7 maja 2025 roku Sejmowa Komisja Zdrowia jednogłośnie przyjęła projekt nowelizacji ustawy antytytoniowej. Głosowanie zakończyło się bez poprawek – 31 posłów opowiedziało się „za”, nikt nie był przeciwny ani nie wstrzymał się od głosu. Projekt, opracowany po konsultacjach z Komisją Europejską, został przekazany do dalszych prac legislacyjnych w Sejmie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie nowe ograniczenia obejmą e-papierosy bez nikotyny i woreczki nikotynowe.
- Kto będzie odpowiedzialny za kontrolę przestrzegania przepisów.
- Jakie zmiany czekają producentów i sprzedawców.
Kompleksowe zmiany w ustawie z 1995 roku
Przyjęty projekt nowelizuje ustawę z 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Tym razem ustawodawca zdecydował się objąć regulacjami wszystkie rodzaje e-papierosów – zarówno te zawierające nikotynę, jak i beznikotynowe. W ocenie projektodawców luka w przepisach umożliwiała swobodny obrót produktami, które choć nie zawierają nikotyny, mogą być równie atrakcyjne i szkodliwe, zwłaszcza dla młodych osób.
Zakaz sprzedaży młodzieży i ograniczenia w promocji
Nowelizacja zakłada m.in. wprowadzenie zakazu sprzedaży e-papierosów – niezależnie od zawartości nikotyny – osobom poniżej 18. roku życia. Dotyczy to zarówno produktów jednorazowych, jak i wielorazowych. Projekt przewiduje również zakaz sprzedaży w automatach oraz przez Internet. Istotnym krokiem jest także zakaz reklamy i promocji beznikotynowych e-papierosów, które dotąd były całkowicie poza zakresem ustawy.
Opakowania beznikotynowych produktów do wapowania będą musiały zawierać oznaczenia ostrzegające o szkodliwości dla zdrowia. Palenie takich e-papierosów ma zostać zakazane w miejscach publicznych – podobnie jak obecnie ma to miejsce w przypadku wyrobów z nikotyną.
Większy nadzór nad płynami i woreczkami nikotynowymi
Nowe przepisy przewidują także rozszerzenie nadzoru nad składem płynów stosowanych w e-papierosach bez nikotyny. Będą one musiały spełniać określone wymagania chemiczne – w tym m.in. zakaz stosowania substancji rakotwórczych. Producenci będą zobowiązani zgłaszać takie produkty do Biura ds. Substancji Chemicznych z minimum sześciomiesięcznym wyprzedzeniem.
Identyczne wymogi będą dotyczyć także woreczków nikotynowych – nowelizacja definiuje je jako produkty do użytku doustnego, zawierające nikotynę bez tytoniu. W ich przypadku wprowadza się limit zawartości nikotyny do 20 mg/g, a także obowiązek oznakowania i zakaz sprzedaży niepełnoletnim. Sprzedaż z automatów oraz online również ma zostać zakazana.
Kto ma kontrolować przestrzeganie przepisów?
Jedną z bardziej technicznych, ale istotnych kwestii była odpowiedzialność za egzekwowanie nowych przepisów. W projekcie zapisano, że za kontrolę przestrzegania zakazów odpowiadać będzie Inspekcja Handlowa. Pojawiły się głosy, że wbrew dotychczasowej praktyce wyłącza to Państwową Inspekcję Sanitarną (sanepid) z działań nadzorczych. Poprawka w tej sprawie została ostatecznie wycofana jeszcze przed głosowaniem.
Kolejne etapy prac legislacyjnych
Projekt nowelizacji był już wcześniej przedmiotem pierwszego czytania w Sejmie w lutym 2025 roku, jednak jego dalsze procedowanie wstrzymano na trzy miesiące z powodu konieczności notyfikacji dokumentu w Komisji Europejskiej. Zgodnie z deklaracjami Ministerstwa Zdrowia, zgłoszone w ramach procedury notyfikacyjnej uwagi Komisji Europejskiej nie wydłużyły procesu prac nad ustawą.
Projekt nie został objęty osłoną antykorupcyjną na etapie prac parlamentarnych. Jak wskazano, zgodnie z obowiązującymi wytycznymi, takie zabezpieczenie miało zastosowanie wyłącznie w trakcie prac rządowych.
Główne wnioski
- Komisja Zdrowia jednogłośnie poparła nowelizację ustawy antytytoniowej – 31 głosów „za”, bez sprzeciwu i wstrzymujących się.
- Nowe przepisy obejmą beznikotynowe e-papierosy i woreczki nikotynowe – m.in. zakaz sprzedaży osobom <18 lat, reklamy i sprzedaży online.
- Produkty będą podlegały nadzorowi Biura ds. Substancji Chemicznych – wymagane będzie zgłoszenie na 6 miesięcy przed wprowadzeniem do obrotu.
- Inspekcja Handlowa ma być jedynym organem uprawnionym do kontroli przestrzegania nowych przepisów.
Źródło:
- MZ
- Sejm
