Opieka długoterminowa staje się jednym z najważniejszych wyzwań dla systemu ochrony zdrowia w starzejącym się społeczeństwie. Dlatego każda zmiana w sposobie jej finansowania budzi zainteresowanie zarówno środowisk medycznych, jak i instytucji odpowiedzialnych za kształtowanie polityki zdrowotnej. Nowe zasady wyceny świadczeń w pielęgniarskiej opiece domowej i w zakładach opiekuńczo-leczniczych (ZOL), przyjęte przez Ministerstwo Zdrowia i Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT), to krok w kierunku wzmocnienia roli pielęgniarek i położnych w opiece środowiskowej. Czy jednak te zmiany wystarczą, by zapewnić trwałość i jakość świadczeń w tym kluczowym sektorze?
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany finansowe wprowadzono w opiece długoterminowej.
- Co oznaczają nowe stawki dla placówek i personelu.
- Dlaczego opieka domowa jest coraz ważniejsza w systemie ochrony zdrowia.
- Jakie wyzwania nadal stoją przed pielęgniarkami i położnymi.
Nowe finansowanie – krok w dobrą stronę
Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych (NIPiP) z satysfakcją przyjęła decyzję Ministerstwa Zdrowia i Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) o nowych zasadach finansowania opieki długoterminowej. Dotyczą one zarówno pielęgniarskiej opieki domowej, jak i stacjonarnej w Zakładach Opiekuńczo-Leczniczych (ZOL). To pierwsza od wielu lat sytuacja, gdy AOTMiT wydała rekomendację, a minister zdrowia – wówczas Izabela Leszczyna – zatwierdziła najwyższą możliwą wycenę świadczeń.
Decyzje te uznawane są za wyraz rosnącego zrozumienia znaczenia opieki długoterminowej w systemie ochrony zdrowia. Do tej pory wiele podmiotów realizujących świadczenia balansowało na granicy rentowności – wpływy z NFZ nie pokrywały kosztów ich funkcjonowania.
Obecnie optymalna stawka osobodnia w pielęgniarskiej opiece domowej to około 61,82 zł plus 15,93 zł dodatku, co po zsumowaniu daje 77,75 zł. W opiece stacjonarnej (ZOL, zakłady pielęgnacyjno-lecznicze) stawka wynosi 9,40 zł za punkt osobodnia. To pozwala funkcjonować podmiotom, ale nadal jesteśmy najniżej wycenionym świadczeniem wśród pielęgniarskich usług kontraktowanych z NFZ – podkreśliła Grażyna Aksamit, prezes Krajowego Związku Podmiotów Leczniczych.
Kluczowe zmiany w systemie finansowania
Rekomendacja AOTMiT nr 72/2025 z 25 czerwca 2025 roku przewiduje:
- wzrost finansowania NFZ o 16,94 mld zł,
- podwyższenie ryczałtów w opiece długoterminowej – np. o 15,93 zł za osobodzień w pielęgniarskiej opiece domowej,
- utrwalenie nowej stawki 9,40 zł za punkt osobodnia w ZOL i zakładach pielęgnacyjno-leczniczych,
- podpisanie około 35 tys. aneksów do umów z NFZ, co już się rozpoczęło.
To zmiany, które realnie wpływają na poprawę sytuacji placówek i pozwalają na bardziej stabilne świadczenie usług.
Wciąż zbyt niska wycena
Pomimo optymizmu, środowisko pielęgniarek i położnych zastrzega, że nie jest to rozwiązanie docelowe. Nadal brakuje bowiem wyceny, która w pełni odzwierciedlałaby realne koszty pracy i utrzymania placówek.
Finansowanie opieki długoterminowej pozostaje najniżej wycenionym spośród pielęgniarskich świadczeń kontraktowanych z NFZ. Zbyt niskie stawki wciąż utrudniają rozwój kadry, stabilne zatrudnienie i dostępność opieki na odpowiednim poziomie.
Dlaczego opieka długoterminowa to priorytet?
Argumentów za wzmacnianiem opieki środowiskowej nie brakuje:
- 77% seniorów chce jak najdłużej pozostać w domu,
- opieka domowa jest 30–50% tańsza od stacjonarnej,
- zmniejsza liczbę hospitalizacji i poprawia jakość życia,
- w wielu przypadkach jest równie skuteczna, jak opieka szpitalna.
Dlatego samorząd zawodowy pielęgniarek i położnych traktuje nowe wyceny jako pierwszy krok. Celem długofalowym pozostaje wypracowanie systemu, który zapewni trwałość i rozwój usług długoterminowych.
Pielęgniarki i położne – fundament opieki środowiskowej
Zwiększenie finansowania umożliwia wzmacnianie roli pielęgniarek i położnych nie tylko w opiece domowej, ale również w podstawowej opiece zdrowotnej. Ważne jest budowanie samodzielności zawodowej oraz zwiększenie dostępności do świadczeń.
Samorząd podkreśla znaczenie podejmowanych działań, ale apeluje o kontynuację reform:
Dziękujemy Ministerstwu Zdrowia i AOTMiT za decyzje, które wzmacniają fundamenty opieki długoterminowej, ale podkreślamy – przed nami jeszcze długa droga do zapewnienia jej właściwej wyceny.
Główne wnioski
- Nowe stawki: 77,75 zł za osobodzień w opiece domowej i 9,40 zł za punkt osobodnia w ZOL to znacząca poprawa, ale nadal poniżej potrzeb sektora.
- Finansowanie: Rekomendacja AOTMiT nr 72/2025 zwiększa budżet NFZ o 16,94 mld zł na opiekę długoterminową.
- Skala zmian: Około 35 tys. aneksów do umów z NFZ poprawi stabilność finansową tysięcy placówek.
- Wciąż za mało: Pielęgniarskie świadczenia długoterminowe nadal są najniżej wyceniane w kontraktach z NFZ – potrzebna dalsza walka o ich adekwatne finansowanie.
Źródło:
- Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych
