W związku z trwającą wojną w Ukrainie polskie apteki coraz częściej realizują recepty wystawione przez ukraińskich lekarzy. Sytuacja ta rodzi wiele pytań natury formalnej i prawnej, zwłaszcza że ukraińskie recepty pochodzą spoza obszaru Unii Europejskiej oraz EFTA. Główny Inspektorat Farmaceutyczny przypomina, że choć istnieje możliwość realizacji takich recept, musi ona odbywać się zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem. Poniżej przedstawiamy szczegółowy zbiór zasad dotyczący wystawiania i realizacji recept pochodzących z Ukrainy, opracowany we współpracy z ukraińskim Ministerstwem Zdrowia, Państwową Służbą Ukrainy ds. Kontroli Leków i Narkotyków oraz polskimi instytucjami farmaceutycznymi.
Podstawy prawne realizacji recept spoza UE i EFTA
Realizacja recept wystawionych w krajach nienależących do Unii Europejskiej ani do Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) jest możliwa, ale tylko pod określonymi warunkami. Zgodnie z § 15 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2021 r., recepta może zostać zrealizowana w Polsce, jeżeli spełnia wszystkie wymagania formalne.
Przede wszystkim, recepta taka może obejmować jedynie leki o kategorii dostępności Rp, czyli wydawane z przepisu lekarza. Niedopuszczalne jest natomiast wydawanie na jej podstawie leków psychotropowych i odurzających.
Wymagane dane na recepcie z Ukrainy
Aby ukraińska recepta mogła być zrealizowana w Polsce, musi zawierać ściśle określone dane:
- imię lub imiona oraz nazwisko pacjenta,
- adres pacjenta,
- nazwę powszechnie stosowaną (międzynarodową) lub nazwę handlową przepisanego leku,
- postać leku,
- moc leku,
- ilość leku,
- datę wystawienia recepty,
- dane osoby wystawiającej receptę – w formie nadruku lub pieczęci oraz własnoręczny podpis. Wymagane są także dane kontaktowe: numer telefonu lub adres poczty elektronicznej lekarza wystawiającego.
Warto podkreślić, że recepta taka jest realizowana wyłącznie za pełną odpłatnością, niezależnie od sytuacji pacjenta w systemie refundacyjnym Polski czy Ukrainy.
Dokumenty uzupełniające i wzory recept
W celu ułatwienia realizacji recept pochodzących z Ukrainy, Główny Inspektorat Farmaceutyczny przekazał do aptek i podmiotów leczniczych specjalny materiał zawierający zbiór aktualnych zasad wystawiania recept obowiązujących na Ukrainie. Dokument został przygotowany przy udziale Ministerstwa Zdrowia Ukrainy, Państwowej Służby Ukrainy ds. Kontroli Leków i Narkotyków (SMDC), Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w Rzeszowie oraz Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego.
Materiał zawiera przykładowe wzory recept i opis systemów stosowanych w ukraińskich placówkach medycznych. Znajomość tych wzorów ułatwia weryfikację dokumentu w polskich aptekach, a tym samym poprawia bezpieczeństwo farmakoterapii dla pacjentów z Ukrainy.
Uwarunkowania wynikające z prawa farmaceutycznego
Dodatkowe wytyczne dotyczące realizacji recept zagranicznych, w tym ukraińskich, wynikają również z art. 96a ustawy – Prawo farmaceutyczne. Przepis ten precyzuje obowiązki apteki związane z prawidłowym przyjęciem i ewidencjonowaniem recept oraz zakres informacji, które powinny zostać zachowane w dokumentacji.
Wszystkie te regulacje mają na celu zapewnienie, że leki wydawane na podstawie recept zagranicznych są bezpieczne, odpowiednio udokumentowane oraz że osoba wydająca receptę jest identyfikowalna.
Źródło:
- Główny Inspektorat Farmaceutyczny
