W 2025 r. Naczelna Izba Lekarska prowadziła jedną z najbardziej intensywnych aktywności publicznych ostatnich lat. Kryzys finansowy ochrony zdrowia, napięcia między środowiskiem medycznym a politykami oraz narastające problemy z bezpieczeństwem medyków sprawiły, że NIL stała się jednym z głównych uczestników debaty o przyszłości systemu. Z końcem roku samorząd przedstawił bilans działań, które miały nie tylko bronić dobrego imienia lekarzy, lecz także odbudować realny dialog między decydentami a środowiskiem medycznym.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie działania NIL podjęła w 2025 r., aby bronić lekarzy przed niesprawiedliwymi narracjami politycznymi.
- Jak samorząd lekarski wpłynął na dialog z rządem, prezydentem i parlamentem w czasie kryzysu finansowania ochrony zdrowia.
- Jakie kroki podjęto, aby poprawić bezpieczeństwo medyków i wymusić szybszą reakcję organów ścigania na akty przemocy.
- Dlaczego NIL sprzeciwiała się uproszczonym trybom dostępu do zawodu lekarza i jak wpłynęła na zmiany legislacyjne.
Obrona lekarzy przed narracjami politycznymi
W 2025 r. NIL konsekwentnie reagowała na próby przerzucania odpowiedzialności za kryzys NFZ na lekarzy. Po pojawieniu się narracji o „rekordowych zarobkach”, samorząd zwrócił się do AOTMiT o twarde dane. Z raportu wynikało, że kontrakty rzędu 100–300 tys. zł miesięcznie obejmowały zaledwie 0,3% lekarzy, a mediana kontraktu specjalisty wynosiła 24 600 zł brutto. Mediana wynagrodzenia specjalisty na etacie sięgała 21 500 zł brutto. NIL wykorzystywała te dane w debacie publicznej, prostując uproszczenia i chroniąc lekarzy przed stygmatyzacją.
Dyplomacja, która zmieniła dynamikę rozmów
W odpowiedzi na zapowiedzi zmian systemowych uznanych za szkodliwe, NIL publikowała listę najpilniejszych problemów i deklarowała gotowość współpracy. Gdy dialog z resortem zdrowia utknął w martwym punkcie, samorząd zaproponował spotkanie z Prezydentem RP i Premierem. Prezydent przyjął zaproszenie i zapowiedział Prezydencki Szczyt Zdrowotny, co stało się jednym z najważniejszych momentów roku. Z kolei rząd odpowiedział własnym szczytem medycznym, podczas którego premier zapewnił o stabilności NFZ i odmówił podnoszenia składki zdrowotnej.
Podczas spotkań podkreślano m.in. zagrożenia wynikające z ograniczania finansowania oraz konieczność poprawy warunków pracy medyków. Prezydent ustosunkował się również do problemów Funduszu Medycznego, podpisując nowelizację ustawy jako działanie mające chronić pacjentów przed dalszym pogorszeniem dostępu do świadczeń. Ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda podczas spotkania w siedzibie NIL potwierdziła, że postulaty samorządu – od no-fault po automatyzację refundacji – będą analizowane w resorcie.
NIL wobec eskalacji przemocy wobec medyków
Tragiczne wydarzenia z udziałem lekarzy i ratowników medycznych uwidoczniły skalę zaniedbań w zakresie bezpieczeństwa personelu. NIL zabiegała o reakcję państwa, apelowała do KPRM, Ministerstwa Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego, a także prowadziła współpracę z policją, UODO i RPO. Skutkiem tych działań było powołanie Parlamentarnego Zespołu ds. Bezpieczeństwa Medyków oraz wydanie wytycznych Prokuratora Generalnego nakazujących natychmiastową reakcję organów ścigania na każdy atak na personel. Rekomendowano stosowanie trybu przyspieszonego i kwalifikowanie takich czynów jako chuligańskich, by umożliwić surowsze kary.
Spór o uproszczone tryby i walka o jakość świadczeń
NIL przez cały 2025 r. sprzeciwiała się utrzymywaniu trybów uproszczonych pozwalających zdobyć prawo wykonywania zawodu bez rzetelnej weryfikacji kwalifikacji. Samorząd wskazywał na liczne przykłady lekarzy pracujących w Polsce, którzy – pomimo dwóch lat doświadczenia w ramach PWZ – nie byli w stanie potwierdzić znajomości języka polskiego. Wobec utrzymania przepisów w ustawie pomocowej dotyczącej obywateli Ukrainy NIL wystąpiła do Prezydenta o zawetowanie regulacji. Kolejne wersje rządowego projektu po uwagach NIL przyniosły jednak ważne uściślenia: m.in. ograniczenie czasu na złożenie wniosku o PWZ oraz eliminację możliwości wielokrotnego ubiegania się o uprawnienia na podstawie jednej decyzji MZ.
Regulacje, które odpowiadają na potrzeby pacjentów
Nowe przepisy umożliwiające lekarzom każdej specjalizacji wystawianie recept na bezpłatne leki dla dzieci i seniorów były jednym z postulatów NIL. Samorząd włączał się w prace legislacyjne, a ostateczne przyjęcie ustawy uznał za realną poprawę dostępności terapii dla grup wymagających szczególnej ochrony.
Głosowanie elektroniczne – koniec z barierami
2025 r. był pierwszym rokiem przeprowadzenia wyborów samorządu lekarskiego z wykorzystaniem certyfikowanego systemu elektronicznego. Nowe rozwiązanie zwiększyło dostępność procesu wyborczego i zniosło bariery geograficzne oraz wiekowe. To jeden z kluczowych projektów obecnej kadencji.
Stomatologia publiczna na granicy wydolności
Komisja Stomatologiczna NIL alarmowała, że poszerzenie koszyka świadczeń stomatologicznych bez odpowiednich wycen doprowadzi do dalszego osłabienia sektora publicznego. Problemy określano mianem „wtórnej prywatyzacji”, ponieważ realny dostęp do nowoczesnego leczenia coraz bardziej przesuwa się do sektora prywatnego. Odpowiedzią na kryzys było powołanie Koalicji na Rzecz Zdrowia Jamy Ustnej, pierwszej inicjatywy integrującej środowiska publiczne, eksperckie i prywatne wokół edukacji i profilaktyki.
Jedność mimo sporów. Okrągły Stół NIL
Wewnętrzne napięcia doprowadziły do zwołania Okrągłego Stołu NIL, na którym otwarcie analizowano zarzuty wobec działań samorządu. Uczestnicy zgodzili się, że konflikty osłabiają wpływ NIL na system i że konieczne jest skupienie się na wspólnych celach. Zjazdu nadzwyczajnego nie zwołano, a samorząd kontynuował pracę w obecnym składzie.
Współpraca międzynarodowa i integracja środowisk
NIL była współorganizatorem Światowego Zjazdu Polonijnych Środowisk Medycznych „Save a life”, łączącego wszystkie zawody medyczne wokół edukacji w zakresie ratowania życia. Wydarzenie podkreśliło znaczenie współpracy zarówno w Polsce, jak i w środowiskach polonijnych.
Główne wnioski
- NIL skutecznie prostowała narracje o „rekordowych zarobkach lekarzy”, przedstawiając dane AOTMiT: tylko 0,3% kontraktów sięgało poziomu 100–300 tys. zł, a mediana wynosiła 24 600 zł brutto.
- Samorząd odegrał kluczową rolę w odbudowie dialogu z władzami państwowymi – od inicjatywy Prezydenckiego Szczytu Zdrowotnego po rozmowy z premierem i minister zdrowia, które otworzyły drogę do analizowania postulatów lekarzy.
- NIL doprowadziła do wzmocnienia ochrony medyków, czego efektem było powołanie Parlamentarnego Zespołu ds. Bezpieczeństwa Medyków oraz wytyczne Prokuratora Generalnego nakazujące natychmiastowe działania w przypadku napaści na personel.
- Sprzeciw NIL wobec uproszczonych trybów przyznawania PWZ przyniósł konkretne zmiany legislacyjne, m.in. ograniczenie czasu składania wniosków i likwidację możliwości wielokrotnego ubiegania się o uprawnienia na podstawie jednej decyzji MZ.
Źródło:
- https://nil.org.pl/aktualnosci/9122-rok-2025-w-nil-skuteczna-dyplomacja-samorzadu-daje-nadzieje
