We wtorek, 30 września 2025 r., wchodzą w życie ważne zmiany w zasadach udzielania świadczeń zdrowotnych dla obywateli Ukrainy przebywających w Polsce na mocy specustawy. Nowelizacja wprowadza ograniczenia m.in. w dostępie do leczenia uzdrowiskowego, programów lekowych i refundowanych recept dla osób powyżej 18 roku życia, które nie są ubezpieczone w Polsce.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie świadczenia zdrowotne zostały wyłączone z bezpłatnego leczenia Ukraińców powyżej 18. roku życia.
- Co się zmienia w zasadach wystawiania recept refundowanych dla tej grupy pacjentów.
- Które świadczenia nadal przysługują dzieciom z Ukrainy objętym specustawą.
- Jak system eWUŚ rozróżnia uprawnienia pacjentów.
Zakres zmian w leczeniu Ukraińców od 30 września 2025 r.
Zgodnie z komunikatem Narodowego Funduszu Zdrowia, nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym obejmuje osoby dorosłe, których pobyt w Polsce jest uznawany za legalny na mocy specustawy, lecz które nie są objęte ubezpieczeniem zdrowotnym.
Od dziś nie przysługuje im prawo do następujących świadczeń i form wsparcia:
- leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji uzdrowiskowej
- podania produktów leczniczych wydawanych pacjentom w ramach programów polityki zdrowotnej ministra właściwego do spraw zdrowia
- programów zdrowotnych
- rehabilitacji leczniczej
- leczenia stomatologicznego
- programów lekowych
- ratunkowego dostępu do technologii lekowych
- świadczeń opieki zdrowotnej polegających na przeszczepianiu lub zastosowaniu u ludzi komórek, w tym komórek krwiotwórczych szpiku, krwi obwodowej oraz krwi pępowinowej, tkanek i narządów pochodzących od żywego dawcy lub ze zwłok, o którym mowa w ustawie z 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1185)
- zabiegów endoprotezoplastyki i usunięcia zaćmy
- leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych dostępnych w aptece na receptę, objętych refundacją na podstawie ustawy z 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 907 i 1192)
- zaopatrzenia w wyroby medyczne, na zlecenie osoby uprawnionej, oraz ich naprawy, o których mowa w ustawie z 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych.
Co z pacjentami, którzy rozpoczęli leczenie wcześniej?
Nowe przepisy przewidują kontynuację leczenia dla pacjentów, którzy rozpoczęli terapię przed 30 września 2025 r. Świadczenia takie będą realizowane do momentu zakończenia leczenia — nawet jeśli w jego trakcie pacjent ukończył 18 lat. Dotyczy to świadczeń z punktów 3-9.
Dzieci nadal z pełnym dostępem
Ograniczenia nie dotyczą osób poniżej 18. roku życia. Dzieci, które znalazły się w Polsce na mocy specustawy, nadal mają prawo do świadczeń z punktów 3-11.
Recepty tylko ze 100% odpłatnością
Zgodnie z przepisami ustawy refundacyjnej, od 30 września 2025 r. dla dorosłych obywateli Ukrainy objętych specustawą, lekarze powinni wystawiać recepty z pełną odpłatnością. Wystawienie refundowanej recepty dla osoby nieuprawnionej grozi sankcją prawną.
eWUŚ zaktualizowany o nowe oznaczenia
System eWUŚ został dostosowany do nowego stanu prawnego. Wprowadzono w nim oznaczenia rozróżniające uprawnienia pacjentów z Ukrainy w zależności od wieku — poniżej lub powyżej 18 roku życia. Ma to na celu ułatwienie prawidłowej kwalifikacji pacjentów przy wystawianiu świadczeń i recept.
Główne wnioski
- Od 30 września 2025 r. dorośli obywatele Ukrainy (powyżej 18 lat), którzy nie są ubezpieczeni w Polsce, tracą dostęp do wielu świadczeń zdrowotnych i refundowanych leków.
- Recepty refundowane nie mogą być już wystawiane dla tej grupy pacjentów — obowiązuje 100% odpłatność.
- Dzieci z Ukrainy nadal mają prawo do świadczeń, takich jak leczenie stomatologiczne, rehabilitacja czy refundowane leki.
- System eWUŚ został zaktualizowany o nowe oznaczenia, które rozróżniają uprawnienia pacjentów według wieku.
Źródło:
- NFZ
