Psychoonkolog nadal nie będzie musiał być wyłącznie psychologiem. Ministerstwo Zdrowia odpowiedziało na wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich, który wskazywał na konieczność dostosowania przepisów do ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów. Resort nie podzielił tych zastrzeżeń i uznał, że zaostrzenie wymagań mogłoby ograniczyć dostęp pacjentów onkologicznych do wsparcia psychoonkologicznego.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Ministerstwa Zdrowia w sprawie psychoonkologów.
- Jak Ministerstwo Zdrowia uzasadnia pozostawienie obecnych przepisów.
- Jakie działania prowadzi resort w zakresie kształcenia psychoonkologów.
- Jaką rolę psychoonkologa w systemie ochrony zdrowia wskazuje Ministerstwo Zdrowia.
RPO wskazał na niespójność przepisów
Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę, że obowiązujące rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego pozwala wykonywać zadania psychoonkologa zarówno osobom z wykształceniem psychologicznym, jak i medycznym, pod warunkiem ukończenia studiów podyplomowych z psychoonkologii.
Jednocześnie od 2026 r. obowiązuje ustawa o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, która precyzyjnie określa, kto może wykonywać zawód psychologa. Zdaniem RPO przepisy wykonawcze powinny zostać dostosowane do nowych regulacji ustawowych.
Rzecznik wskazał, że obecny stan prawny może prowadzić do sytuacji, w której świadczenia psychoonkologiczne są udzielane przez osoby bez wykształcenia psychologicznego. W ocenie RPO wymaga to doprecyzowania, aby zapewnić pacjentom jednolite standardy wsparcia zgodne z aktualną wiedzą psychologiczną i medyczną.
Ministerstwo nie planuje zmiany definicji psychoonkologa
W odpowiedzi podpisanej z upoważnienia ministra zdrowia przez wiceministra Tomasza Maciejewskiego resort przypomniał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami psychoonkologiem może być osoba z wykształceniem psychologicznym lub medycznym, która ukończyła studia magisterskie oraz studia podyplomowe z psychoonkologii.
Ministerstwo nie zapowiada zmiany tej definicji. W ocenie resortu ograniczenie możliwości wykonywania tej roli wyłącznie do absolwentów psychologii mogłoby utrudnić dostęp pacjentów do świadczeń psychoonkologicznych.
Jak wskazano w piśmie, minister zdrowia, określając wymagania wobec personelu realizującego świadczenia gwarantowane, musi brać pod uwagę nie tylko jakość i bezpieczeństwo opieki, ale również realną dostępność świadczeń w całym kraju.
Resort przygotował program kształcenia dla psychologów
Ministerstwo poinformowało również o pracach prowadzonych w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020-2030. We współpracy z Polskim Towarzystwem Psychoonkologicznym, ekspertami oraz przedstawicielami Uniwersytetu Jagiellońskiego opracowano ramowy program szkolenia podyplomowego z psychoonkologii.
Program jest skierowany do psychologów rozpoczynających pracę w onkologii lub posiadających niewielkie doświadczenie w pracy z pacjentami z chorobą nowotworową. Jego celem jest przygotowanie do udzielania wsparcia osobom na różnych etapach leczenia onkologicznego.
Resort poinformował także, że analizowana jest możliwość utworzenia nowej dziedziny szkolenia specjalizacyjnego w zakresie psychoonkologii wśród dziedzin mających zastosowanie w ochronie zdrowia.
MZ: psychoonkolog pełni przede wszystkim rolę wspierającą
Ministerstwo powołało się również na opinię konsultanta krajowego w dziedzinie psychologii klinicznej. Zgodnie z nią psychoonkolog odgrywa bardzo ważną rolę w opiece nad pacjentami onkologicznymi, zwłaszcza w przypadkach zaawansowanej i terminalnej choroby.
Jednocześnie resort wskazał, że działalność psychoonkologa ma przede wszystkim charakter wsparcia duchowego, egzystencjalnego i psychospołecznego, a nie specjalistycznej pomocy psychologicznej w rozumieniu przepisów dotyczących zawodu psychologa.
Ministerstwo zaznaczyło również, że podczas prac prowadzonych w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej nie kwestionowano dotychczas udziału osób z wykształceniem medycznym w realizacji świadczeń psychoonkologicznych. Dyskusje dotyczyły natomiast możliwości ujednolicenia programu kształcenia w tej dziedzinie.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia nie planuje zmiany definicji psychoonkologa i nadal dopuszcza wykonywanie tej roli przez osoby z wykształceniem psychologicznym lub medycznym po ukończeniu studiów podyplomowych z psychoonkologii.
- Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że obowiązujące przepisy powinny zostać dostosowane do ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów.
- Resort zdrowia argumentuje, że ograniczenie zawodu wyłącznie do psychologów mogłoby zmniejszyć dostępność wsparcia psychoonkologicznego dla pacjentów onkologicznych.
- Ministerstwo prowadzi prace nad ujednoliceniem kształcenia w psychoonkologii oraz analizuje możliwość utworzenia nowej dziedziny szkolenia specjalizacyjnego.
Źródło:
- https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-psychoonkolodzy-przepisy-doprecyzowanie-mz-odpowiedz
