Marzec jest Miesiącem Świadomości Raka Jelita Grubego, a eksperci alarmują – zachorowalność na ten nowotwór w Polsce gwałtownie rośnie. Prognozy wskazują, że w 2025 roku liczba przypadków raka jelita grubego może osiągnąć 24,6 tysiąca, co oznacza drastyczny wzrost w porównaniu do lat ubiegłych. Choroba coraz częściej dotyka również osoby młodsze, szczególnie mężczyzn przed 50. rokiem życia. Onkolodzy podkreślają, że wczesne wykrycie nowotworu jest kluczowe dla skutecznego leczenia, dlatego tak ważna jest profilaktyka i regularne badania.
Alarmujące statystyki – coraz więcej przypadków raka jelita grubego
Zachorowalność na raka jelita grubego w Polsce dynamicznie rośnie. Eksperci przewidują, że w 2025 roku liczba przypadków osiągnie niemal 25 tysięcy, co oznacza wzrost o prawie 9 tysięcy w porównaniu do 2010 roku. Szczególnie niepokojące jest to, że choroba coraz częściej dotyka osoby młodsze, zwłaszcza mężczyzn przed 50. rokiem życia.
Marzec to Miesiąc Świadomości Raka Jelita Grubego, co jest doskonałą okazją do podkreślenia, jak ważne są regularne badania profilaktyczne. Nowotwór ten przez długi czas nie daje wyraźnych objawów, dlatego tak duże znaczenie ma jego wczesne wykrycie.
Rak jelita grubego – jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych
Nowotwór jelita grubego zajmuje wysokie miejsce w statystykach zachorowalności na nowotwory złośliwe:
- U mężczyzn jest trzecim najczęściej diagnozowanym nowotworem (po raku płuca i prostaty).
- U kobiet zajmuje drugie miejsce po raku piersi.
Jak alarmuje prof. Grażyna Rydzewska, kierowniczka Kliniki Gastroenterologii w Państwowym Instytucie Medycznym MSWiA w Warszawie:
Aż ponad połowa przypadków raka jelita grubego wykrywana jest zbyt późno.
Statystyki wskazują, że w 2025 roku na raka jelita grubego zachoruje 15,5 tys. mężczyzn i 9,1 tys. kobiet. Dla porównania, w 2010 roku nowotwór ten rozpoznano u 8,7 tys. mężczyzn i 7,1 tys. kobiet.
Dlaczego zachorowalność rośnie? Styl życia pod lupą
Eksperci podkreślają, że największym czynnikiem ryzyka jest niezdrowy tryb życia. Jak wskazuje prof. Jarosław Reguła, konsultant krajowy w dziedzinie gastroenterologii:
Większość, bo aż 90-97 proc. przypadków raka jelita grubego nie jest uwarunkowana genetycznie.
Do najważniejszych czynników zwiększających ryzyko rozwoju nowotworu należą:
- Nieprawidłowa dieta – spożywanie dużej ilości czerwonego mięsa, szczególnie przetworzonego, smażonego, grillowanego i pieczonego.
- Brak aktywności fizycznej – siedzący tryb życia prowadzi do zaburzeń trawienia i zwiększa ryzyko nowotworów przewodu pokarmowego.
- Nadmierne spożycie alkoholu i palenie papierosów – oba czynniki silnie wpływają na rozwój raka jelita grubego.
Zachorowalność wśród młodszych pacjentów – niepokojący trend
Niepokojący jest wzrost zachorowalności na raka jelita grubego wśród osób poniżej 50. roku życia. Badania przeprowadzone w USA wykazały, że osoby urodzone w latach 90. XX wieku mają:
- Dwukrotnie wyższe ryzyko raka jelita grubego,
- Czterokrotnie wyższe ryzyko raka odbytnicy w porównaniu do pokolenia urodzonego w latach 50.
To oznacza, że młodsze pokolenia są coraz bardziej narażone na ten typ nowotworu, co może wynikać z niewłaściwych nawyków żywieniowych i stylu życia.
Profilaktyka – badania, które mogą uratować życie
Eksperci podkreślają, że jedynym skutecznym sposobem na wczesne wykrycie raka jelita grubego są badania przesiewowe. Podstawowe metody diagnostyczne to:
- Test na krew utajoną w stolcu (FIT) – proste, nieinwazyjne badanie, które może wykryć wczesne zmiany nowotworowe.
- Kolonoskopia – badanie endoskopowe jelita grubego, które pozwala na wykrycie polipów i wczesnych zmian nowotworowych.
Regularne badania profilaktyczne po 50. roku życia mogą znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania. W przypadku osób obciążonych rodzinnie lub prowadzących niezdrowy tryb życia warto rozważyć wcześniejszą diagnostykę.
Źródło:
- PAP
