W krakowskim 5 Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką SPZOZ rozpoczęto zabiegi z wykorzystaniem systemu ortopedycznego Velys. To czwarty w kraju ośrodek pracujący z tym typem ramienia robotycznego. Pierwszą pacjentką była 75-letnia kobieta, która po ośmiu latach wróciła na operację drugiego kolana – tym razem przeprowadzoną z użyciem precyzyjnej technologii robotycznej. Jak podaje placówka, chora została wypisana do domu w piątej dobie pooperacyjnej, bez powikłań.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak działa system ortopedyczny Velys i na czym polega jego przewaga w planowaniu endoprotezoplastyki kolana.
- Dlaczego 5 Wojskowy Szpital Kliniczny w Krakowie zdecydował się na wdrożenie robota ortopedycznego.
- Jakie korzyści kliniczne obserwuje się u pacjentów operowanych z użyciem systemów robotycznych.
- Jak technologia mapowania i cyfrowej kontroli więzadeł wpływa na stabilność stawu i ustawienie implantu.
Nowa technologia w krakowskiej ortopedii
Zespół pod kierownictwem płk. dr. n. med. Sebastiana Nowaka wykonał zabieg endoprotezoplastyki stawu kolanowego z pomocą systemu robotycznego. Jak podkreśla specjalista, poprzednia operacja u tej samej pacjentki odbyła się klasyczną metodą.
– Dziś przeprowadziliśmy zabieg nieco inaczej, wykorzystując ortopedyczne ramię robotyczne – mówi płk. dr. n. med. Sebastiana Nowaka.
Placówka w Krakowie dołącza do krótkiej listy szpitali w Polsce korzystających z tej technologii. Ramię ortopedyczne jest czwartym robotem funkcjonującym w jednostce – po systemie neurochirurgicznym, da Vinci oraz robocie mikrochirurgicznym.
Inwestycja w krakowski ośrodek wojskowy
Dyrektor szpitala, prof. Bartłomiej Guzik, wskazuje, że rozwój robotyki operacyjnej wpisuje się w proces tworzenia Małopolskiego Wojskowego Instytutu Medycznego. Jak zaznacza, zakup zaawansowanego sprzętu – od monitorów intensywnej terapii po systemy robotyczne i narzędzia diagnostyki obrazowej – ma budować stabilny, wysokospecjalistyczny ośrodek, zwiększając bezpieczeństwo procedur i ograniczając ryzyko błędu ludzkiego.
Co wnosi ramię robotyczne w endoprotezoplastyce kolana?
Według płk. Nowaka, wyniki obserwowane globalnie na przestrzeni ostatnich około 4–5 lat sugerują, że pacjenci operowani z pomocą systemów robotycznych częściej odczuwają mniejszy ból pooperacyjny oraz szybciej wracają do sprawności. Kluczowe znaczenie ma precyzja planowania i realizacji cięć oraz implantacji.

System tworzy trójwymiarowy, wirtualny model kości na podstawie mapowania anatomicznego. Umożliwia to zaplanowanie ustawienia elementów endoprotezy z dokładnością sięgającą 0,5 mm, a jednocześnie pozwala chirurgowi ocenić napięcie więzadłowe w pełnym zakresie ruchu kończyny jeszcze przed wykonaniem pierwszego cięcia.
Cyfrowa kontrola stabilności stawu
W trakcie operacji kamera na podczerwień śledzi znaczniki mocowane do kości udowej i piszczelowej, dzięki czemu system rejestruje każdy ruch kolana. Na ekranie pojawiają się wykresy napięcia więzadeł, umożliwiając sprawdzenie, czy przesunięcie implantu o 1 mm wpłynie na stabilność stawu w wyproście i zgięciu.
– Główną wartością operacji z wykorzystaniem ortopedycznego ramienia robotycznego jest właśnie to, że mamy bardzo precyzyjnie ustawione implanty i dobrze zbalansowany staw kolanowy. A to ma kluczowy wpływ na prawidłowe funkcjonowanie pacjenta po zabiegu – wskazuje dr Nowak.
Dodaje, że globalne dane sugerują, iż w klasycznej technice od 10 do 20% pacjentów zgłasza niezadowolenie z efektów zabiegu, co często bywa związane z niewłaściwą biomechaniką pooperacyjną. Precyzja systemu robotycznego zmniejsza ryzyko takich nieprawidłowości.
Główne wnioski
- System Velys rozpoczął pracę w 5 WSzK w Krakowie, to czwarta placówka w Polsce wykonująca zabiegi z udziałem tego typu ramienia robotycznego.
- Pierwszy zabieg wykonano u 75-letniej pacjentki, która po pięciu dobach opuściła szpital bez powikłań.
- Technologia umożliwia planowanie z dokładnością do około 0,5 mm, tworzenie wirtualnego modelu kości oraz ocenę balansu więzadłowego jeszcze przed wykonaniem cięcia.
- Globalne obserwacje z okresu około 4–5 lat wskazują na mniejszy ból pooperacyjny i szybszą rehabilitację u pacjentów operowanych z użyciem systemów robotycznych w porównaniu z metodą klasyczną.
Źródło:
- 5 Wojskowy Szpital Kliniczny w Krakowie / oprac. TK

