Migrena od lat uznawana jest za schorzenie neurologiczne znacząco wpływające na jakość życia pacjentów. Coraz więcej badań sugeruje jednak, że jej konsekwencje mogą wykraczać poza nawracające bóle głowy i zaburzenia neurologiczne. Najnowsze badanie opublikowane w czasopiśmie Neurology wskazuje, że migrena z aurą może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem udaru niedokrwiennego mózgu u osób w średnim i starszym wieku. Naukowcy podkreślają jednak, że badanie wykazało jedynie związek statystyczny, a nie bezpośrednią zależność przyczynowo-skutkową.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czym różni się migrena z aurą od migreny bez aury
- O ile wzrasta ryzyko udaru niedokrwiennego u osób z migreną z aurą
- Dlaczego szczególną uwagę zwrócono na mężczyzn poniżej 72. roku życia
- Jakie ograniczenia miało badanie opublikowane w czasopiśmie „Neurology”
Czym jest migrena z aurą?
Aura to zespół objawów neurologicznych poprzedzających napad migrenowy. Najczęściej obejmuje zaburzenia wzrokowe, choć mogą pojawiać się również inne objawy sensoryczne. Pacjenci opisują aurę między innymi jako:
- rozmazane lub migoczące plamy w polu widzenia,
- błyski światła,
- zygzakowate linie,
- zaburzenia czucia,
- trudności z mówieniem.
Objawy aury pojawiają się zwykle przed bólem głowy i mogą utrzymywać się od kilku minut do około godziny. Eksperci przypominają, że udar niedokrwienny mózgu rozwija się w wyniku zablokowania przepływu krwi do części mózgu. Jest to najczęstszy typ udaru i jedna z głównych przyczyn niepełnosprawności oraz zgonów na świecie.
Migrena z aurą a ryzyko udaru u osób po 45. roku życia
Autorzy badania zwracają uwagę, że wcześniejsze analizy skupiały się głównie na młodszych pacjentach. Znacznie mniej wiadomo było natomiast o zależności pomiędzy migreną, a ryzykiem udaru mózgu w starszych grupach wiekowych. Jak podkreślił autor badania dr Adam Sprouse Blum z University of Vermont:
Poprzednie badania wykazały, że migrena z aurą wiąże się ze zwiększonym ryzykiem udaru u młodych osób, ale mniej wiadomo na ten temat w przypadku osób w wieku 45 lat i starszych. Naukowiec dodał: nasze badanie wykazało, że podobnie jak u osób młodszych, migrena z aurą wiąże się ze zwiększonym ryzykiem udaru niedokrwiennego u osób w średnim i starszym wieku.
Ponad 11 tysięcy uczestników i sześć lat obserwacji
Badanie objęło 11 381 osób, których średni wiek wynosił 72 lata. W momencie rozpoczęcia obserwacji żaden z uczestników nie przebył wcześniej udaru mózgu. Uczestników pytano między innymi o:
- rozpoznanie migreny przez pracownika ochrony zdrowia,
- obecność objawów aury poprzedzających ból głowy,
- współistniejące choroby przewlekłe,
- czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego.
Spośród wszystkich uczestników:
- 1130 osób miało migrenę,
- 491 osób doświadczało migreny z aurą,
- 639 osób cierpiało na migrenę bez aury.
Średni czas obserwacji wyniósł sześć lat.
Migrena z aurą zwiększała ryzyko udaru o 73%
W trakcie badania udar wystąpił:
- u 3% osób bez migreny,
- u 4% osób z migreną,
- u 5% osób z migreną z aurą,
- u 3% osób z migreną bez aury.
Po uwzględnieniu takich czynników jak wiek, rasa, dochody, cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze naukowcy nie stwierdzili ogólnego związku między samą migreną a ryzykiem udaru. Sytuacja zmieniła się jednak po podziale pacjentów na osoby z aurą i bez aury. Okazało się, że pacjenci cierpiący na migrenę z aurą mieli aż o 73% wyższe ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu. Jednocześnie nie wykazano zwiększonego ryzyka w przypadku migreny bez aury.
Zaskakujące wyniki dotyczące mężczyzn
Jednym z najbardziej interesujących odkryć badania okazały się wyniki dotyczące mężczyzn poniżej 72. roku życia. Naukowcy odkryli, że mężczyźni z migreną – niezależnie od obecności aury – mieli ponad 3,5-krotnie wyższe ryzyko udaru. Co istotne, podobnej zależności nie zaobserwowano u kobiet ani u starszych mężczyzn. Jak zaznaczył dr Sprouse Blum:
Nasz wynik, że mężczyźni w średnim i starszym wieku poniżej 72 lat mają znacznie wyższe ryzyko udaru, był nieoczekiwany, ponieważ wcześniejsze badania przeprowadzone wśród młodych ludzi wykazały, że udar dotyka w nieproporcjonalnie większym stopniu kobiety. Ekspert podkreślił również potrzebę dalszych analiz: Potrzebne są dalsze badania, aby lepiej zrozumieć te odkrycia. Jeśli wyniki się potwierdzą, konieczne może okazać się zapewnienie ukierunkowanego poradnictwa w zakresie zapobiegania udarom mózgu osobom w tej grupie wiekowej.
Migrena i udar – możliwe mechanizmy biologiczne
Choć badanie nie wyjaśnia mechanizmów biologicznych odpowiedzialnych za obserwowaną zależność, eksperci od lat wskazują kilka potencjalnych czynników mogących łączyć migrenę z aurą z wyższym ryzykiem udaru. Wśród najczęściej wymienianych mechanizmów znajdują się:
- zaburzenia funkcji śródbłonka naczyń,
- zwiększona skłonność do tworzenia zakrzepów,
- przewlekły stan zapalny,
- zmiany naczyniowe związane z migreną,
- współistnienie innych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.
Naukowcy podkreślają jednak, że zależności te nadal wymagają dalszych badań klinicznych i epidemiologicznych.
Badanie miało również ograniczenia
Autorzy publikacji zwracają uwagę, że badanie posiadało istotne ograniczenie metodologiczne. Nie oceniano wieku, w którym rozpoznano migrenę, co uniemożliwiało rozróżnienie pomiędzy świeżo rozpoznanymi przypadkami a pacjentami cierpiącymi na migrenę od wielu lat. Może to mieć znaczenie dla interpretacji ryzyka naczyniowego oraz wpływu długości trwania choroby na zdrowie pacjentów.
Główne wnioski
- Badanie opublikowane w Neurology wykazało, że migrena z aurą wiąże się ze zwiększonym ryzykiem udaru niedokrwiennego u osób po 45. roku życia.
- Osoby z migreną z aurą miały o 73% wyższe ryzyko udaru niż osoby bez tego typu migreny.
- Najbardziej zaskakującym odkryciem było ponad 3,5-krotnie wyższe ryzyko udaru u mężczyzn poniżej 72. roku życia cierpiących na migrenę.
- Naukowcy podkreślają, że badanie wykazuje związek statystyczny, ale nie dowodzi, że migrena z aurą bezpośrednio powoduje udar.
Źródło:
- https://www.aan.com/PressRoom/Home/PressRelease/5340
- https://www.neurology.org/doi/10.1212/WN9.0000000000000107
