Wartość dodana brutto wygenerowana przez polskich świadczeniodawców opieki zdrowotnej w 2021 r. osiągnęła 140 mld zł, co oznacza wzrost o 34 mld zł względem roku poprzedniego. Najnowsze dane satelitarnego rachunku zdrowia pokazują również wyraźne odbicie produkcji globalnej sektora i wzrost kosztów pracy, przy jednoczesnym utrzymaniu dominującej roli szpitali i ambulatoryjnej opieki zdrowotnej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jaką wartość dodaną wygenerowali świadczeniodawcy ochrony zdrowia w 2021 r.
- Które grupy podmiotów odpowiadały za największą część produkcji i wartości dodanej.
- Jak zmieniły się koszty pracy oraz nadwyżka operacyjna sektora.
- Czym jest satelitarny rachunek zdrowia i dlaczego uzupełnia standardowe rachunki narodowe.
Wartość dodana brutto mocno w górę
W 2021 r. produkcja globalna świadczeniodawców opieki zdrowotnej wyniosła 225,4 mld zł – o 28,1% więcej niż rok wcześniej. Równocześnie zużycie pośrednie wzrosło do 85,4 mld zł. W efekcie wartość dodana brutto sektora osiągnęła 140 mld zł, co oznacza wzrost o 32,2%.
Wartość dodana wygenerowana przez świadczeniodawców odpowiadała za 6,1% wartości dodanej całej gospodarki, a ich udział w produkcji globalnej wyniósł 4,2%. Wkład sektora w tworzenie nadwyżki operacyjnej brutto sięgnął 5,7% – o 1,3 p.p. więcej niż w 2020 r.
Szpitale i AOS odpowiadają za większość produkcji i wartości dodanej
W strukturze produkcji globalnej wiodącą rolę zajmowały dwie grupy świadczeniodawców. Szpitale (HP.1) wygenerowały 39,7% produkcji globalnej, czyli 89,3 mld zł. Świadczeniodawcy ambulatoryjnej opieki zdrowotnej (HP.3) osiągnęli zbliżony poziom – 88 mld zł, co stanowi 39% produkcji globalnej.
Jeszcze większy udział AOS widać w wartości dodanej brutto. W 2021 r. odpowiadali za 44,6% całej wartości dodanej generowanej przez świadczeniodawców, wyprzedzając szpitale, których udział wyniósł 32%. Podmioty z obszaru profilaktyki (HP.6) oraz stacjonarnej opieki długoterminowej (HP.2) tworzyły jedynie 1,2% produkcji globalnej i 0,7% łącznej wartości dodanej.
Rosną koszty pracy, a AOS buduje największą nadwyżkę operacyjną
Koszty związane z zatrudnieniem wzrosły w 2021 r. o 21,8%, osiągając 68,9 mld zł. Najwięcej środków pochłonęły szpitale – 60,8% (41,9 mld zł) wszystkich kosztów pracy. Podmioty ambulatoryjne odpowiadały za 19,9% tej kategorii.
To właśnie AOS okazał się liderem, jeśli chodzi o nadwyżkę operacyjną brutto. Świadczeniodawcy ambulatoryjni wygenerowali 49,4 mld zł – 69,2% całej nadwyżki. To wzrost o ponad 3 p.p. w porównaniu z rokiem poprzednim.
Wydatki na zdrowie w przeliczeniu na mieszkańca: 4 513 zł
W rachunku podaży i wykorzystania wartość produkcji globalnej dóbr i usług w ochronie zdrowia osiągnęła 245,5 mld zł, co oznacza wzrost o 28,5%. Spożycie ogółem wyniosło 171,4 mld zł, z czego 72,4% przypadło na sektor publiczny.
W przeliczeniu na mieszkańca konsumpcja dóbr i usług zdrowotnych wyniosła 4 513 zł – więcej o prawie 500 zł względem roku 2020. Zanotowano niewielkie, ale dodatnie saldo handlu zagranicznego na poziomie 0,1 mld zł.
Inwestycje: spadek mimo wysokich potrzeb sektora
W 2021 r. nakłady inwestycyjne głównych dostawców (HP.1–HP.5) wyniosły 8,7 mld zł, co oznacza spadek o 1,7% względem 2020. Ponad połowę środków przeznaczono na maszyny, urządzenia techniczne i narzędzia.
W skali całej gospodarki, uwzględniając wszystkie podmioty inwestujące na rzecz ochrony zdrowia, nakłady wyniosły 9,3 mld zł – również o 1,7% mniej niż w roku poprzednim.
Czym jest satelitarny rachunek zdrowia?
Satelitarny rachunek zdrowia to narzędzie, które pozwala precyzyjnie określić ekonomiczny wpływ sektora ochrony zdrowia na gospodarkę – czego nie da się w pełni zrobić w standardowych rachunkach narodowych. Wynika to z faktu, że podmioty związane ze zdrowiem są rozproszone w wielu działach PKD: od szpitali i AOS, przez sklepy z wyrobami medycznymi, po zakłady pomocy społecznej czy ubezpieczycieli. Rachunek satelitarny łączy te dane w spójny model i umożliwia analizę produkcji, wartości dodanej oraz przepływu dóbr i usług zdrowotnych według jednolitej metodologii stosowanej międzynarodowo. Dzięki temu można ocenić udział świadczeniodawców w tworzeniu PKB oraz porównywać wyniki między latami i krajami.
Główne wnioski
- Wartość dodana brutto świadczeniodawców osiągnęła 140 mld zł, co oznacza wzrost o 32,2% rok do roku.
- Największy udział w produkcji i wartości dodanej miały szpitale (HP.1) oraz ambulatoryjna opieka zdrowotna (HP.3).
- Koszty pracy wzrosły do 68,9 mld zł, a AOS wygenerował największą część nadwyżki operacyjnej brutto.
- Nakłady inwestycyjne spadły do 8,7 mld zł, mimo rosnącej aktywności ekonomicznej sektora.
Źródło:
- https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/zdrowie/zdrowie/satelitarny-rachunek-zdrowia-w-2021-r-,31,1.html
- https://krakow.stat.gov.pl/publikacje-i-foldery/foldery/jak-liczymy-satelitarny-rachunek-zdrowia,9,1.html
