W 2025 r. wydatki na opiekę zdrowotną przypadające na jednego uchodźcę z Ukrainy wyniosły około 694 zł, wobec 4640 zł na mieszkańca Polski. Jednocześnie składki zdrowotne wpłacane przez obywateli Ukrainy coraz wyraźniej przewyższają wartość świadczeń, z których korzystają. Łączna nadwyżka dotycząca uchodźców i pozostałych obywateli Ukrainy wzrosła z około 1,2 mld zł w 2022 r. do 2,8 mld zł w 2025 r. – wynika z trzeciej edycji raportu „Analiza wpływu uchodźców z Ukrainy na gospodarkę Polski”, przygotowanego przez Deloitte na zlecenie UNHCR.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie były wydatki na opiekę zdrowotną uchodźców z Ukrainy w 2025 r. i jak wypadały na tle wydatków na mieszkańców Polski.
- Jak zmienił się bilans składek zdrowotnych i wartości świadczeń dotyczących obywateli Ukrainy.
- Jak wygląda struktura wydatków na leczenie uchodźców, m.in. na opiekę szpitalną, POZ i refundację leków.
- Ilu lekarzy, dentystów, pielęgniarek i położnych z obywatelstwem ukraińskim pracuje w polskim systemie ochrony zdrowia.
694 zł na uchodźcę z Ukrainy, 4640 zł na mieszkańca Polski
Autorzy raportu przeanalizowali m.in. wydatki na świadczenia zdrowotne dla uchodźców z Ukrainy w latach 2022-2025. Z wyliczeń wynika, że w 2025 r. na jednego uchodźcę przypadało średnio około 694 zł wydatków na ochronę zdrowia. W przypadku mieszkańców Polski było to około 4640 zł, czyli ponad sześciokrotnie więcej.
Wydatki dotyczące uchodźców obejmują zarówno świadczenia finansowane ze składek na ubezpieczenie zdrowotne, jak i ze środków Funduszu Pomocy.
Niższe wydatki na osobę odnotowano w przypadku uchodźców praktycznie we wszystkich analizowanych kategoriach. Wyjątkiem był pilotaż ambulatoryjnego leczenia gruźlicy wielolekoopornej. Także tutaj całkowite kwoty były jednak wyższe dla mieszkańców Polski – w 2025 r. wyniosły 322 tys. zł wobec 37 tys. zł w przypadku uchodźców.
Autorzy raportu zastrzegają, że dane dotyczące wydatków per capita należy interpretować ostrożnie. Wyniki są wrażliwe przede wszystkim na przyjęte szacunki liczby uchodźców przebywających w Polsce.
Prawie połowa wydatków przypada na leczenie szpitalne
Różnice dotyczą nie tylko wysokości, ale również struktury wydatków. W przypadku uchodźców z Ukrainy 47% kosztów opieki zdrowotnej stanowiło leczenie szpitalne, 15% – leki podawane podczas leczenia, a 6% – podstawowa opieka zdrowotna. Te trzy kategorie odpowiadały łącznie za 68% wydatków.
Dla mieszkańców Polski ich łączny udział wynosił 53%. Większe znaczenie niż u uchodźców miały natomiast m.in. refundowane leki – 9% wobec 3% – oraz ambulatoryjna opieka specjalistyczna – 9% wobec 6%. Wyższe były również udziały wydatków na rehabilitację, opiekę pielęgnacyjną i długoterminową oraz leczenie psychiatryczne i uzależnień.
Zdaniem autorów raportu większa różnica w korzystaniu ze świadczeń długoterminowych i specjalistycznych może mieć związek z młodszą strukturą wieku uchodźców, ale również z barierami w dostępie do opieki, m.in. czasem oczekiwania na świadczenia.
2,8 mld zł nadwyżki w NFZ z wpłat obywateli Ukrainy
Raport pokazuje również drugą stronę bilansu – składki na ubezpieczenie zdrowotne odprowadzane przez pracujących w Polsce obywateli Ukrainy.
W całym analizowanym okresie uchodźcy oraz pozostali obywatele Ukrainy łącznie wpłacali do Narodowego Funduszu Zdrowia więcej, niż wynosiła wartość świadczeń zdrowotnych, z których korzystali. Według wyliczeń przedstawionych w raporcie nadwyżka zwiększyła się z około 1,2 mld zł w 2022 r. do 2,8 mld zł w 2025 r.
Autorzy wiążą ten wzrost przede wszystkim z rosnącą aktywnością zawodową Ukraińców w Polsce. Składki osób zatrudnionych zwiększają przychody NFZ, dlatego wpływu migracji na system ochrony zdrowia – jak zaznaczono w analizie – nie można oceniać wyłącznie przez pryzmat kosztów świadczeń.
Bilans samych uchodźców również stał się dodatni
Osobno przeanalizowano sytuację osób posiadających status uchodźcy. W 2022 r. bilans był jeszcze ujemny. Wydatki na ich opiekę zdrowotną, finansowane ze składek i Funduszu Pomocy, wyniosły około 0,6 mld zł, podczas gdy przychody NFZ związane z tą grupą sięgały około 0,4 mld zł.
Do 2025 r. sytuacja się zmieniła. Wydatki zdrowotne dotyczące uchodźców wyniosły około 0,7 mld zł, a odpowiadające im przychody NFZ – około 0,75 mld zł. Bilans stał się więc dodatni.
Raport wskazuje przy tym na istotne ograniczenie tych obliczeń. Część pracujących i osiągających wyższe dochody uchodźców zmienia status pobytowy z PESEL UKR na zezwolenie na pobyt czasowy. Ich późniejsze składki nie są już ujmowane w szacunkach odnoszących się wyłącznie do uchodźców, choć nadal zasilają NFZ.
Ponad 4 tys. lekarzy z obywatelstwem ukraińskim
Wpływ obywateli Ukrainy na polski system ochrony zdrowia obejmuje również zatrudnienie w zawodach medycznych. Po 2022 r. przepisy umożliwiły uproszczone wejście na rynek pracy części medyków z Ukrainy.
Według przytoczonych w raporcie danych Naczelnej Izby Lekarskiej liczba lekarzy z obywatelstwem ukraińskim posiadających prawo wykonywania zawodu w Polsce wzrosła z 2017 w 2022 r. do 4175 w 2025 r. Ich udział wśród wszystkich lekarzy z prawem wykonywania zawodu zwiększył się w tym czasie z 1,3% do 2,4%.
Jeszcze mocniejszy wzrost odnotowano wśród lekarzy dentystów. Ich liczba zwiększyła się z 458 w 2022 r. do 1302 w 2025 r., a udział w ogólnej liczbie dentystów wzrósł z 1,1% do 3%.
Do połowy 2026 r. liczby te nieznacznie spadły – do 4025 lekarzy i 1211 lekarzy dentystów. Autorzy raportu wskazują, że jednym z możliwych powodów była weryfikacja rejestru związana z upływem 1 maja 2026 r. terminu na potwierdzenie znajomości języka polskiego na poziomie B1 przez osoby posiadające warunkowe prawo wykonywania zawodu.
Przybywa również pielęgniarek i położnych z Ukrainy
Podobny kierunek zmian widoczny jest w danych Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych. Liczba pielęgniarek z obywatelstwem ukraińskim wzrosła z 437 w 2021 r. do 1122 w 2022 r., a następnie do 2794 w 2025 r. Nadal stanowiły one jednak tylko 0,8% całej grupy zawodowej.
W przypadku położnych wzrost nastąpił z 29 osób w 2021 r. do 115 w 2022 r. i 324 w 2025 r. Obywatelki Ukrainy stanowiły wówczas 0,7% wszystkich położnych.
Dane ZUS przytoczone w raporcie pokazują dodatkowo, że w połowie 2025 r. ubezpieczonych było 1166 obywateli Ukrainy z PESEL UKR pracujących jako lekarze, lekarze dentyści, pielęgniarki lub położne oraz 4364 obywateli Ukrainy wykonujących te zawody bez statusu PESEL UKR.
Raport pokazuje szerszy wpływ uchodźców na polską gospodarkę
Analiza ochrony zdrowia jest częścią szerszego raportu Deloitte przygotowanego na zlecenie UNHCR. Według jego trzeciej edycji w 2025 r. obecność uchodźców z Ukrainy przełożyła się na wytworzenie 2,4% polskiego PKB, czyli około 94 mld zł.
Dane dotyczące NFZ pokazują jednocześnie, że wraz ze wzrostem zatrudnienia zmienił się finansowy bilans opieki zdrowotnej. W 2025 r. zarówno w przypadku samych uchodźców, jak i szerzej – uchodźców i pozostałych obywateli Ukrainy łącznie – przychody związane ze składkami zdrowotnymi przewyższały analizowane wydatki na ich leczenie.
Główne wnioski
- W 2025 r. wydatki na opiekę zdrowotną wyniosły średnio 694 zł na uchodźcę z Ukrainy wobec 4640 zł na mieszkańca Polski.
- Uchodźcy i pozostali obywatele Ukrainy łącznie wpłacali do NFZ więcej, niż wynosiła wartość wykorzystanych przez nich świadczeń. Nadwyżka wzrosła z około 1,2 mld zł w 2022 r. do 2,8 mld zł w 2025 r..
- W strukturze wydatków na leczenie uchodźców dominowała opieka szpitalna, odpowiadająca za 47% kosztów, podczas gdy mniejszy udział niż wśród mieszkańców Polski miały m.in. refundowane leki i ambulatoryjna opieka specjalistyczna.
- W 2025 r. prawo wykonywania zawodu w Polsce miało 4175 lekarzy i 1302 lekarzy dentystów z obywatelstwem ukraińskim, a liczba pielęgniarek z Ukrainy wynosiła 2794.
Źródło:
- https://www.unhcr.org/pl/wiadomosci/komunikaty-prasowe/uchodzcy-z-ukrainy-przyczynili-sie-do-wytworzenia-2-4-polskiego-pkb-w
