Opieka wytchnieniowa to jedno z kluczowych rozwiązań wspierających opiekunów osób z niepełnosprawnościami. Mimo rosnącego zapotrzebowania i regularnych programów finansowanych ze środków Funduszu Solidarnościowego, jej dostępność i jakość budzą poważne wątpliwości. Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Adam Krzywoń zaapelował do Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych Łukasza Krasonia o wyjaśnienia oraz wskazanie planowanych działań naprawczych.
Interwencja Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie opieki wytchnieniowej
Z okazji Ogólnopolskiego Dnia Opiekuna, obchodzonego 12 lutego, ZRPO Adam Krzywoń spotkał się z przedstawicielami Zespołu Praw Opiekunek/ów Inicjatywy „Nasz Rzecznik”. W czasie spotkania podniesiono szereg problemów związanych z realizacją wsparcia w ramach rządowych programów opieki wytchnieniowej.
Obywatele wskazują na trudności w uzyskaniu opieki wytchnieniowej realizowanej m.in. w ramach rocznych programów finansowanych ze środków Funduszu Solidarnościowego – podkreślił Krzywoń w piśmie skierowanym do pełnomocnika rządu.
Najczęściej zgłaszane problemy – chaos i brak spójnych zasad
Strona społeczna zwraca uwagę m.in. na:
- dowolność w ustalaniu zasad kwalifikacji do programów,
- brak interwencyjnego wsparcia w sytuacjach kryzysowych,
- brak obowiązku przystępowania do programów przez samorządy,
- niski poziom i zakres udzielanego wsparcia,
- brak jednolitych standardów opieki.
Opiekunowie wyrażają obawy co do jakości świadczonej opieki oraz bezpieczeństwa swoich bliskich.
Wnioski z raportu NIK: nieprecyzyjne zasady i brak ciągłości wsparcia
Problemy potwierdzają także ustalenia Najwyższej Izby Kontroli zawarte w raporcie „Zapewnienie opiekunom osób niesamodzielnych wsparcia wytchnieniowego”. NIK wskazała m.in. na nieprecyzyjne zasady rekrutacji uczestników oraz brak ciągłości programów, co skutkowało m.in. brakiem wsparcia dla osób najbardziej potrzebujących.
ZRPO: Potrzebne dane i konkretne działania
W swoim piśmie ZRPO Krzywoń zwrócił się z prośbą o informacje, czy do Pełnomocnika Rządu wpływały skargi, petycje lub wnioski dotyczące opieki wytchnieniowej – oraz jak zostały one rozpatrzone.
Poprosił także o wskazanie, czy planowane są działania zmierzające do:
- opracowania ogólnopolskich standardów opieki wytchnieniowej,
- wdrożenia form wsparcia interwencyjnego,
- uruchomienia turnusów wytchnieniowych (dla osoby z niepełnosprawnością i jej opiekuna),
- rozwoju grup samopomocowych dla opiekunów.
System wymaga zmian – apel opiekunów i instytucji
Podnoszone przez stronę społeczną problemy wskazują na konieczność systemowych zmian. Brak standaryzacji usług, nieprzewidywalność dostępności wsparcia i brak wszechstronnych rozwiązań interwencyjnych to istotne bariery, które wpływają nie tylko na dobrostan opiekunów, ale także osób z niepełnosprawnościami
Zarówno ZRPO, jak i organizacje społeczne apelują o uczynienie opieki wytchnieniowej realnie dostępnym i skutecznym narzędziem pomocy.
Źródło:
- bip.brpo.gov.pl
