Wydatki państwa na ochronę zdrowia oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych znacząco obciążyły budżet już na początku 2025 roku. Po pięciu miesiącach wydatki na zdrowie przekroczyły 53% planu, a ZUS zbliżyły się do 36%. Szybkie tempo realizacji może oznaczać napięcia w dalszej części roku. Równocześnie dochody państwa, mimo wyższych wpływów z VAT i akcyzy, pozostają niższe niż rok temu.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jaką część budżetu państwo wydało już na zdrowie i ZUS do końca maja 2025.
- Dlaczego deficyt budżetowy osiągnął 108,3 mld zł w pierwszych pięciu miesiącach.
- Jak zmiana systemu finansowania samorządów wpłynęła na spadek dochodów.
Wydatki na zdrowie przekroczyły już połowę rocznego planu
Do końca maja 2025 r. na ochronę zdrowia wydano 20,0 mld zł, co stanowi 53,6% zaplanowanej kwoty na cały rok. To drugi najwyższy poziom wykonania spośród wszystkich części budżetowych w tym okresie – pierwsza jest Gospodarka 54,9% planu (20 mld zł). Wzrost ten wynika przede wszystkim z przekazania dodatkowych środków (12,9 mld zł) do Narodowego Funduszu Zdrowia oraz finansowania staży, specjalizacji i działalności dydaktyczno-badawczej.
ZUS zbliża się do 71 miliardów złotych. Powód? Świadczenia i „Aktywny rodzic”
Wydatki na Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyniosły 70,8 mld zł, czyli 35,8% planu rocznego. To jeden z najniższych poziomów wykonania, ale o najwyższej kwocie. Na sumę tę złożyły się m.in. wypłaty z programu „Aktywny rodzic”, świadczenia wspierające osoby z niepełnosprawnościami oraz waloryzacja emerytur i rent wprowadzona od marca 2025 r.
Co ciekawe, dotacja przekazana do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na wypłatę świadczeń gwarantowanych przez państwo była niższa o 2,9% w porównaniu do 2024 r.
Dochody niższe niż rok temu, mimo wzrostów z VAT i akcyzy
Po stronie dochodów państwo zanotowało 223,0 mld zł, czyli 35,2% planu. To o 14,6% mniej niż w analogicznym okresie 2024 r., kiedy dochody wyniosły 261,0 mld zł. Spadek ten wynika ze zmiany w systemie finansowania samorządów – większa część wpływów z PIT i CIT trafia teraz do JST.
Pomimo tego, dochody z VAT wzrosły o 13,3% r/r, a z akcyzy o 1,6% r/r, co częściowo łagodzi ogólny spadek.
Do końca maja deficyt budżetowy wyniósł 108,3 mld zł, co stanowi 37,5% zaplanowanej rocznie kwoty.
Główne wnioski
- Wydatki na zdrowie do końca maja 2025 r. wyniosły 20,0 mld zł, co oznacza wykonanie 53,6% rocznego planu – to drugi najwyższy wynik w budżecie.
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych otrzymał 70,8 mld zł, czyli 35,8% planu – najwyższa kwota spośród wszystkich części budżetowych.
- Dochody budżetu państwa spadły o 14,6% r/r, do 223,0 mld zł, głównie z powodu reformy udziałów JST w PIT i CIT.
- Deficyt budżetowy po maju 2025 r. osiągnął 108,3 mld zł, co stanowi 37,5% zaplanowanej kwoty na cały rok.
Źródło:
- MF
