Firma Merck poinformowała o pozytywnych, kluczowych wynikach zaawansowanego badania klinicznego fazy 3, w którym oceniano eksperymentalny doustny schemat leczenia HIV złożony z dwóch leków: dorawiryny i islatrawiru (DOR/ISL). Najnowsze dane potwierdzają, że terapia Mercka nie jest gorsza od najczęściej stosowanego, trzylekowego schematu firmy Gilead – Biktarvy (BIC/FTC/TAF). Otwiera to drogę do potencjalnego rozszerzenia dostępnych opcji terapeutycznych dla dorosłych zakażonych HIV-1, zarówno tych rozpoczynających leczenie, jak i tych rozważających zmianę terapii.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak doustny schemat DOR/ISL firmy Merck wypadł na tle terapii Biktarvy w badaniu klinicznym fazy 3.
- Dlaczego dwulekowy schemat bez inhibitora integrazy może stać się nową opcją terapeutyczną dla osób z HIV-1.
- Jakie były kluczowe założenia, punkty końcowe i wyniki badania MK-8591A-053
- Kiedy FDA podejmie decyzję w sprawie potencjalnego zatwierdzenia terapii DOR/ISL oraz jak wpisuje się ona w szerszy program badań nad HIV firmy Merck.
Nowe wyniki badania fazy 3: DOR/ISL dorównuje skutecznością terapii Biktarvy
W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu MK-8591A-053 (n=537), uczestnicy zostali losowo przydzieleni do grupy otrzymującej eksperymentalny schemat DOR/ISL (100 mg/0,25 mg raz dziennie) lub do grupy stosującej kombinację BIC/FTC/TAF przyjmowaną raz dziennie.
Punkt końcowy skuteczności określono jako odsetek pacjentów z poziomem RNA HIV-1 <50 kopii/ml w 48. tygodniu. Kryterium to zostało osiągnięte – schemat DOR/ISL wykazał niegorszość wobec terapii BIC/FTC/TAF. Merck podkreśla, że kluczowy cel badania dotyczący bezpieczeństwa również został spełniony. Profil bezpieczeństwa obu terapii okazał się porównywalny. W oficjalnym oświadczeniu firmy znalazły się słowa:
Jesteśmy zadowoleni z wyników badania fazy III z DOR/ISL, oceniającego schemat leczenia u dorosłych z HIV, którzy wcześniej nie przyjmowali leczenia przeciwretrowirusowego. DOR/ISL to pierwszy schemat leczenia dwulekowego bez inhibitora integrazy, który wykazuje niegorszą skuteczność i bezpieczeństwo w porównaniu ze schematem leczenia trzylekowego opartym na INSTI BIC/FTC/TAF w tej populacji – powiedział dr Eliav Barr, starszy wiceprezes, dyrektor ds. globalnego rozwoju klinicznego i dyrektor medyczny w Merck Research Laboratories. Dane te potwierdzają potencjał tego schematu leczenia jako istotnej opcji terapeutycznej dla osób z supresją wirusa, żyjących z HIV, które chcą przejść na nowy schemat leczenia, lub dla osób, które wcześniej nie stosowały terapii przeciwretrowirusowej, aby rozpocząć leczenie.
Czym wyróżnia się terapia DOR/ISL?
DOR/ISL to pierwsza dwulekowa terapia przeciw HIV-1, która nie opiera się na inhibitorze integrazy. Oznacza to, że może stanowić alternatywę dla pacjentów, którzy:
- dopiero rozpoczynają leczenie antyretrowirusowe,
- mają supresję wirusologiczną i rozważają zmianę schematu,
- wymagają terapii opartej na odmiennym profilu działania.
Dorawiryna (NNRTI) jest już zatwierdzona w USA jako lek stosowany w terapii skojarzonej (Pifeltro) lub jako część schematu jednotabletkowego Delstrigo. Z kolei islatrawir stanowi nowatorski nukleozydowy inhibitor translokacji odwrotnej transkryptazy (NRTTI), działający poprzez blokowanie replikacji wirusa HIV-1 na kilku etapach.
Zastosowany mechanizm działania sprawia, że islatrawir badany jest nie tylko w schematach codziennych, lecz także w modelach leczenia tygodniowego oraz w terapii profilaktycznej.
Szczegóły badania MK-8591A-053: projekt, przebieg i założenia
Badanie objęło 537 uczestników, którzy:
- byli dorośli,
- byli zakażeni HIV-1,
- nie stosowali wcześniej terapii antyretrowirusowej.
Pacjentów losowo przydzielono (1:1) do dwóch grup terapeutycznych. Punkty końcowe obejmowały:
- skuteczność terapii (RNA HIV-1 <50 kopii/ml),
- bezpieczeństwo (zdarzenia niepożądane oraz przerwanie leczenia z ich powodu).
Okres analizy obejmuje 48 tygodni, jednak badanie trwa do 144 tygodnia, a uczestnicy mogą kontynuować terapię nawet do 240 tygodni w ramach fazy przedłużonej.
Na horyzoncie decyzja FDA: kwiecień 2026
Firma Merck poinformowała, że planuje przedstawić pełne wyniki na nadchodzącym kongresie naukowym. Złożono również wniosek rejestracyjny do FDA. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków zaakceptowała aplikację dotyczącą stosowania DOR/ISL u dorosłych z HIV-1. Decyzja regulacyjna ma zostać ogłoszona 28 kwietnia 2026 r. w ramach procesu PDUFA.
To oznacza, że terapia może być w przyszłości dostępna jako alternatywny, codziennie stosowany doustny schemat leczenia HIV-1.
Szeroki program badań nad HIV firmy Merck
DOR/ISL to tylko część kompleksowego portfolio badań Mercka. Obejmuje ono m.in.:
- MK-8527 – nowatorski NRTTI stosowany raz w miesiącu jako PrEP (profilaktyka przedekspozycyjna),
- badania nad islatrawirem w połączeniu z lenakapawirem firmy Gilead (raz w tygodniu),
- badania nad islatrawirem w połączeniu z uloniwiryną jako potencjalnym doustnym schematem tygodniowym.
Program obejmuje również badania kontynuacyjne dla osób uczestniczących w poprzednich fazach badań klinicznych.
O firmie Merck
Merck, znany poza Stanami Zjednoczonymi i Kanadą jako MSD, od ponad 130 lat prowadzi działalność badawczo-rozwojową ukierunkowaną na tworzenie innowacyjnych terapii i szczepionek. Od ponad 35 lat firma Merck angażuje się w badania naukowe i odkrycia dotyczące HIV, prowadząc do przełomowych odkryć, które pomogły zmienić sposób leczenia HIV. W tym czasie przedsiębiorstwo odegrało kluczową rolę w rozwoju kolejnych generacji leków antyretrowirusowych, wspierając globalną walkę z pandemią.
Obecnie Merck koncentruje się na opracowywaniu nowych doustnych i długodziałających terapii, obejmujących zarówno leczenie zakażenia HIV-1, jak i profilaktykę przedekspozycyjną. Portfolio badawcze firmy obejmuje m.in. terapie dwulekowe, schematy tygodniowe oraz nowe klasy inhibitorów wirusowych. Merck podkreśla, że jej misją jest dostarczanie rozwiązań poprawiających jakość życia pacjentów oraz wspieranie globalnych inicjatyw mających na celu zakończenie epidemii HIV.
Główne wnioski
- DOR/ISL wykazał niegorszość wobec terapii Biktarvy (BIC/FTC/TAF) w badaniu fazy 3, osiągając porównywalny odsetek pacjentów z RNA HIV-1 <50 kopii/ml w 48. tygodniu.
- Profil bezpieczeństwa dwulekowego schematu Mercka okazał się podobny do terapii trzylekowej, co potwierdza jego potencjał kliniczny u osób rozpoczynających leczenie.
- Badanie MK-8591A-053 objęło 537 dorosłych pacjentów wcześniej nieleczonych i ma trwać do 144. tygodnia, z możliwością kontynuacji do 240. tygodnia.
- FDA ustaliła datę decyzji na 28 kwietnia 2026 r., co może otworzyć drogę do pierwszego dwulekowego schematu doustnego niewymagającego inhibitora integrazy.
Źródło:
- Merck
