Radioterapia po operacji raka prostaty to standardowa metoda zapobiegania nawrotom nowotworu u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka. Jednak klasyczna terapia trwa zazwyczaj kilka tygodni i może wiązać się z uciążliwościami dla pacjentów. Badacze z UCLA Health Jonsson Comprehensive Cancer Center zbadali alternatywną strategię leczenia – pięciosesyjną stereotaktyczną radioterapię ciała (SBRT). Wyniki wskazują, że to podejście może być równie skuteczne jak tradycyjna terapia, przy jednoczesnym ograniczeniu działań niepożądanych i zachowaniu komfortu życia pacjentów.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak działa krótkotrwała radioterapia SBRT stosowana po operacji raka prostaty.
- Jakie są wyniki badania SCIMITAR przeprowadzonego na 100 pacjentach z UCLA i USC.
- Czy SBRT może być bezpieczną i skuteczną alternatywą dla tradycyjnej, długotrwałej radioterapii.
- Jak SBRT wpływa na ryzyko nawrotu raka, skutki uboczne i jakość życia pacjentów.
SBRT po prostatektomii – na czym polega ta metoda?
Stereotaktyczna radioterapia ciała (SBRT) to technika wysokodawkowej radioterapii, której zaletą jest skrócony czas leczenia. W badaniu fazy 2 SCIMITAR, opublikowanym na łamach European Urology i zaprezentowanym na kongresie ASTRO 2025, oceniono bezpieczeństwo i skuteczność SBRT stosowanej po radykalnej prostatektomii.
W badaniu wzięło udział 100 pacjentów z UCLA i Uniwersytetu Południowej Kalifornii. Otrzymali oni SBRT w pięciu sesjach rozłożonych na około 10 dni. Część z nich – zgodnie z zaleceniami lekarzy – poddano również terapii hormonalnej lub radioterapii węzłów chłonnych.
Skuteczność SBRT porównywalna z tradycyjną radioterapią
Po średnio 4,5 roku obserwacji naukowcy stwierdzili, że:
- U 60% pacjentów nie wystąpił nawrót biochemiczny, czyli nie zaobserwowano wzrostu PSA ani potrzeby wdrożenia kolejnych terapii.
- Radioterapia SBRT bez terapii hormonalnej okazała się skuteczniejsza niż radioterapia konwencjonalna w redukcji ryzyka nawrotu raka prostaty.
- Skutki uboczne były ogólnie możliwe do opanowania – 7% pacjentów doświadczyło poważnych objawów jelitowych, a 32% – zaburzeń związanych z oddawaniem moczu.
Warto dodać, że zastosowanie radioterapii pod kontrolą MRI pozwoliło dodatkowo zredukować częstość działań niepożądanych ze strony układu moczowego.
Komfort leczenia i jakość życia pacjentów
Ocenie poddano również wpływ terapii SBRT na codzienne funkcjonowanie pacjentów. Wyniki są optymistyczne:
- Większość mężczyzn utrzymała dotychczasową jakość życia, a zmiany dotyczące oddawania moczu, stolca oraz zdrowia seksualnego były minimalne.
- Radioterapia SBRT okazała się dobrze tolerowana i mniej uciążliwa ze względu na krótki czas leczenia.
Te wyniki sugerują, że ta szybsza metoda leczenia może stanowić alternatywę dla konwencjonalnych, dłuższych terapii radiacyjnych u mężczyzn z ryzykiem nawrotu raka prostaty – powiedział dr Amar Kishan, profesor i wiceprzewodniczący ds. radioterapii onkologicznej w David Geffen School of Medicine na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles (UCLA) oraz współdyrektor programu obrazowania molekularnego nowotworów, nanotechnologii i teranostyki w UCLA Health Jonsson Comprehensive Cancer Center. Co ważne, u większości mężczyzn skutki uboczne udało się opanować, zwłaszcza dzięki leczeniu z wykorzystaniem MRI, a większość z nich utrzymała dotychczasową jakość życia.
Nowa opcja terapeutyczna – co wynika z badania SCIMITAR?
Wyniki badania SCIMITAR stanowią kolejny dowód na to, że SBRT może być bezpieczną i skuteczną opcją także po operacji prostaty. Wcześniejsze dane obejmujące dwuletni okres obserwacji również wskazywały na dobre rokowania i niski odsetek nawrotów.
Dzięki skróceniu czasu terapii z kilku tygodni do zaledwie 10 dni SBRT może stać się wygodniejszym rozwiązaniem dla pacjentów, a jednocześnie zapewniać ochronę przed nawrotem raka. To także szansa na zmniejszenie obciążenia systemu ochrony zdrowia i poprawę efektywności leczenia.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- SBRT po prostatektomii w pięciu sesjach zmniejsza ryzyko nawrotu raka prostaty i daje porównywalne wyniki do tradycyjnej, długiej radioterapii.
- 60% pacjentów nie doświadczyło nawrotu biochemicznego w ciągu średnio 4,5 roku obserwacji – bez potrzeby dalszego leczenia hormonalnego.
- Skutki uboczne były umiarkowane i możliwe do opanowania – poważne problemy jelitowe wystąpiły u 7% pacjentów, a zaburzenia oddawania moczu u 32%.
- Większość pacjentów zachowała dotychczasową jakość życia, a leczenie prowadzone z wykorzystaniem MRI dodatkowo ograniczyło działania niepożądane.
Źródło:
- University of California, Los Angeles
- European Urology
