19 marca 2026 r. podczas obrad Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych odbyło się spotkanie z przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia. Rozmowy dotyczyły planowanych zmian w koszyku świadczeń oraz nowelizacji ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. W centrum dyskusji znalazło się dostosowanie kompetencji zawodowych do rzeczywistych kwalifikacji zdobywanych w kształceniu przed- i podyplomowym.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w koszyku świadczeń planuje Ministerstwo Zdrowia.
- Jak nowelizacja ustawy ma uporządkować kompetencje pielęgniarek i położnych.
- Jakie nowe obszary świadczeń mogą objąć położne po ukończeniu kursów.
- Jak demografia i system kształcenia wpływają na rynek pracy położnych.
Prace nad koszykiem świadczeń – zakres i kierunek zmian
Ministerstwo Zdrowia prowadzi obecnie prace nad aktualizacją świadczeń koszykowych, czyli katalogu świadczeń finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Chodzi o uporządkowanie zakresu świadczeń w taki sposób, aby odpowiadał zarówno postępowi medycyny, jak i zmieniającym się potrzebom systemu ochrony zdrowia.
Podczas spotkania przedstawiciele samorządu zawodowego zaprezentowali propozycje zmian w rozporządzeniach dotyczących świadczeń gwarantowanych. Dotyczą one przede wszystkim rozszerzenia zakresu świadczeń realizowanych przez pielęgniarki i położne w oparciu o ich faktyczne kompetencje.
Nowelizacja ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej
Jednym z kluczowych tematów była planowana nowelizacja ustawy regulującej wykonywanie zawodu pielęgniarki i położnej. Celem zmian jest uporządkowanie kompetencji zawodowych w odniesieniu do kwalifikacji zdobywanych zarówno na etapie kształcenia podstawowego, jak i w ramach kształcenia podyplomowego.
– Zmiany w ustawie są oczekiwane od wielu lat, a teraz wspólnie ze środowiskiem pracujemy nad ich finalną wersją. W tych zmianach nie chodzi o dopisywanie kolejnych przepisów, ale o uporządkowanie kompetencji i zasad pracy tak, aby odpowiadały rzeczywistości i były bezpieczne dla pacjentów. Nie da się tego zrobić bez dialogu i stałej współpracy – powiedziała wiceministra zdrowia Katarzyna Kęcka.
Kurs uzupełniający dla położnych a zakres świadczeń
Szczególną uwagę poświęcono „Kursowi uzupełniającemu w zakresie pielęgniarstwa dla położnych”. Samorząd zawodowy wskazał, że kompetencje zdobywane w ramach tego szkolenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w koszyku świadczeń.
Włączenie tych kompetencji do systemu świadczeń finansowanych publicznie ma umożliwić położnym szersze zaangażowanie w opiece nad pacjentami, szczególnie w obszarach takich jak opieka długoterminowa oraz opieka paliatywno-hospicyjna.
Szersza rola położnych w systemie ochrony zdrowia
Proponowane zmiany mogą przełożyć się na bardziej elastyczne wykorzystanie zasobów kadrowych w ochronie zdrowia. Włączenie położnych do nowych obszarów świadczeń ma znaczenie w kontekście rosnących potrzeb zdrowotnych społeczeństwa oraz niedoborów kadrowych w niektórych segmentach systemu.
NRPiP zapowiedziała przekazanie opracowanych propozycji do Ministerstwa Zdrowia. Dalsze decyzje będą zależały od kierunku prac legislacyjnych oraz uzgodnień na poziomie resortu.
Położne a realne potrzeby systemu
Z dostępnych danych wynika, że w Polsce pracuje około 30,6 tys. położnych, a przy liczbie ok. 238 tys. urodzeń rocznie statystycznie przypada na jedną osobę mniej niż osiem porodów. Na ten trend zwraca uwagę „Rzeczpospolita”, wskazując, że spadek liczby urodzeń oraz obecny model kształcenia mogą w kolejnych latach prowadzić do nadpodaży kadr w tym zawodzie. W praktyce oznacza to ryzyko ograniczonych możliwości zatrudnienia, szczególnie dla nowych absolwentów.
Skala kształcenia pozostaje wysoka – według szacunków samorządu zawodowego kierunek położnictwo prowadzi 37 uczelni, a liczba studentów to nawet około 5 tysięcy osób.
Problem ten był już wcześniej sygnalizowany przez środowisko. W lipcu 2025 r. Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych opublikowało stanowisko, w którym wskazano na konieczność pilnego wprowadzenia limitów przyjęć na studia położnicze. W ocenie samorządu liczba absolwentów przekracza realne potrzeby systemu ochrony zdrowia, co może prowadzić do bezrobocia oraz nieefektywnego wykorzystania środków publicznych przeznaczanych na kształcenie.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia prowadzi prace nad aktualizacją koszyka świadczeń, które mają lepiej odpowiadać potrzebom systemu i kompetencjom kadr.
- Planowana nowelizacja ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej ma powiązać zakres uprawnień z rzeczywistymi kwalifikacjami zdobywanymi w kształceniu.
- Położne mogą uzyskać szerszy zakres świadczeń, m.in. w opiece długoterminowej oraz paliatywno-hospicyjnej, jeśli kompetencje z kursów zostaną uwzględnione.
- Rynek położnych może mierzyć się z nadpodażą kadr – ok. 30,6 tys. położnych przy 238 tys. porodów rocznie i nawet 5 tys. studentów na 37 uczelniach.
Źródło:
- https://nipip.pl/spotkanie-naczelnej-rady-pielegniarek-i-poloznych-z-ministerstwem-zdrowia/
