Wczesne wykrycie raka jelita grubego może uratować życie, jednak temat ten nadal pozostaje w sferze społecznego tabu. W odpowiedzi na potrzebę edukacji i promocji profilaktyki nowotworowej, przed Wojewódzkim Szpitalem Specjalistycznym im. św. Barbary w Sosnowcu pojawiła się wyjątkowa atrakcja – 13-metrowy model jelita 3D. Inicjatywa Fundacji STOMAlife to nie tylko spektakularna instalacja edukacyjna, ale także sposób na przełamanie barier i zwiększenie świadomości na temat kolonoskopii.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak działa interaktywny model jelita 3D i jak pomaga w promocji profilaktyki raka jelita grubego.
- Kto może skorzystać z bezpłatnego programu badań przesiewowych i jakie są kryteria kwalifikacji.
- Dlaczego kolonoskopia jest „złotym standardem” w diagnostyce i jak przebiega badanie.
- Jak wygląda statystyka zachorowań na raka jelita grubego w Polsce i dlaczego wczesna diagnostyka jest kluczowa.
Jelito w wersji 3D – edukacja, która działa na wyobraźnię
Instalacja o długości 13 metrów pozwala uczestnikom dosłownie wejść do wnętrza ludzkiego jelita. Zwiedzający mogą zobaczyć, jak wygląda układ pokarmowy w zdrowiu oraz w chorobie – od obecności polipów i uchyłków, po zmiany zapalne i nowotworowe. Tego rodzaju zmiany często rozwijają się bezobjawowo, dlatego ich wczesne wykrycie w badaniach przesiewowych ma kluczowe znaczenie.
Jak podkreśla dr n. med. Dawid Szkudłapski, dyrektor medyczny w Wojewódzkim Szpitali Specjalistycznym im. św. Barbary w Sosnowcu.
Kolonoskopia pozostaje złotym standardem. Ważne jest, aby pokazywać mieszkańcom, jak działa układ pokarmowy, zachęcać do badań, a także szerzyć rzetelną wiedzę.
Z kolei prezeska Fundacji STOMAlife, Dorota Minta, zwraca uwagę na wymiar społeczny przedsięwzięcia:
Nasze jelito 3D działa na wyobraźnię i obala tabu. Dzięki niemu łatwiej rozmawiać o tym, że kolonoskopia ratuje życie, a stomia nie jest końcem świata.
Rak jelita grubego – podstępny wróg
Rak jelita grubego to drugi najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy w Polsce. Co roku słyszy tę diagnozę ok. 18–20 tysięcy osób. Jest to trzeci najczęstszy nowotwór wśród kobiet i czwarty wśród mężczyzn.
Eksperci alarmują: choroba może rozwijać się przez wiele lat bez żadnych objawów. Właśnie dlatego kluczową rolę odgrywają regularne badania profilaktyczne – w tym kolonoskopia, która pozwala na wykrycie zmian we wczesnym, w pełni uleczalnym stadium.
Program badań przesiewowych raka jelita grubego – kto może skorzystać?
Ministerialny program badań przesiewowych raka jelita grubego obejmuje osoby:
- w wieku od 50 do 65 lat,
- w wieku od 40 do 49 lat, jeśli w rodzinie (najbliżsi krewni) wystąpił przypadek raka jelita grubego,
- które nie miały wykonywanej kolonoskopii w ostatnich 10 latach.
Program jest całkowicie bezpłatny, nie wymaga skierowania i realizowany jest w placówkach medycznych na terenie całej Polski.
Na czym polega kolonoskopia przesiewowa?
Kolonoskopia to badanie endoskopowe jelita grubego, które umożliwia:
- ocenę stanu błony śluzowej jelita,
- usunięcie polipów do 15 mm,
- pobranie wycinków do badania histopatologicznego,
- postawienie wczesnej diagnozy i wdrożenie leczenia.
Badanie trwa od 15 do 40 minut. W zależności od wskazań może być przeprowadzone w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, co eliminuje odczucie dyskomfortu.
Dlaczego warto się badać?
Rak jelita grubego wcześnie wykryty jest w pełni wyleczalny. Kolonoskopia przesiewowa ratuje życie, a program umożliwia wykonanie jej bezpłatnie i bez skierowania. Dzięki inicjatywom takim jak model jelita 3D w Sosnowcu, społeczne nastawienie do badań ulega zmianie, a pacjenci chętniej podejmują działania profilaktyczne.
Główne wnioski
- Model jelita 3D przed Szpitalem św. Barbary w Sosnowcu to nowatorska forma edukacji zdrowotnej stworzona przez Fundację STOMAlife.
- Rak jelita grubego to jeden z najczęstszych nowotworów w Polsce – co roku diagnozuje się go u ok. 20 tys. osób.
- Program badań przesiewowych obejmuje osoby w wieku 50–65 lat (lub 40–49 lat z obciążonym wywiadem rodzinnym) i nie wymaga skierowania.
- Kolonoskopia jest bezpiecznym i skutecznym badaniem, możliwym do wykonania w znieczuleniu, które może uratować życie dzięki wczesnemu wykryciu zmian.
Źródło:
- Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5 im. św. Barbary w Sosnowcu

