Rak jelita grubego to jeden z najczęściej występujących nowotworów złośliwych, który dotyka coraz większej liczby osób. Jednak wyniki badań brytyjskich naukowców wskazują, że odpowiednia dieta może odgrywać dużą rolę w jego prewencji. Czy zatem codzienna szklanka mleka może rzeczywiście zmniejszyć ryzyko tego nowotworu?
Wapń jako tarcza ochronna przed rakiem jelita grubego
Według badań opublikowanych w renomowanym czasopiśmie naukowym Nature Communications, wapń zawarty w mleku oraz innych produktach roślinnych o podobnej zawartości tego minerału wykazuje działanie ochronne wobec raka jelita grubego. Analiza przeprowadzona przez specjalistów z Oxford University i Cancer Research UK na grupie aż 542 778 kobiet dowiodła, że spożywanie około 300 mg wapnia dziennie, czyli równowartości dużej szklanki mleka, zmniejsza ryzyko zachorowania na raka jelita grubego aż o 17 proc.
Co więcej, zielone warzywa liściaste, pieczywo pełnoziarniste czy napoje roślinne wzbogacone w wapń również mogą stanowić alternatywne źródła tego cennego minerału, pod warunkiem ich regularnego spożywania. Jak wyjaśnia dr Karen Papier z Oxford University:
To właśnie wapń wykazuje działanie neutralizujące substancje drażniące w jelicie grubym, takie jak kwasy żółciowe i tłuszczowe, co może wyjaśniać jego ochronny efekt.
Produkty zwiększające ryzyko raka jelita grubego
Choć wapń zmniejsza ryzyko, inne elementy diety mogą je znacząco podnosić. Badania dowodzą, że w przypadku:
- Spożywania czerwonego mięsa i wędlin, uż jedna porcja mięsa dziennie, odpowiadająca plasterkowi szynki, podnosi ryzyko raka jelita grubego o 8 proc.
- Alkoholu, regularne spożywanie kieliszka wina (20 g alkoholu) dziennie zwiększa ryzyko zachorowania o 15 proc.
Dane te potwierdzają, że dieta uboga w produkty roślinne i mleczne, ale bogata w czerwone mięso i alkohol, sprzyja rozwojowi raka jelita grubego.
Co jeszcze chroni przed rakiem jelita grubego?
Oprócz wapnia, ochronne działanie wykazują także inne składniki odżywcze, takie jak m.in.:
- Błonnik znajdujący się w owocach, warzywach, pełnoziarnistych produktach zbożowych i płatkach śniadaniowych.
- Witamina C obecna w owocach cytrusowych, papryce, brokułach.
- Produkty pełnoziarniste bogate w węglowodany złożone i błonnik.
Chociaż ich działanie nie jest tak silne jak wapnia, to mogą one wspierać prewencję nowotworową w połączeniu z aktywnością fizyczną i rezygnacją z nałogów, takich jak palenie tytoniu.
- Zobacz również: Stany zapalne wywołane przez ultra-przetworzoną żywność zwiększają ryzyko raka jelita grubego
Znaczenie stylu życia i genetyki
Przy czym autorzy badania zwracają uwagę, że dieta to tylko jeden z elementów prewencji. Genetyczne predyspozycje, brak aktywności fizycznej i palenie tytoniu również zwiększają ryzyko raka jelita grubego. Statystyki są alarmujące: w Polsce co roku diagnozowanych jest aż 20 tys. przypadków, a 12 tys. osób umiera z powodu tego nowotworu.
Warto podkreślić, że choć rak jelita grubego najczęściej dotyka osoby po 65. roku życia, coraz częściej diagnozuje się go u ludzi młodszych, poniżej 50. roku życia. Ważną rolę odgrywa tutaj styl życia – dieta bogata w produkty mleczne i roślinne może więc stanowić ważny element profilaktyki.
Źródło:
- Oxford University
- Cancer Research UK
- https://www.nature.com/articles/s41467-024-55219-5
