W Ministerstwie Zdrowia odbyła się prezentacja pierwszej w Polsce „Białej Księgi Menopauzy”, opracowanej przez Kulczyk Foundation wraz z zespołem ekspertek i ekspertów różnych specjalizacji. Dokument ma stanowić podstawę do zmian systemowych obejmujących edukację, opiekę zdrowotną, rynek pracy i wsparcie zawodów medycznych. Podczas konferencji przedstawiono dane pokazujące, że brak wiedzy o menopauzie ma konsekwencje zarówno dla zdrowia kobiet, jak i dla funkcjonowania całego systemu ochrony zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie najważniejsze dane i wnioski przedstawia Biała Księga Menopauzy.
- Jakie konsekwencje zdrowotne, społeczne i zawodowe wynikają z braku wiedzy o menopauzie.
- Jakie zmiany systemowe rekomendują eksperci.
- Jaką rolę mogą odegrać położne w opiece nad kobietami w okresie okołomenopauzalnym.
Prezentacja raportu: niska świadomość, wysokie koszty systemowe
Podczas konferencji zwrócono uwagę, że menopauza nadal pozostaje tematem marginalizowanym, mimo że dotyczy każdej kobiety. Według raportu aż 93% Polek nie potrafi poprawnie zdefiniować menopauzy, a dla blisko 50% to wciąż temat tabu. Wiceminister Tomasz Maciejewski wskazywał, że opieka ginekologiczna i położnicza powinna towarzyszyć kobiecie przez całe życie, również w okresie transformacji menopauzalnej.
– Chociaż menopauza jest naturalnym etapem w życiu każdej kobiety, to często jest to temat niedoceniany i pomijany. Biała Księga Menopauzy pokazuje, jak niska jest świadomość wśród kobiet na temat tego ważnego etapu w ich życiu. Dlatego próbujemy odczarować ten mit – powiedział Maciejewski.
Z raportu wynika, że brak wiedzy i brak przygotowanego systemu prowadzą do poważnych kosztów społecznych i zdrowotnych. 40% kobiet deklaruje, że objawy menopauzy skłaniają je do ograniczenia aktywności zawodowej lub rozważenia odejścia z pracy.
Naturalny etap, który nadal pozostaje niewidoczny
Podczas spotkania podkreślono, że co piąta kobieta w Polsce jest w okresie okołomenopauzalnym. Monika Dziekan, dyrektor generalna Kulczyk Foundation, wyjaśniała, że fundacja przeprowadziła setki rozmów z kobietami w całym kraju, co pozwoliło przygotować raport zawierający propozycje zmian możliwe do wdrożenia na poziomie systemowym.
Raport prezentowała Anna Samsel, wskazując, że 47% kobiet uważa menopauzę za temat tabu. Konsekwencją jest dezorientacja pacjentek oraz wielokrotne konsultacje u różnych specjalistów, zanim zostanie postawiona właściwa diagnoza. To z kolei generuje dodatkowe obciążenie dla systemu ochrony zdrowia.
Nowe spojrzenie na terapię hormonalną
Dr Katarzyna Skórzewska przypomniała, że w 2002 r. gwałtowne wycofanie się z terapii hormonalnej wynikało z błędnych interpretacji badań. Dopiero ponowne analizy wykazały, że wyniki sprzed lat były przedstawione w sposób nieadekwatny do grupy badanej. Jak zaznaczała, powrót do zaufania wobec leczenia hormonalnego trwał blisko 20 lat. Podkreślała również, że terapia może przynosić znaczącą korzyść, o ile jest prowadzona zgodnie z aktualnymi wytycznymi i z uwzględnieniem przeciwwskazań.
– Hormony nie zabijają, mogą pomóc, jeśli przeważa ich dobroczynne działanie. Choć ich stosownie ma pewne ograniczenia – tłumaczyła dr Skórzewska.
Położne jako niewykorzystany zasób systemu
Jednym z kluczowych zaleceń raportu jest większe wykorzystanie kompetencji położnych. Obecnie tylko 3% kobiet deklaruje, że zwróciłoby się do położnej o poradę menopauzalną, mimo że każda pacjentka ma przypisaną położną w ramach NFZ.
Kulczyk Foundation, pod patronatem Ministerstwa Zdrowia, przeprowadziła kurs „Poradnictwo w okresie transformacji menopauzalnej” dla 70 położnych z całej Polski. Udostępniona została również mapa specjalistek, która ma ułatwić dostęp szczególnie w mniejszych miejscowościach.
Rekomendacje systemowe: od edukacji po rynek pracy
W raporcie znajdują się propozycje działań obejmujące:
- włączenie pytań dotyczących menopauzy do programu „Moje zdrowie” i medycyny pracy
- certyfikację lekarzy i położnych w zakresie poradnictwa menopauzalnego
- rozszerzenie programów nauczania w zawodach medycznych
- kampanie informacyjne dla całego społeczeństwa
- wsparcie pracodawców w budowaniu polityk menopauzalnych
W dokumencie podkreślono, że 83% kobiet w wieku 40–55 lat odczuwa negatywny wpływ menopauzy na swoją pracę, a 42% rozważa ograniczenie aktywności lub rezygnację z zatrudnienia. To realne koszty, które – jak wskazano – są odczuwalne zarówno w gospodarce, jak i w ochronie zdrowia.
W debacie zwrócono uwagę, że brak systemowych rozwiązań wiąże się z dużymi stratami ekonomicznymi. W Wielkiej Brytanii obliczono, że tzw. niemal niewidzialny koszt menopauzy to 10 mld funtów rocznie. W Polsce nie przeprowadzono jeszcze takich analiz, ale eksperci rekomendują ich wykonanie.
Potrzeba koordynacji i standardów opieki
W wydarzeniu uczestniczyły m.in. dr Małgorzata Bińkowska, dr Alicja Długołęcka, prof. Grażyna Iwanowicz-Palus, Dagmara Korbasińska-Chwedczuk oraz Joanna Maliszewska-Mazek. Dyskusja dotyczyła konieczności wprowadzenia jednolitych standardów opieki, poprawy edukacji zdrowotnej i lepszej współpracy specjalistów.
„Biała Księga Menopauzy” została oficjalnie przekazana Ministerstwu Zdrowia oraz Ministerstwu Edukacji, Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Rzecznikowi Praw Pacjenta, ZUS i NFZ. Dokument ma stać się punktem wyjścia do decyzji dotyczących organizacji opieki, edukacji zdrowotnej i polityki rynku pracy. Wskazuje również, że menopauza – choć naturalna – wymaga profesjonalnego wsparcia i systemowego uporządkowania, by poprawić jakość życia kobiet i odciążyć system ochrony zdrowia.
Główne wnioski
- 93% kobiet nie zna poprawnej definicji menopauzy, a 47% uważa ten temat za tabu, co prowadzi do opóźnionej diagnostyki i zwiększonych kosztów systemowych.
- Raport rekomenduje włączenie zagadnień menopauzalnych do programu „Moje zdrowie”, medycyny pracy oraz wprowadzenie certyfikacji lekarzy i położnych.
- Tylko 3% kobiet deklaruje, że zwróciłoby się do położnej z pytaniem o menopauzę, mimo że położne są wskazywane jako kluczowy zasób mogący odciążyć system.
- Aż 83% kobiet w wieku 40–55 lat odczuwa negatywny wpływ objawów menopauzy na pracę, a 42% myśli o ograniczeniu lub rezygnacji z zatrudnienia, co wskazuje na wymierne skutki dla rynku pracy.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/o-menopauzie-bez-tabu
- https://kulczykfoundation.org.pl/aktualnosci/Wydarzenia/Fundacja_Dominiki_Kulczyk_Prowadzi_Do_Zmiany_Systemowej
