Rzecznik Praw Pacjenta przeprowadził analizę publikacji dostępnych w placówkach Poczty Polskiej po sygnałach, że część z nich może zawierać treści przypominające dezinformację medyczną. Audyt prowadził zespół roboczy działający w ramach Rady Ekspertów przy RPP, który w krótkim czasie ocenił kilkadziesiąt magazynów i książek. Do publicznej debaty problem trafił już w lutym 2025 roku za sprawą lekarzy ze Szczecina, którzy jako pierwsi zwrócili uwagę na paramedyczne treści oferowane przez państwową spółkę.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak Rzecznik Praw Pacjenta przeprowadził analizę czasopism dostępnych na Poczcie Polskiej.
- Dlaczego część publikacji została uznana za materiały mogące przypominać dezinformację medyczną.
- Kto jako pierwszy nagłośnił problem i jakie przykłady kontrowersyjnych treści wskazali lekarze.
- Jakie działania RPP planuje w ramach ograniczania fałszywych informacji zdrowotnych.
RPP koryguje medialne doniesienia
Rzecznik Praw Pacjenta poinformował, że w obszarze dezinformacji działa Rada Ekspertów, w której funkcjonuje dedykowany zespół roboczy. To właśnie ten zespół – z udziałem m.in. prof. Agnieszki Szuster-Ciesielskiej – został poproszony o przeprowadzenie przeglądu publikacji dostępnych w placówkach Poczty Polskiej. RPP podkreślił, że nie powołano osobnego „zespołu ds. dezinformacji”, a wypowiedzi ekspertki odnosiły się wyłącznie do prac w ramach Rady.
Analiza publikacji w placówkach Poczty Polskiej
Zespół roboczy przeanalizował kilkadziesiąt czasopism i książek wystawianych w placówkach Poczty Polskiej w całej Polsce. Impulsem były wcześniejsze sygnały i wstępne oceny sugerujące, że część materiałów może zawierać treści przypominające dezinformację medyczną i nie powinna być promowana w przestrzeni publicznej, szczególnie w miejscu o takim zasięgu jak Poczta Polska.
Wyniki audytu przekazano Rzecznikowi Praw Pacjenta Bartłomiejowi Chmielowcowi, a następnie również do Ministerstwa Zdrowia i Poczty Polskiej. Spółka rozpoczęła prace nad przebudową kategorii „Prasa” w swoich placówkach, zapowiadając wdrożenie zmian do końca pierwszego kwartału bieżącego roku.
Szczecińscy lekarze zwrócili uwagę na problem
Do publicznej dyskusji o publikacjach dostępnych na Poczcie Polskiej przyczyniła się Okręgowa Izba Lekarska w Szczecinie, która w lutym 2025 r. nagłośniła sprawę. Zwrócono uwagę na periodyki takie jak „Ludowe recepty na wszystkie choroby” czy „Poradnik uzdrawiacza”, zawierające treści sprzeczne z wiedzą medyczną. Lekarze alarmowali, że tego typu publikacje mogą wprowadzać pacjentów w błąd i sugerować porzucenie terapii konwencjonalnych.
Wskazywano m.in. poradę, według której rak piersi miałby być „leczony” okładami z tartej marchwi, a rak płuc – nalewką z liści rzepienia i korytnika. Okręgowa Rada Lekarska określiła je jako potencjalnie groźne i wymagające natychmiastowej reakcji instytucji państwowych.
– W 2025 roku ludzie latają w kosmos, powstały tysiące paczkomatów, a przesyłki docierają do odbiorców w kilka godzin z jednego na drugi koniec Polski. Tymczasem Poczta Polska pozostała w średniowieczu eksponując na swoich półkach pamiętniki szeptuchy – mówił w lutym 2025 toku Michał Bulsa, prezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Szczecinie.
Jakie działania prowadzi RPP?
Rzecznik Praw Pacjenta zapowiada kolejne działania dotyczące ograniczania dezinformacji medycznej. Prowadzone są one we współpracy z instytucjami zajmującymi się zdrowiem publicznym, nadzorem oraz bezpieczeństwem informacyjnym. RPP zapowiada, że szczegółowe informacje dotyczące planowanych kroków zostaną przedstawione opinii publicznej.
Szerszym kontekstem jest procedowana nowelizacja ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, określana jako lex szarlatan. Projekt przewiduje wzmocnienie narzędzi instytucjonalnych w walce z fałszywymi treściami zdrowotnymi.
Główne wnioski
- Analizę publikacji na Poczcie Polskiej przeprowadził zespół roboczy Rady Ekspertów przy RPP, a nie osobny „zespół ds. dezinformacji”, co wyjaśniono w oficjalnym komunikacie.
- Audyt objął kilkadziesiąt czasopism i książek, a jego wyniki przekazano do RPP, Ministerstwa Zdrowia i Poczty Polskiej, która zapowiedziała zmiany w kategorii „Prasa”.
- Okręgowa Izba Lekarska w Szczecinie jako pierwsza nagłośniła problem, wskazując na publikacje promujące niezgodne z wiedzą medyczną „terapie”, takie jak marchewkowe okłady na raka piersi czy nalewki na raka płuc.
- RPP zapowiada kolejne działania przeciwdziałające dezinformacji medycznej, m.in. w ramach procedowanej nowelizacji określanej jako lex szarlatan.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/rpp/prace-rady-ekspertow-przy-rzeczniku-praw-pacjenta-w-obszarze-dezinformacji-medycznej
