Glifosat, powszechnie stosowany herbicyd, stał się przedmiotem intensywnych badań naukowych ze względu na swoje potencjalnie szkodliwe działanie na zdrowie. Badania przeprowadzone przez naukowców z Arizona State University wykazały, że nawet krótkotrwała ekspozycja na tę substancję może prowadzić do trwałych stanów zapalnych w mózgu, które przypominają zmiany charakterystyczne dla choroby Alzheimera. W Polsce zarejestrowano aż 92 środki ochrony roślin zawierające glifosat. Jakie zagrożenia niesie za sobą jego stosowanie i dlaczego eksperci biją na alarm?
Glifosat – szeroko stosowany, ale czy bezpieczny?
Glifosat jest jednym z najczęściej używanych herbicydów na świecie. W rolnictwie znajduje zastosowanie w uprawach takich jak kukurydza, soja, pszenica czy buraki cukrowe. Wprowadzenie genetycznie zmodyfikowanych roślin odpornych na tę substancję w 1996 roku znacznie zwiększyło jej użycie. Obecnie w USA rocznie zużywa się ponad 136 tys. ton glifosatu.
Jednak badania budzą poważne wątpliwości co do jego bezpieczeństwa. Prof. Ramon Velazquez z Arizona State University zwraca uwagę na konieczność dalszych badań:
Nawet krótkotrwała ekspozycja na glifosat w ilościach uznawanych za bezpieczne może prowadzić do długotrwałych zmian w funkcjonowaniu mózgu.
Jak glifosat wpływa na mózg?
Badania naukowców wykazały, że glifosat i jego metabolit, aminofosfonian metylu (AMPA), mogą gromadzić się w tkankach mózgowych. Substancja ta jest zdolna do przenikania przez barierę krew-mózg, co powoduje:
- Trwałe stany zapalne w mózgu – podobne do tych występujących w chorobie Alzheimera.
- Zaburzenia neurodegeneracyjne – związane z przyspieszonym rozwojem takich chorób jak Alzheimer.
- Zmiany w funkcjonowaniu mózgu – nawet po sześciu miesiącach od zakończenia ekspozycji objawy nie ustępują.
Badania przeprowadzono na myszach, zarówno zdrowych, jak i genetycznie zmodyfikowanych. W obu przypadkach zaobserwowano wzrost markerów zapalnych w mózgu i we krwi.
Rolnicy i konsumenci – kto jest najbardziej narażony?
Rolnicy, którzy na co dzień używają glifosatu, są najbardziej narażeni na jego szkodliwe działanie. Substancja wnika bowiem do organizmu przez skórę i drogi oddechowe. Jednak glifosat jest obecny również w całym łańcuchu pokarmowym, co stwarza zagrożenie dla szerokiego grona konsumentów poprzez:
- Spożywanie produktów zawierających śladowe ilości glifosatu, co budzi obawy o długoterminowe skutki zdrowotne.
- Zanieczyszczenie środowiska, substancja ta przenika bowiem do gleby, wody i powietrza, co zwiększa ryzyko kontaktu.
Czy glifosat jest rakotwórczy?
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) sklasyfikowała glifosat jako “potencjalnie rakotwórczy dla ludzi.” Choć Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (EPA) uznaje pewne poziomy glifosatu za bezpieczne, coraz więcej badań podważa te limity. Naukowcy wskazują, że konieczna jest ponowna ocena bezpieczeństwa tej substancji, zwłaszcza w kontekście jej zdolności do przenikania przez barierę krew-mózg.
Konieczność dalszych badań
Prof. Ramon Velazquez podkreśla, że szczególnie podatna na skutki glifosatu jest starzejąca się populacja. Stany zapalne wywołane przez tę substancję mogą bowiem przyspieszać rozwój chorób neurodegeneracyjnych. Autorzy badań mają nadzieję, że ich wyniki skłonią do bardziej rygorystycznych regulacji dotyczących stosowania glifosatu oraz dalszych badań nad jego wpływem na zdrowie.
Źródło:
- Arizona State University
