Bierne palenie, czyli narażenie na dym tytoniowy pochodzący z otoczenia, to jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla zdrowia dzieci – i to zagrożenie, któremu można w całości zapobiec. Z najnowszych danych przedstawionych podczas Kongresu Europejskiego Towarzystwa Oddechowego w Amsterdamie wynika, że w 2021 roku dzieci na całym świecie straciły 8,45 miliona lat zdrowego życia z powodu narażenia na dym tytoniowy. Skala problemu jest ogromna, a jego konsekwencje najbardziej dotykają dzieci z najuboższych regionów świata.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są skutki zdrowotne biernego palenia dla dzieci w wieku 0–14 lat
- Ile milionów lat zdrowego życia dzieci tracą każdego roku z powodu narażenia na dym tytoniowy
- Dlaczego dzieci z biedniejszych regionów świata są szczególnie zagrożone
- Jakie działania mogą ograniczyć wpływ biernego palenia na zdrowie najmłodszych
Globalne obciążenie chorobami wynikającymi z biernego palenia
Badania przedstawione przez dr Siyu Dai z Uniwersytetu Normalnego w Hangzhou i Chińskiego Uniwersytetu w Hongkongu po raz pierwszy określiły wpływ biernego palenia na dzieci poniżej 14. roku życia w skali globalnej i regionalnej. Naukowcy przeanalizowali dane z projektu Global Burden of Disease obejmujące ponad 200 krajów i terytoriów. Kluczowym wskaźnikiem był DALY – rok życia skorygowany o niepełnosprawność, który odzwierciedla utracone zdrowie w wyniku choroby lub przedwczesnej śmierci.
W 2021 roku narażenie na bierne palenie odpowiadało za:
- 3,79 mln DALY z powodu infekcji dolnych dróg oddechowych,
- 0,80 mln DALY z powodu infekcji ucha,
- 3,86 mln DALY z powodu infekcji klatki piersiowej i gruźlicy.
Łącznie daje to 8,45 miliona lat zdrowego życia utraconych przez dzieci wskutek biernego wdychania dymu tytoniowego.
Największe obciążenie spada na najbiedniejsze regiony
Choć bierne palenie szkodzi dzieciom na całym świecie, to jak pokazuje analiza, najbardziej cierpią najmłodsi w krajach o niskim statusie społeczno-ekonomicznym. Wskaźniki DALY w regionach o niskim Indeksie Społeczno-Demograficznym (SDI) są kilkudziesięciokrotnie wyższe niż w państwach wysokorozwiniętych.
Dla porównania:
- Wysokie SDI: infekcje dolnych dróg oddechowych – 7,64 DALY/100 000 dzieci,
- Niskie SDI: ten sam wskaźnik – aż 302,43 DALY/100 000 dzieci.
Według dr Dai, różnice te wynikają m.in. z niższej świadomości zdrowotnej, przeludnionych i źle wentylowanych mieszkań, ograniczonego dostępu do ochrony zdrowia i słabej polityki antytytoniowej.
Wpływ biernego palenia na zdrowie układu oddechowego dzieci pozostaje poważny, ale w niektórych częściach świata dzieci cierpią jeszcze bardziej niż w innych – powiedziała dr Dai.
Dym papierosowy szkodzi dzieciom – nawet w minimalnych ilościach
Z punktu widzenia medycznego nie istnieje coś takiego jak „bezpieczny poziom narażenia na dym papierosowy”. Nawet krótkotrwały kontakt z dymem może u dzieci powodować:
- infekcje układu oddechowego,
- nasilenie objawów astmy,
- schorzenia sercowo-naczyniowe,
- problemy neurologiczne.
Dzieci są szczególnie wrażliwe, ponieważ ich układ oddechowy dopiero się rozwija, a one same nie mają kontroli nad swoim otoczeniem.
Dzieci tracą te wszystkie lata zdrowego życia, ale można by temu zapobiec, gdyby były chronione przed dymem papierosowym innych ludzi – podkreśla dr Dai.
Gdzie dzieci są najbardziej narażone na bierne palenie?
Do głównych miejsc narażenia należą:
- domy, w których pali się papierosy (nawet przy otwartym oknie),
- samochody, w których palą dorośli w obecności dzieci,
- miejsca publiczne bez wystarczających regulacji antytytoniowych,
- szkoły i placówki opiekuńcze w krajach bez zakazów palenia.
Według dr Filipposa Filippidisa z Imperial College w Londynie:
Setki milionów ludzi nadal pali, a wielu jest narażonych na bierne palenie. Niestety, dzieci często cierpią najbardziej, ponieważ ich płuca wciąż się rozwijają i nie mogą uniknąć palenia w domu.
Wyzwania dla polityki zdrowotnej
Eksperci zgodnie podkreślają, że skuteczna walka z biernym paleniem wymaga:
- zakazów palenia w przestrzeniach, gdzie przebywają dzieci,
- zwiększania świadomości społecznej,
- egzekwowania istniejącego prawa,
- ograniczenia ogólnego poziomu palenia w społeczeństwie.
Dr Filippidis wskazuje też na konieczność analizy wpływu nowych produktów nikotynowych:
W miarę jak firmy tytoniowe nasilają działania marketingowe nowych produktów, takich jak e-papierosy i tytoń podgrzewany, ważne jest również zbadanie, w jaki sposób mogą one pośrednio wpływać na zdrowie dzieci narażonych na bierne wdychanie oparów.
Główne wnioski
- W 2021 roku dzieci na świecie straciły 8,45 miliona lat zdrowego życia (DALY) z powodu infekcji układu oddechowego wywołanych biernym paleniem.
- Największe obciążenie dotyczy dzieci w krajach o niskim statusie społeczno-ekonomicznym, gdzie wskaźniki DALY są nawet kilkudziesięciokrotnie wyższe niż w krajach rozwiniętych.
- Bierne palenie prowadzi do infekcji płuc, uszu, zaostrzeń astmy oraz problemów neurologicznych, zwłaszcza u małych dzieci z rozwijającym się układem oddechowym.
- Skuteczne przeciwdziałanie wymaga zakazów palenia w miejscach przebywania dzieci, edukacji społecznej i ograniczenia palenia ogółem, także w kontekście nowych produktów nikotynowych.
Źródło:
