W Gdańsku powołano nową jednostkę naukowo-badawczą o unikalnym charakterze i znaczeniu dla rozwoju neuronauk – Translacyjne Centrum Chorób Mózgu Uczelni Fahrenheita. Inicjatywa, która zrodziła się dzięki współpracy Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Politechniki Gdańskiej, Uniwersytetu Gdańskiego oraz Związku Uczelni Fahrenheita, ma na celu przyspieszenie wdrażania badań podstawowych do praktyki klinicznej w zakresie neurologii i chorób mózgu. Centrum zostało utworzone z inicjatywy prof. dr. hab. Bartosza Karaszewskiego, kierownika Katedry Neurologii i Kliniki Neurologii Dorosłych GUMed.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie uczelnie utworzyły Translacyjne Centrum Chorób Mózgu i jaki jest jego cel.
- Dlaczego interdyscyplinarna współpraca jest kluczowa w rozwoju neuronauk klinicznych.
- Jakie technologie i dziedziny badawcze zostaną wykorzystane w pracy Centrum.
Jakie korzyści dla diagnostyki i terapii chorób mózgu może przynieść nowa jednostka.
Nowy wymiar współpracy interdyscyplinarnej
Translacyjne Centrum Chorób Mózgu ma na celu połączenie potencjału badawczego trzech uczelni w obszarze neuronauk – zarówno w zakresie badań podstawowych, jak i tych ukierunkowanych na zastosowania kliniczne. Jednostka umożliwia ścisłą współpracę zespołów z takich dziedzin jak biologia, psychologia, matematyka, nauki techniczne czy informatyka.
Jak zaznacza prof. Karaszewski:
W koncept Centrum wpisuje się każdy projekt, którego głównym celem jest opracowanie użytecznej klinicznie techniki diagnostycznej, metody terapeutycznej bądź, co na tym etapie rozwoju medycyny jest szczególnie atrakcyjne, aplikacji obliczeniowej, która znacząco lepiej personalizować będzie postępowanie lecznicze z wykorzystaniem metod, które już teraz są w naszej, klinicystów, dyspozycji.
Kierunki badań i potencjał aplikacyjny
Centrum koncentruje się na chorobach mózgu – w tym neurodegeneracyjnych – oraz rozwoju technologii, które mogą wspomóc proces diagnostyczny i terapeutyczny. Badania będą obejmowały m.in.:
- zastosowanie biologii molekularnej w połączeniu z modelowaniem in vitro i in vivo,
- modelowanie matematyczne i wykorzystanie sztucznej inteligencji w diagnostyce,
- personalizację terapii poprzez zaawansowaną analizę danych medycznych.
Głównym celem jest realizacja projektów translacyjnych, czyli takich, które łączą laboratorium z praktyką kliniczną, zgodnie z zasadą „from bench to bedside”.
Od jednostki lokalnej do centrum współpracy międzynarodowej
Nowe Centrum stanowi kontynuację i rozszerzenie działań dotychczasowego Centrum Chorób Mózgu GUMed, które powstało w 2022 roku w ramach programu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza”. Nowa struktura nie tylko wzmacnia pozycję uczelni Fahrenheita, ale także otwiera możliwości tworzenia konsorcjów naukowych, aplikowania o finansowanie międzynarodowe i budowania trwałych relacji badawczych na styku różnych dziedzin nauki.
Jak zaznacza prof. Karaszewski:
Centrum to przede wszystkim przedsięwzięcie, które może wykorzystać każdy badacz nauk podstawowych, który chciałby zaplanować nowe badanie aplikacyjno–kliniczne albo przetłumaczyć na język kliniczny wyniki swoich prac dotychczasowych, i każdy klinicysta, który identyfikuje znaczący problem praktyczny rozwiązywalny na poziomie pracowni ‘bio’, ‘chem’, ‘fiz’, ‘mat’, czy ‘IT’.
Wspólna strategia trzech uczelni
Projekt Centrum został przygotowany z udziałem delegatów naukowych ze wszystkich trzech uczelni:
- prof. dr. hab. Bartosza Karaszewskiego (GUMed),
- prof. dr. hab. Grzegorza Węgrzyna (UG),
- dr hab. Anny Stanisławskiej-Sachadyn (PG),
przy wsparciu zespołu Związku Uczelni Fahrenheita oraz Biura IDUB GUMed.
Współpraca ta podkreśla, jak istotna dla rozwoju nowoczesnych neuronauk jest integracja różnych dziedzin wiedzy i instytucji akademickich. Profesor Karaszewski wskazuje, że tylko nieliczne aspekty badań nad chorobami mózgu były dotąd rozwijane w GUMed, zwłaszcza w obszarach matematyki i informatyki. Teraz – dzięki połączeniu sił – możliwe będzie wypełnienie tych luk.
Szybki rozwój neuronauk klinicznych warunkuje teraz wielodomenowy napęd (różne techniki badawcze nauk podstawowych, różne nauki podstawowe, także tematycznie odległe) i wieloobszarowa specyfika (różnorodność patofizjologiczna chorób mózgu). – podsumowuje profesor.
Główne wnioski
- Translacyjne Centrum Chorób Mózgu zostało utworzone przez GUMed, UG, PG i Związek Uczelni Fahrenheita jako wspólna jednostka naukowo-badawcza.
- Centrum skupia się na projektach translacyjnych – od badań podstawowych do praktyki klinicznej – z obszaru neurologii i chorób mózgu.
- W pracach wezmą udział zespoły z różnych dziedzin: biologii molekularnej, matematyki, inżynierii biomedycznej, informatyki i AI.
- Inicjatorem projektu jest prof. dr hab. Bartosz Karaszewski, kierownik Katedry Neurologii GUMed i konsultant krajowy ds. neurologii.
Źródło:
- Gdański Uniwersytet Medyczny
