W bezprecedensowym geście globalnej solidarności państwa członkowskie WHO zatwierdziły 20-procentowy wzrost składek członkowskich oraz budżet na lata 2026–2027 w wysokości 4,2 mld USD. Dodatkowo, Chiny zadeklarowały wsparcie w wysokości 500 mln USD w ciągu 5 lat. To kluczowy krok w kierunku zapewnienia zrównoważonego finansowania działań WHO w obliczu globalnych wyzwań zdrowotnych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie decyzje dotyczące finansowania WHO zapadły podczas Światowego Zgromadzenia Zdrowia w 2025 roku.
- Dlaczego budżet WHO na lata 2026–2027 został zmniejszony i jednocześnie zwiększono składki państw członkowskich.
- Jaką rolę odgrywają Chiny w łagodzeniu deficytu budżetowego WHO i jakie kwoty zostały zadeklarowane.
- Jakie są cele Czternastego Ogólnego Programu Pracy WHO (GPW 14) i co oznaczają one dla przyszłości zdrowia publicznego.
Zgoda na wzrost składek mimo globalnych trudności
W obliczu rosnących napięć finansowych i wyzwań gospodarczych, państwa członkowskie Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) jednogłośnie zatwierdziły historyczny, 20-procentowy wzrost obowiązkowych składek członkowskich. Jednocześnie poparły podstawowy budżet WHO na lata 2026–2027 w wysokości 4,2 miliarda dolarów. To już drugi z rzędu cykl budżetowy, w którym składki członkowskie ulegają znacznemu zwiększeniu – po raz pierwszy podobne działanie miało miejsce przy budżecie na lata 2024–2025.
Jak zaznaczył dyrektor generalny WHO dr Tedros Adhanom Ghebreyesus:
To wyraz głębokiego zaufania do naszej misji i zobowiązanie wobec bezpieczeństwa zdrowotnego oraz globalnej odporności.
Transformacja finansowa WHO – długoterminowa strategia
Problemy WHO z przewidywalnym, zrównoważonym finansowaniem sięgają lat. Dotychczasowa zależność od ograniczonej grupy tradycyjnych darczyńców była jednym z największych wyzwań organizacyjnych, identyfikowanym w ramach programu WHO Transformation zainicjowanego w 2017 roku. Jeszcze w cyklu 2020–2021 jedynie 16% całkowitego budżetu pochodziło ze składek członkowskich. Celem uzgodnionym przez państwa członkowskie w 2022 roku jest osiągnięcie poziomu 50% finansowania z obowiązkowych składek do 2030–2031.
Mimo zatwierdzonego wzrostu składek, budżet WHO na lata 2026–2027 został zmniejszony o 22% względem wcześniejszych planów – z 5,3 mld USD do 4,2 mld USD – z powodu napiętej sytuacji budżetowej na świecie.
Nowy budżet w ramach GPW 14
Przyjęty budżet na lata 2026–2027 jest pierwszym, który został w pełni opracowany na podstawie Czternastego Ogólnego Programu Pracy WHO na lata 2025–2028 (GPW 14). To strategiczny dokument określający globalne priorytety zdrowotne na najbliższe cztery lata, m.in. wzmacnianie odporności systemów ochrony zdrowia, reagowanie na kryzysy zdrowotne i przeciwdziałanie chorobom niezakaźnym.
WHO nie ogranicza się jednak tylko do zwiększania składek – prowadzone są również działania mające na celu dywersyfikację źródeł finansowania. Obejmują one m.in. stworzenie Fundacji WHO oraz organizację pierwszej międzynarodowej rundy inwestycyjnej.
Chiny wspierają budżet WHO kwotą 500 mln dolarów w ciągu pięciu lat
W kontekście poważnych braków finansowych – szacowanych obecnie na około 600 milionów dolarów i przewidywanych cięć budżetowych na poziomie 21% w ciągu dwóch kolejnych lat – szczególne znaczenie ma deklaracja Chin.
Podczas 77. Światowego Zgromadzenia Zdrowia w Genewie chiński wicepremier Liu Guozhong ogłosił, że Pekin przekaże WHO 500 milionów dolarów w ciągu pięciu lat.
Światu grożą obecnie skutki jednostronnych działań i polityki siły, które postawiły globalne bezpieczeństwo zdrowotne przed poważnymi wyzwaniami (…) Wielostronność to pewna droga do zaradzenia trudnościom – stwierdził Liu.
Pomoc Chin ma częściowo zrównoważyć wycofanie się Stanów Zjednoczonych z finansowania niektórych działań WHO, co – jak ostrzegał w marcu dr Tedros – może kosztować życie milionów ludzi na całym świecie.
Główne wnioski
- Państwa członkowskie WHO zatwierdziły 20-procentowy wzrost składek członkowskich – to drugi taki krok w ciągu dwóch cykli budżetowych.
- Budżet WHO na lata 2026–2027 wyniesie 4,2 mld USD – mimo że pierwotnie planowano 5,3 mld USD, ograniczenia finansowe wymusiły cięcia.
- Chiny zadeklarowały dodatkowe wsparcie finansowe w wysokości 500 mln USD na pięć lat, co ma pomóc w zmniejszeniu deficytu budżetowego WHO.
- Nowy budżet oparto na GPW 14 – strategii, która definiuje cele WHO w zakresie zdrowia globalnego w latach 2025–2028.
Źródło:
- WHO
