. roku życia i o 53% bardziej między 5. a 15. rokiem życia.
- Najwięcej przyjęć dotyczyło zakażeń wirusowych układu oddechowego, żołądkowo-jelitowego i wielonarządowych.
- Cesarskie cięcie (21%) i otyłość dziecka (26%) były głównymi modyfikowalnymi czynnikami pośredniczącymi w tym związku.
- Badanie podkreśla potrzebę działań profilaktycznych wspierających zdrową masę ciała u kobiet w wieku rozrodczym jako formy ochrony zdrowia dzieci.
Źródło:
- BMJ Medicine
- Grupa BMJ
- British Medical Journal
