Narodowa Strategia Onkologiczna (NSO) działa od 2020 roku, jednak jej wdrażanie na pełną skalę opóźniła pandemia COVID-19. Dokument podsumowujący działania za rok 2024 został jednogłośnie przyjęty przez Sejmową Komisję Zdrowia. Jakie inwestycje zrealizowano? Co udało się osiągnąć, a gdzie nadal są wyzwania?
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie inwestycje zrealizowano w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej w 2024 roku.
- Ile pieniędzy przeznaczono na leczenie nowotworów, profilaktykę i sprzęt medyczny.
- Jakie działania podjęto w zakresie szczepień przeciw HPV i dlaczego ich skuteczność nadal budzi wątpliwości.
- W jaki sposób rozwijana jest Krajowa Sieć Onkologiczna i jakie są plany na przyszłość.
Pięć filarów onkologii: kadry, edukacja, pacjent, innowacje i infrastruktura
Narodowa Strategia Onkologiczna zakłada działania do 2030 roku, z budżetem wynoszącym 5,1 mld zł. Od 2024 roku przeznaczane jest na nią 500 mln zł rocznie. W ubiegłym roku zrealizowano 51 zadań – głównie z zakresu profilaktyki, edukacji, opieki nad pacjentem oraz inwestycji w sprzęt. Wydatki zrealizowane w 2024 roku wyniosły łącznie 459 mln zł.
Kadry i profilaktyka: zmiany w kształceniu, program szczepień HPV
W 2024 roku zaktualizowano standardy nauczania na kierunku pielęgniarstwo i położnictwo, wzbogacając je o elementy opieki onkologicznej i profilaktyki. Nowe standardy obowiązywać będą od roku akademickiego 2025/2026.
Jednocześnie kontynuowano ogólnopolski program szczepień przeciwko wirusowi HPV. Do końca czerwca 2025 roku zaszczepiono blisko 318 tys. dzieci, z czego ponad 73 tys. w szkołach. Odsetek wyszczepienia w populacji kwalifikowanej do szczepień wyniósł jednak zaledwie 14%, co wskazuje na potrzebę intensyfikacji działań edukacyjnych, szczególnie na poziomie lokalnym.
Diagnostyka i nowe technologie: inwestycje w badania i sprzęt
W 2024 roku refundacją objęto 135 nowych terapii, w tym 36 o zastosowaniu onkologicznym. Ponadto dofinansowano rozwój badań klinicznych – w ramach Krajowego Planu Odbudowy wsparcie trafiło do 35 ośrodków.
Na diagnostykę i leczenie nowotworów przeznaczono 414 mln zł. Zakupiono m.in. 36 mammografów, 14 akceleratorów, sprzęt do brachyterapii, systemy planowania leczenia i urządzenia do diagnostyki białaczek oraz chłoniaków.
Wzmocniono także infrastrukturę szpitali zakwalifikowanych do Krajowej Sieci Onkologicznej, na co przeznaczono około 5 mld zł.
Prewencja wtórna i cyfryzacja: nowe testy, DILO w wersji elektronicznej
Od stycznia 2024 roku wprowadzono współczynniki korygujące za zgłaszalność do programów badań przesiewowych, takich jak profilaktyka raka piersi czy szyjki macicy. Dzięki temu w 2025 roku ruszyły także dwa nowe narzędzia diagnostyczne – cytologia na podłożu płynnym oraz test HPV-UHR.
Trwa również cyfryzacja systemu – powstała elektroniczna karta DILO, która ma uprościć procedury i przyspieszyć ścieżkę diagnostyczną. Wdrożono również infolinię Krajowej Sieci Onkologicznej oraz rozbudowano system wsparcia dla jej wdrażania.
Koszty onkologii rosną. NFZ publikuje nowe wskaźniki jakości
Narodowy Fundusz Zdrowia po raz pierwszy opublikował wskaźniki jakości w onkologii dostępne na poziomie świadczeniodawców. Dyrektor Dariusz Dziełak podkreślił, że choć wymaga to jeszcze dopracowania, to ważny krok w kierunku większej transparentności.
Koszty onkologii wzrosły – z nieco ponad 6 mld zł w 2012 roku do 27 mld zł w 2024 roku. Udział onkologii w całkowitych kosztach świadczeń wzrósł z 10% do 15%.
Narodowa Strategia Onkologiczna to projekt długofalowy – pełne efekty będzie można ocenić dopiero po 2030 roku. Jednak dane za rok 2024 pokazują, że realizacja kluczowych celów postępuje, mimo że niektóre wskaźniki – jak poziom wyszczepienia przeciw HPV – pozostają poniżej oczekiwań.
Główne wnioski
- W 2024 roku w ramach NSO wydano łącznie 459 mln zł.
- Program szczepień przeciw HPV objął 318 tys. dzieci, jednak odsetek wyszczepienia wyniósł zaledwie 14%, co wskazuje na konieczność zwiększenia działań informacyjnych.
- Refundacją objęto 135 nowych terapii onkologicznych, a sieć badań klinicznych w Polsce rozrosła się do 35 ośrodków dzięki wsparciu z KPO.
- NFZ po raz pierwszy opublikował wskaźniki jakości w onkologii, a koszty leczenia nowotworów wzrosły do 27 mld zł rocznie, co stanowi już 15% kosztów świadczeń ogółem.
Źródło:
- Sejm
