Mikroplastik przenika do naszych organizmów poprzez wodę, żywność i powietrze. Najnowsze badania wykazały jego alarmującą akumulację w mózgu, co może wiązać się z ryzykiem chorób neurodegeneracyjnych. Choć całkowita eliminacja plastiku z otoczenia jest niemożliwa, eksperci wskazują skuteczne sposoby na ograniczenie jego spożycia i przyspieszenie usuwania z organizmu.
Mikroplastik w ludzkim organizmie – rosnące zagrożenie
Najnowsze badania pokazują, że ilość mikroplastiku w mózgu człowieka osiągnęła alarmujący poziom. Zgodnie z danymi opublikowanymi w czasopiśmie „Nature Medicine”, przeciętny dorosły człowiek ma w tkance mózgowej mikroplastik odpowiadający objętości plastikowej łyżeczki, a u osób cierpiących na demencję jego stężenie jest nawet 3-5 razy wyższe. Choć skutki długofalowej akumulacji tych cząsteczek nie są jeszcze dokładnie poznane, naukowcy ostrzegają, że mogą one mieć wpływ na zdrowie i rozwój chorób neurodegeneracyjnych.
Jednak jak podkreślają eksperci na łamach „Brain Medicine”, istnieją sposoby, by ograniczyć ilość mikroplastików dostających się do organizmu oraz usprawnić mechanizmy ich eliminacji.
Największe źródła mikroplastiku – czego należy unikać?
Mikroplastik dostaje się do naszego organizmu głównie przez wodę, żywność i powietrze. Choć całkowite wyeliminowanie go z codziennego życia jest niemożliwe, ograniczenie ekspozycji na jego największe źródła może znacząco zmniejszyć ilość plastiku kumulującego się w ciele.
1. Plastikowe butelki – główny winowajca
Według badań jednym z kluczowych źródeł mikroplastiku jest woda butelkowana, która naraża nas na przyjęcie niemal takiej samej ilości mikroplastiku, co wszystkie inne źródła razem wzięte. Zmiana na wodę kranową, uprzednio przefiltrowaną, może ograniczyć roczne spożycie tych cząsteczek nawet o 90% – z 90 tys. do 4 tys. cząsteczek rocznie.
2. Jednorazowe saszetki z herbatą
Popularne saszetki z herbatą, zwłaszcza te wykonane z tworzyw sztucznych, uwalniają miliony mikroskopijnych cząsteczek plastiku do naparu. Eksperci zalecają zastąpienie ich liściastą herbatą, zaparzaną w metalowych lub szklanych zaparzaczach.
3. Podgrzewanie żywności w plastikowych pojemnikach
Podgrzewanie jedzenia w plastikowych pojemnikach – szczególnie w kuchenkach mikrofalowych – powoduje uwalnianie ogromnych ilości mikroplastiku. Bezpieczniejszą alternatywą jest stosowanie szklanych lub stalowych naczyń.
4. Wysoko przetworzona żywność
W badaniach wykazano, że produkty wysoko przetworzone zawierają znacznie więcej mikroplastików niż świeże odpowiedniki. Przykładowo, nuggetsy drobiowe mogą mieć nawet 30 razy więcej cząsteczek plastiku niż surowe mięso. Tak ważne jest zatem ograniczenie spożycia przetworzonej żywności na rzecz naturalnych, nieprzetworzonych składników.
Jak skutecznie usuwać mikroplastik z organizmu?
Choć organizm nie jest całkowicie bezbronny wobec mikroplastiku, jego zdolność do usuwania tych cząsteczek nie jest jeszcze w pełni poznana. Eksperci sugerują jednak, że istnieją metody wspomagające naturalne procesy eliminacji mikroplastiku z organizmu.
1. Filtracja powietrza – HEPA jako ochrona przed mikroplastikiem
Mikroplastik unosi się również w powietrzu, którym oddychamy. Eksperci zalecają stosowanie filtrów HEPA, które mogą wychwycić aż 99,97% cząsteczek zawieszonych w powietrzu, redukując tym samym ekspozycję na te szkodliwe substancje.
2. Aktywność fizyczna i sauna – możliwe wsparcie organizmu
Niektóre badania sugerują, że organizm może eliminować część mikroplastiku poprzez pocenie się oraz wydalanie z moczem i kałem. Regularna aktywność fizyczna oraz korzystanie z sauny mogą wspierać ten proces, choć wciąż potrzeba więcej badań, aby jednoznacznie potwierdzić ich skuteczność.
3. Dieta bogata w błonnik
Spożywanie błonnika może wspierać proces usuwania zanieczyszczeń z organizmu. Produkty bogate w błonnik, takie jak warzywa, owoce i pełnoziarniste produkty zbożowe, mogą pomóc w usuwaniu mikroplastiku z przewodu pokarmowego.
Co dalej? Apel o dalsze badania
Eksperci podkreślają, że choć całkowite uniknięcie mikroplastiku jest niemożliwe, istnieją sposoby na ograniczenie jego spożycia oraz wspomaganie procesów jego eliminacji z organizmu. Jednocześnie naukowcy apelują o dalsze badania nad wpływem mikroplastiku na zdrowie człowieka i określenie bezpiecznych poziomów ekspozycji.
Potrzebujemy więcej dowodów, żeby w pełni zrozumieć mikroplastik (…). Może on być bowiem jednym z największych zagrożeń środowiskowych i to takim, jakiego nigdy się nie spodziewaliśmy – podsumowali autorzy publikacji w „Brain Medicine”.
Źródła:
- Nature Medicine
- Brain Medicine
