Wsparcie dla osób w kryzysie psychicznym musi być realnie dostępne w każdej chwili, a organizacja pracy nie może stawiać barier utrudniających kontakt z personelem. Do takiego wniosku doszedł Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec po analizie sprawy psychiatrycznej Izby Przyjęć, w której drzwi były zamykane na klucz. W opublikowanej decyzji RPP uznał, że doszło do naruszenia zbiorowych praw pacjentów, a placówka została zobowiązana do natychmiastowego zaprzestania tej praktyki.
Z tego artykułu dowiesz się…
• Dlaczego zamykanie drzwi Izby Przyjęć może zagrażać bezpieczeństwu pacjentów.
• Jakie prawa gwarantują pacjentom natychmiastowe udzielenie świadczeń w stanie zagrożenia.
• Jakie stanowisko w sprawie zajął Rzecznik Praw Pacjenta i jakie działania nakazał placówce.
• Jak orzecznictwo NSA wpływa na ocenę organizacji pracy w podmiotach leczniczych.
Drzwi zamknięte na klucz a ryzyko braku pomocy w sytuacji nagłej
W trakcie postępowania wyjaśniającego Rzecznik ustalił, że placówka stosowała stałe zamykanie drzwi do psychiatrycznej Izby Przyjęć. Takie działanie tłumaczono incydentami agresji ze strony części pacjentów. Decyzja RPP wskazuje jednak, że w praktyce mogło to uniemożliwić osobom w stanie nagłego pogorszenia zdrowia psychicznego podjęcie jakiegokolwiek kontaktu z personelem.
– To z kolei wprost może spowodować, że nie otrzymają potrzebnego im świadczenia – wskazuje RPP.
Zamykanie drzwi w sytuacji, gdy liczy się szybkość reakcji i możliwość bezpośredniego zgłoszenia się po pomoc, zostało ocenione jako działanie stwarzające zagrożenie dla skuteczności udzielania świadczeń.
Prawo do niezwłocznego świadczenia w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia
Rzecznik odwołał się do art. 7 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zgodnie z którym pacjent ma prawo do natychmiastowego świadczenia zdrowotnego, jeśli istnieje ryzyko dla zdrowia lub życia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, przypadek pilny wymaga szybkiej interwencji z uwagi na dynamikę procesu chorobowego i możliwość pogorszenia rokowania. W decyzji podkreślono, że organizacja pracy placówki nie może prowadzić do sytuacji, w której osoba potrzebująca pomocy odchodzi, nie uzyskawszy nawet wstępnego kontaktu z personelem.
Stanowisko NSA: organizacja nie usprawiedliwia ograniczeń praw pacjenta
Rzecznik przypomniał również orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2016 r. (II OSK 2843/15), w którym wskazano, że trudności organizacyjne po stronie placówki nie mogą być traktowane jako wartość nadrzędna wobec ochrony podstawowych praw człowieka. Oznacza to, że wprowadzanie ograniczeń wynikających jedynie z wewnętrznych problemów organizacyjnych stanowi naruszenie praw pacjenta i wymaga odpowiedniej reakcji organów nadzorczych.
Decyzja Rzecznika i reakcja placówki
Po zakończeniu postępowania Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził, że doszło do naruszenia zbiorowych praw pacjentów i nakazał natychmiastowe zaniechanie opisanych praktyk. Placówka medyczna, której dotyczyła decyzja, wdrożyła zmiany i zrezygnowała z blokowania dostępu do Izby Przyjęć psychiatrycznych.
Główne wnioski
- Zamykanie drzwi psychiatrycznej Izby Przyjęć uniemożliwia pacjentom w stanie nagłym szybki kontakt z personelem i może prowadzić do braku pomocy.
- Prawo do natychmiastowego świadczenia wynika z art. 7 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i obejmuje sytuacje zagrożenia zdrowia lub życia.
- NSA wskazał, że problemy organizacyjne nie mogą być powodem ograniczania podstawowych praw pacjentów.
- Rzecznik Praw Pacjenta nakazał zaniechanie praktyki, a placówka dostosowała się do decyzji i przywróciła pełną dostępność Izby Przyjęć.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/rpp/drzwi-izby-przyjec-nie-moga-byc-zamkniete-na-klucz
