W Polsce urodziło się już 10 tys. dzieci dzięki rządowemu programowi in vitro na lata 2024–2028, który od początku budzi ogromne zainteresowanie placówek i pacjentów. Ministerstwo Zdrowia potwierdziło, że w styczniu osiągnięto symboliczny wynik, a liczba ciąż klinicznych przekroczyła 23,6 tys. Jednocześnie podczas posiedzenia Komisji Zdrowia eksperci zwracają uwagę, że rosnące zapotrzebowanie może przewyższyć możliwości finansowe – budżet 600 mln zł na 2025 r. określono jako niewystarczający.
Z tego artykułu dowiesz się…
• Jakie wyniki osiągnął rządowy program in vitro i w których regionach urodziło się najwięcej dzieci.
• Jak eksperci oceniają finansowanie programu oraz dlaczego wskazują na ryzyko rosnących kolejek.
• Kto może skorzystać z procedur in vitro w 2026 r. i jakie są kryteria kwalifikacji.
• Jakie cykle wspomaganego rozrodu są refundowane w ramach programu.
10-tysięczne dziecko z programu. Najwięcej urodzeń na Mazowszu
Program „Leczenie niepłodności obejmujące procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe prowadzone w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji, na lata 2024–2028” ruszył 1 czerwca 2024 r. Pierwsze dziecko przyszło na świat w styczniu 2025 r., a najnowsze dane mówią o 10 tys. narodzin. Odnotowano 5 023 chłopców i 5 032 dziewczynki.
Najwięcej urodzeń zgłoszono w województwie mazowieckim – 1 988. Kolejne miejsca zajmują Małopolska – 1 218, Pomorze – 1 213 oraz Wielkopolska – 1 210. W procesie bierze udział 58 ośrodków, które od początku programu uzyskały 23 691 ciąż klinicznych.
Finansowanie rośnie, ale eksperci pytają o dalsze możliwości
Na realizację programu rząd przeznacza nie mniej niż 500 mln zł rocznie, jednak w 2025 r. kwota wzrosła do 600 mln zł. Dodatkowe 100 mln zł zapisano również w budżecie na 2026 r.
– Dzięki tej inicjatywie zapewniamy parom zmagającym się z niepłodnością równy dostęp do procedury in vitro. To również szansa na macierzyństwo i tacierzyństwo dla osób przed lub w trakcie leczenia onkologicznego. Ten projekt to realny wpływ na poprawę sytuacji demograficznej w Polsce, ale przede wszystkim szczęście dla dziesiątek tysięcy rodziców i całych ich rodzin – podkreśla ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.
Podczas posiedzenia Komisji Zdrowia 22 stycznia eksperci wskazywali jednak, że zainteresowanie programem wyprzedza jego możliwości organizacyjne. Dr Katarzyna Kozioł z Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Embriologii mówiła o narastających kolejkach i ryzyku utraty kwalifikacji przez osoby zbliżające się do limitów wieku. Jej zdaniem realne potrzeby wymagają co najmniej 800 mln zł rocznie.
Natomiast Anita Fincham ze Stowarzyszenia „Nasz Bocian” zaznaczyła, że współczesny kryzys dzietności nie wynika z niechęci do posiadania dzieci, lecz z braku możliwości. Wskazała również na konieczność rozszerzenia kwalifikacji o kobiety samodzielne oraz potrzebę utworzenia jawnego rejestru procedur.
Kto może skorzystać z programu in vitro w 2026?
Program obejmuje pary w związku małżeńskim lub nieformalnym, posiadające ubezpieczenie zdrowotne oraz potwierdzoną dokumentacją medyczną niepłodność bądź nieskuteczne leczenie w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Z kwalifikacji mogą skorzystać również osoby mające kriokonserwowane zarodki.
Wiekowe kryteria dostępu to:
- kobiety – do 42 lat przy własnych komórkach jajowych lub dawstwie nasienia;
- kobiety – do 45 lat przy dawstwie oocytów lub zarodków;
- mężczyźni – do 55 lat;
- pacjenci onkologiczni – kobiety od okresu dojrzewania do 40 lat i mężczyźni od okresu dojrzewania do 45 lat (w zakresie pobrania i przechowywania gamet przed lub w trakcie leczenia).
Program finansuje kwalifikację, obowiązkowe badania oraz pełną procedurę medycznie wspomaganej prokreacji.
Zakres refundowanych procedur
Rządowy program obejmuje maksymalnie sześć zindywidualizowanych cykli wspomaganego rozrodu:
• do 4 cykli z własnymi komórkami rozrodczymi lub dawstwem nasienia
• do 2 cykli z oocytami dawczyń (zapłodnienie 6 komórek w jednym cyklu)
• do 6 cykli z dawstwem zarodków
Program in vitro ma obowiązywać do 31 grudnia 2028 r.
Główne wnioski
- 10 tys. urodzeń i 23 691 ciąż klinicznych pokazuje skalę zainteresowania programem in vitro, który działa od 1 czerwca 2024 r.
- Najwięcej dzieci urodziło się w województwie mazowieckim – 1 988, a w programie uczestniczy 58 ośrodków medycznych.
- Budżet 600 mln zł na 2025 r. uznano za niewystarczający, a eksperci szacują potrzeby na co najmniej 800 mln zł rocznie.
- Program zapewnia refundację do 6 cykli procedur i obowiązuje do 31 grudnia 2028 r., obejmując pary oraz wybrane grupy pacjentów onkologicznych.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/10-tysiecy-powodow-do-radosci–10-tysiecy-urodzonych-dzieci-dzieki-in-vitro
