W 2025 r. w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. św. Barbary w Sosnowcu wykonano rekordowe 327 przeszczepów rogówki, co stanowi najwyższy wynik w historii ośrodka i jeden z najwyższych w Polsce. Operacje przeprowadzał zespół Klinicznego Oddziału Okulistyki kierowany przez prof. Dariusza Dobrowolskiego. Tak duża liczba procedur pozwoliła znacząco skrócić czas oczekiwania na zabieg i potwierdziła dominującą pozycję śląskich ośrodków w krajowej transplantologii tkanek.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak Szpital św. Barbary osiągnął rekord 327 przeszczepów rogówki w 2025 r.
- Dlaczego śląskie ośrodki wykonują blisko połowę wszystkich transplantacji rogówki w Polsce.
- Jak przeszczep rogówki wpływa na samodzielność, funkcjonowanie i jakość życia pacjentów.
- Jak wygląda leczenie najmłodszych pacjentów, w tym dzieci poniżej 1. roku życia.
Rosnąca skala zabiegów i przełom dla pacjentów
Według prof. Dariusza Dobrowolskiego osiągnięty wynik to nie tylko statystyka, lecz realna zmiana w życiu setek osób. Profesor zaznacza, że każdy przeszczep daje pacjentowi szansę na odzyskanie sprawczości i poprawę funkcjonowania na co dzień.
– To nie jest ratowanie życia jak w przypadku przeszczepów narządowych, ale pamiętajmy, że jakość życia ma też znaczenie – mówi prof. Dobrowolski.
Znaczący wzrost liczby zabiegów pozwolił zmniejszyć czas oczekiwania z blisko 4 lat do około 2 lat. Profesor podkreśla, że jeszcze kilka lat temu takie tempo było nieosiągalne.
Śląskie ośrodki dominują w przeszczepach rogówki
Profesor Dobrowolski wskazuje, że wyniki Sosnowca są częścią szerszego trendu wzmacniającego pozycję województwa śląskiego w dziedzinie transplantologii. Śląskie ośrodki wykonują łącznie ponad 700 przeszczepów rogówki rocznie, co stanowi blisko połowę wszystkich takich zabiegów w Polsce.
Jak wyjaśnia: macierzysty ośrodek prof. Jacka Wylegały w Katowicach przeprowadził około 260 przeszczepień, natomiast klinika przy ul. Ceglanej blisko 160.
– To oznacza, że my w Polsce jesteśmy absolutnymi liderami, jeśli chodzi o przeszczepianie rogówki – podkreśla profesor.
Region ma również silną pozycję w przeszczepach narządowych, zwłaszcza serca, płuc i nerek.
– Nie zapominajmy o naszych kolegach, którzy przeszczepiają serca, płuca, nerki. To też są czołowe ośrodki, także budujemy tutaj lokalnie w województwie śląskim naprawdę mocne centrum transplantacji – zaznacza prof. Dobrowolski.
Pacjenci z całego kraju kierowani do Sosnowca
Sosnowiec stał się ośrodkiem ponadregionalnym. Coraz częściej trafiają tu chorzy z województw ościennych: świętokrzyskiego, małopolskiego, łódzkiego, wielkopolskiego i opolskiego. Rosnąca liczba zgłoszeń świadczy o zaufaniu pacjentów oraz rosnącej renomie oddziału.
Profesor zwraca uwagę, że powrót widzenia i poprawa sprawności wzrokowej to nie tylko korzyść zdrowotna, ale także szansa na pełniejsze uczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym.
Najmłodszy pacjent miał 6 miesięcy
W 2025 r. przeszczep rogówki wykonano także u dziecka w wieku zaledwie 6 miesięcy. To jeden z najbardziej wymagających zabiegów w okulistyce. Profesor wyjaśnia, że u najmłodszych pacjentów celem jest uratowanie widzenia i umożliwienie prawidłowego rozwoju narządu wzroku.
Ze względu na to, że gałka oczna rośnie do 13–14 roku życia, przeszczepy muszą być cyklicznie powtarzane.
– I my musimy wymieniać te przeszczepy i robimy to co kilka lat w sposób taki zaplanowany, sekwencyjny, ale to jest jedyny sposób, żeby to dziecko miało użyteczną ostrość wzroku – tłumaczy profesor.
Tylko taka strategia pozwala utrzymać ostrość wzroku na poziomie umożliwiającym funkcjonowanie w edukacji i życiu codziennym. Dzięki wieloetapowym procedurom wiele dzieci uczy się w szkołach ogólnodostępnych, a nie specjalnych.
Znaczenie transplantacji rogówki dla jakości życia
Choć zabieg nie ratuje życia, ma ogromny wpływ na codzienne funkcjonowanie chorego. Odzyskanie widzenia pozwala powrócić do aktywności, z których pacjent wcześniej był wykluczony – od pracy zawodowej po podstawowe czynności domowe. Dla osób starszych to często jedyna droga do zachowania samodzielności.
Profesor podkreśla, że zmiana jakości życia ma długofalowy skutek: pacjenci chętniej dbają o zdrowie, podejmują rehabilitację i korzystają z terapii, na które wcześniej nie mieli szans z powodu ograniczeń wynikających z choroby oczu.
Główne wnioski
- 327 przeszczepów rogówki wykonanych w 2025 r. w Szpitalu św. Barbary potwierdza rekordowy wynik i znaczące skrócenie kolejek z 4 do około 2 lat.
- Śląskie ośrodki wykonały łącznie ponad 700 transplantacji rogówki, co stanowi blisko połowę wszystkich zabiegów w Polsce.
- Do Sosnowca trafiają pacjenci z wielu województw, a ośrodek pełni funkcję ponadregionalnego centrum zapewniającego dostęp do wysoko specjalistycznego leczenia.
- Najmłodszy pacjent miał 6 miesięcy, a sekwencyjnie powtarzane przeszczepy umożliwiają dzieciom rozwój widzenia i naukę w szkołach ogólnodostępnych.
Źródło:
- Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5 im. św. Barbary w Sosnowcu / oprac. AF
