Już pięć dni spożywania śmieciowego jedzenia wystarczy, by doszło do negatywnych zmian w organizmie – zwiększonego otłuszczenia wątroby oraz zaburzeń reakcji mózgu na insulinę. Badania niemieckich naukowców pokazują, że wysoko przetworzona żywność może zakłócić metabolizm, wpłynąć na kontrolę apetytu i zwiększyć ryzyko chorób metabolicznych. Co więcej, negatywne efekty utrzymują się nawet do tygodnia po powrocie do zdrowej diety. Jakie mechanizmy za tym stoją i dlaczego śmieciowe jedzenie może być tak szkodliwe
Dieta bogata w wysoko przetworzone produkty zmienia funkcjonowanie organizmu
Wystarczy pięć dni spożywania śmieciowego jedzenia, aby wątroba zaczęła gromadzić więcej tłuszczu, a mózg zaczął inaczej reagować na insulinę – wynika z badań niemieckich naukowców z Diabetes Research and Metabolic Diseases of the Helmholtz Center Munich oraz German Center for Diabetes Research. Co więcej, efekty te mogą utrzymywać się nawet do tygodnia po powrocie do zdrowej diety.
Śmieciowe jedzenie, zwane również z j. ang. Junk food, to produkty spożywcze o wysokiej zawartości tłuszczów, cukrów, soli i sztucznych dodatków, ale jednocześnie ubogie w wartościowe składniki odżywcze. Ich nadmierne spożycie jest ściśle powiązane z otyłością, cukrzycą typu 2 i chorobami układu krążenia. Najnowsze badania sugerują jednak, że negatywne skutki pojawiają się znacznie szybciej, niż dotąd sądzono.
Pięć dni wystarczy, by wątroba zaczęła gromadzić tłuszcz
W badaniu opublikowanym na łamach prestiżowego czasopisma „Nature Metabolism” wzięło udział 29 zdrowych mężczyzn w wieku 19–27 lat.
- 18 uczestników przez pięć dni spożywało produkty wysokoprzetworzone, dostarczając sobie dodatkowe 1500 kcal dziennie w postaci słonych przekąsek i słodyczy.
- Pozostali stanowili grupę kontrolną, stosującą standardową dietę.
- Wszystkich uczestników poproszono o ograniczenie aktywności fizycznej do mniej niż 4000 kroków dziennie.
Już po pięciu dniach otłuszczenie wątroby wzrosło z 1,55% na początku badania do 2,54%. W grupie kontrolnej nie zaobserwowano istotnych zmian. To niepokojący wynik, ponieważ otłuszczona wątroba jest czynnikiem ryzyka dla rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD), cukrzycy typu 2 i insulinooporności.
Śmieciowe jedzenie zaburza działanie mózgu i reakcję na insulinę
Insulina odgrywa kluczową rolę w regulacji apetytu i metabolizmu, wysyłając do mózgu sygnały dotyczące poziomu cukru we krwi. Badania wykazały, że już pięć dni diety bogatej w wysoko przetworzone produkty osłabia reakcję mózgu na insulinę, co może prowadzić do:
- zaburzeń kontroli apetytu,
- większej ochoty na wysokokaloryczne produkty,
- zwiększonego ryzyka rozwoju otyłości i insulinooporności,
- pogorszenia funkcji poznawczych.
Nie spodziewałam się, że efekt będzie tak wyraźny u zdrowej populacji – przyznała Stephanie Kullmann, która kierowała badaniem.
Zmiany w układzie nagrody mogą wpływać na nawyki żywieniowe
Badacze zwrócili również uwagę na jeszcze jeden istotny aspekt – wpływ śmieciowego jedzenia na układ nagrody w mózgu. Układ ten odpowiada za motywację i podejmowanie decyzji żywieniowych.
Okazało się, że nadmierne spożywanie wysokokalorycznych produktów może prowadzić do zaburzeń w układzie nagrody, które przypominają te obserwowane u osób z otyłością i zaburzeniami odżywiania. Osoby spożywające dużo przetworzonych pokarmów mogą częściej odczuwać silną chęć sięgania po tego typu jedzenie, co utrudnia powrót do zdrowych nawyków.
Czy skutki są odwracalne?
Choć negatywne efekty obserwowano nawet tydzień po powrocie do zdrowej diety, naukowcy podkreślają, że organizm ma zdolność do regeneracji. Ważne jest jednak unikanie długotrwałego spożywania wysoko przetworzonej żywności i dbanie o dietę bogatą w warzywa, owoce, białko i zdrowe tłuszcze.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Źródła:
- Nature Metabolism
- Science X Network
