W Polsce na choroby reumatyczne cierpi już ok. 10 mln osób. Wbrew powszechnym wyobrażeniom, nie są to wyłącznie seniorzy. Zdecydowaną większość pacjentów stanowią osoby młode – aktywne zawodowo, często w wieku prokreacyjnym. Reumatolodzy alarmują, że mit starczego reumatyzmu utrudnia wczesną diagnozę i leczenie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego choroby reumatyczne nie dotyczą wyłącznie osób starszych.
- Jakie są najczęstsze objawy u młodych pacjentów i dlaczego bywają mylące.
- Jakie możliwości leczenia oferuje współczesna reumatologia, w tym leki biologiczne.
- Dlaczego szybka diagnoza i współpraca z reumatologiem mają kluczowe znaczenie.
Młodzi, aktywni i przewlekle chorzy
Choroby reumatyczne coraz częściej dotykają ludzi bardzo młodych. To osoby, które zakładają rodziny, realizują się zawodowo, uprawiają sport. Pierwsze objawy bywają mylące i przypisywane przeciążeniom lub urazom, zwłaszcza przy bólach kręgosłupa czy stawów. Tymczasem może to być początek przewlekłej choroby zapalnej.
– W Polsce na choroby reumatyczne cierpi około 10 milionów osób. Wiele z nich znajduje się u szczytu swojej aktywności zawodowej – podkreśla prof. Przemysław Kotyla, kierownik Klinicznego Oddziału Reumatologii i Immunologii Klinicznej w szpitalu im. św. Barbary w Sosnowcu.
Reumatyzm nie wybiera, ale częściej dotyka kobiet
Z danych i praktyki klinicznej wynika, że to kobiety chorują częściej – nawet 8 razy częściej niż mężczyźni. Choroby reumatyczne często diagnozowane są u pacjentek w wieku 18, 19 czy 20 lat, co przekłada się nie tylko na życie zawodowe, ale też rodzinne.
– To osoby bardzo młode, w wieku prokreacyjnym. Zwłaszcza kobiety. W związku z tym jest to ogromny problem, nie tylko medyczny, ale również społeczny – zaznacza prof. Kotyla.
Reumatologia to nie tylko leczenie uzdrowiskowe
Wciąż pokutuje przekonanie, że reumatyzm to „ból stawów na starość”, który można załagodzić fizykoterapią czy wyjazdem do sanatorium. Tymczasem współczesna reumatologia to dynamicznie rozwijająca się dziedzina, która w ostatnich 25 latach przeszła ogromną metamorfozę. Do dyspozycji lekarzy są dziś nowoczesne terapie – w tym leki biologiczne oraz terapie celowane.
– Mamy możliwość leczenia zarówno zapalenia stawów w wieku młodzieńczym, jak i powikłań ciężkich chorób układowych, takich jak włóknienie płuc czy nadciśnienie płucne – mówi specjalista.
Liczy się szybka diagnoza
Jednym z kluczowych wyzwań w reumatologii pozostaje diagnostyka – objawy często pojawiają się w różnym czasie i bywają niespecyficzne. Potrzebna jest więc większa czujność lekarzy rodzinnych, ortopedów i internistów.
– Niejednokrotnie przebieg chorób reumatycznych jest skąpoobjawowy lub objawy kliniczne i laboratoryjne pojawiają się w różnym czasie. Wymaga to nie tylko czujności diagnostycznej, lecz także współpracy lekarza rodzinnego i innych lekarzy specjalistów z reumatologiem – tłumaczy prof. Kotyla.
Układ odpornościowy, który atakuje właściciela
Choroby reumatyczne mają charakter autoimmunologiczny. Oznacza to, że układ odpornościowy przestaje rozpoznawać własne komórki i zaczyna je atakować. To prowadzi do zapaleń, degradacji tkanek, a w dłuższej perspektywie – do trwałego kalectwa, jeśli nie zostanie wdrożone leczenie.
– Dochodzi do spaczonej odpowiedzi immunologicznej, która zaczyna atakować organizm właściciela. W wielu ośrodkach mówi się już o reumoimmunologii, która łączy reumatologię i immunologię – wyjaśnia profesor.
Leczenie daje nadzieję, ale nie cofa czasu
Dzięki terapiom biologicznym możliwe jest dziś opanowanie objawów, remisja choroby, a nawet realizacja planów życiowych – jak macierzyństwo. Jednak im późniejsza diagnoza, tym większe ryzyko nieodwracalnych zmian. Dlatego każdy dzień zwłoki działa na niekorzyść pacjenta.
– Z każdego porodu pacjentki, która wcześniej zmagała się z chorobą, cieszymy się ogromnie. To pokazuje, że warto walczyć o każdego pacjenta i nigdy nie składać broni – mówi prof. Kotyla.
Główne wnioski
- W Polsce na choroby reumatyczne cierpi około 10 mln osób, w tym wiele młodych kobiet w wieku prokreacyjnym.
- Choroby reumatyczne często mają niespecyficzne i opóźnione objawy, co utrudnia wczesną diagnozę bez czujności lekarzy POZ i specjalistów.
- Reumatologia dysponuje dziś nowoczesnymi terapiami, w tym lekami biologicznymi i celowanymi, które poprawiają jakość życia pacjentów.
- Kluczem do skutecznego leczenia jest szybka interwencja, ponieważ nieleczone choroby autoimmunologiczne mogą prowadzić do trwałego kalectwa lub wykluczenia społecznego.
Źródło:
- Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5 im. św. Barbary w Sosnowcu / AF
